wymioty wywołane opioidami

Wymioty wywołane opioidami to częste działanie niepożądane występujące podczas terapii lekami opioidowymi, które wynika z ich wpływu na receptory opioidowe w ośrodkowym układzie nerwowym oraz w przewodzie pokarmowym. Opioidy stymulują strefę wyzwalającą chemoreceptorów (CTZ) w pniu mózgu oraz spowalniają perystaltykę jelit, co prowadzi do nudności i wymiotów, szczególnie na początku terapii.

Mechanizm wymiotów opioidowych obejmuje aktywację receptorów μ, κ i δ, wzrost napięcia mięśni gładkich przewodu pokarmowego oraz spowolnienie opróżniania żołądka. Dodatkowo opioidy zwiększają wrażliwość błędnika na ruch, co może nasilać nudności, zwłaszcza gdy pacjent zmienia pozycję ciała. Objawy są najsilniejsze w początkowej fazie leczenia, a u większości pacjentów rozwija się tolerancja na ten efekt uboczny.

W leczeniu wymiotów wywołanych opioidami stosuje się antagonistów receptorów dopaminowych (metoklopramid, haloperidol), antagonistów receptorów serotoninowych (ondansetron), leki przeciwhistaminowe (prometazyna) oraz kortykosteroidy. Skuteczną strategią jest również rotacja opioidów, zmniejszenie dawki lub zmiana drogi podania. Profilaktyczne stosowanie leków przeciwwymiotnych jest zalecane u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejsze epizody nudności po opioidach czy choroba lokomocyjna.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Ondansetron – Właściwości farmakodynamiczne

Ondansetron jest silnym, wysoce selektywnym antagonistą receptorów 5-HT3, działającym poprzez blokadę receptorów serotoninowych zarówno w obwodowym, jak i ośrodkowym układzie nerwowym, co skutecznie hamuje nudności i wymioty wywołane chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym. Mechanizm działania polega na zapobieganiu inicjacji odruchu wymiotnego przez serotoninę uwalnianą w jelicie cienkim i area postrema. W badaniu farmakodynamicznym wykazano, że dawki dożylne 8 mg i 32 mg ondansetronu powodują wydłużenie odstępu QTcF odpowiednio o 5,8 (7,8) msec i 19,6 (21,5) msec, bez przekroczenia wartości 480 msec i bez istotnych zmian w odstępach PR i QRS, co wskazuje na zależny od dawki, ale ograniczony klinicznie wpływ na repolaryzację serca. Ponadto, ondansetron nie wpływa na stężenie prolaktyny w osoczu, co jest istotne z punktu widzenia profilu bezpieczeństwa farmakodynamicznego.
antagonista receptorów serotoninowych 5-HT3, area postrema, badanie z podwójnie ślepą próbą, chemioterapia przeciwnowotworowa, deksametazon, działanie farmakodynamiczne, komora czwarta mózgu, leczenie nudności i wymiotów, lek chemioterapeutyczny, nudności i wymioty, nudności i wymioty pooperacyjne, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, obwodowy układ nerwowy, odstęp QT, odstęp QTc, ondansetron doustny, ondansetron w syropie, ośrodkowy układ nerwowy, populacja pediatryczna, status ASA, stężenie prolaktyny, trudność w połykaniu, uwalnianie serotoniny, wlew dożylny, wymioty pooperacyjne, wymioty wywołane opioidami, zapis elektrokardiograficzny, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zofran 2 mg/ml

Ondansetron, będący silnym i wybiórczym antagonistą receptorów serotoninowych 5-HT3, jest skutecznym lekiem przeciwwymiotnym stosowanym w profilaktyce i leczeniu nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie okołooperacyjnym. Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów 5-HT3 zarówno w obwodowym układzie nerwowym (na dośrodkowych włóknach nerwu błędnego w jelicie cienkim), jak i w ośrodkowym układzie nerwowym (w area postrema). Badania kardiologiczne wykazały, że podanie ondansetronu w dawkach do 32 mg dożylnie powoduje umiarkowane wydłużenie odstępu QTcF (maksymalna średnia różnica 19,6 msec przy dawce 32 mg i 5,8 msec przy dawce 8 mg), bez przekroczenia wartości krytycznych (QTcF >480 msec lub wydłużenia >60 msec) oraz bez istotnych zmian w odstępach PR i zespole QRS.
antagonista receptora serotoninowego 5-HT3, area postrema, badanie otwarte, badanie podwójnie ślepe, badanie randomizowane, chemioterapia, cytostatyk, deksametazon, infuzja dożylna, lek przeciwwymiotny, nerw błędny, nudności i wymioty, nudności i wymioty pooperacyjne, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, odstęp QTc, ondansetron, promieniowanie jonizujące, radioterapia, receptor 5-HT3, serotonina, wymioty pooperacyjne, wymioty wywołane chemioterapią, wymioty wywołane opioidami, zapis elektrokardiograficzny, znieczulenie ogólne

wymioty wywołane opioidami

Powiązane wpisy

Ondansetron – Właściwości farmakodynamiczne

Właściwości farmakodynamiczne – Zofran 2 mg/ml