wzorzec molekularny związany z uszkodzeniem
Wzorzec molekularny związany z uszkodzeniem (Damage-Associated Molecular Pattern, DAMP) to grupa endogennych cząsteczek, które uwalniane są z uszkodzonych lub obumierających komórek w odpowiedzi na uraz, stres komórkowy lub śmierć komórki. W normalnych warunkach fizjologicznych te cząsteczki znajdują się wewnątrz komórek, jednak podczas uszkodzenia tkanek, nekrozy lub apoptozy są uwalniane do przestrzeni pozakomórkowej.
DAMPs są rozpoznawane przez receptory rozpoznające wzorce (Pattern Recognition Receptors, PRRs), takie jak receptory Toll-podobne (TLRs), które znajdują się na powierzchni komórek układu immunologicznego. Wiązanie DAMPs z tymi receptorami inicjuje kaskadę sygnalizacyjną prowadzącą do aktywacji odpowiedzi zapalnej, co jest kluczowym elementem odpowiedzi immunologicznej na uszkodzenie tkanek.
Do głównych przykładów DAMPs należą: białka szoku cieplnego (HSPs), białka HMGB1 (High Mobility Group Box 1), ATP, kwas moczowy, DNA mitochondrialne, histony oraz białka S100. Nadmierna aktywacja szlaków sygnałowych przez DAMPs może prowadzić do rozwoju przewlekłych stanów zapalnych i chorób autoimmunologicznych, co czyni je istotnym celem w badaniach nad patogenezą wielu schorzeń i potencjalnym punktem uchwytu dla interwencji terapeutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mastitis – Patofizjologia i mechanizm
Mastitis, czyli zapalenie wymienia, to złożona choroba zapalna gruczołu mlekowego u bydła mlecznego, wywoływana głównie przez bakterie takie jak Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus dysgalactiae oraz bakterie gram-ujemne z rodziny Enterobacteriaceae. Patogeneza obejmuje adhezję bakterii do nabłonka, inwazję, unikanie odpowiedzi immunologicznej oraz tworzenie biofilmu, co utrudnia leczenie i sprzyja przewlekłości infekcji. W odpowiedzi na infekcję dochodzi do aktywacji zarówno wrodzonego, jak i adaptacyjnego układu odpornościowego, z udziałem neutrofili, makrofagów, cytokin prozapalnych (np. IL-1, IL-6, IL-10) oraz mediatorów zapalnych, które mogą uszkadzać barierę krew-mleko i tkankę gruczołu mlekowego. Mastitis występuje w formie klinicznej (z objawami takimi jak obrzęk, zaczerwienienie, ból i gorączka) oraz podklinicznej, rozpoznawanej głównie na podstawie podwyższonej liczby komórek somatycznych (SCC) w mleku.
adaptacyjny układ odpornościowy, badanie asocjacyjne całego genomu, bakterie coli, bakteriemia, białko ostrej fazy, białko ścisłego połączenia, biofilm, czynnik martwicy nowotworów, czynnik wirulencji, endotoksemia, Enterobacteriaceae, enterotoksyna, fagocytoza, główny kompleks zgodności tkankowej, gronkowiec, gruczoł mlekowy, hemolizyna, inflammasom, kanał strzykowy, komórka dendrytyczna, kwas tejchojowy, mastitis, Mycoplasma, paciorkowiec, patogen zakaźny, peptyd przeciwdrobnoustrojowy, peptydoglikan, podkliniczne zapalenie wymienia, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, reaktywna forma tlenu, Staphylococcus aureus, szlak sygnałowy, terapia bakteriofagowa, toksyna zespołu wstrząsu toksycznego, układ dopełniacza, uraz mechaniczny, wrodzona odpowiedź immunologiczna, wyspa patogenności, wzorzec molekularny związany z uszkodzeniem