nudności i wymioty pooperacyjne

Nudności i wymioty pooperacyjne (PONV – postoperative nausea and vomiting) to jedne z najczęstszych powikłań anestezjologicznych, występujące u około 30% pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym. Ryzyko ich wystąpienia jest wyższe u kobiet, osób niepalących, pacjentów z chorobą lokomocyjną w wywiadzie oraz po operacjach laparoskopowych, ginekologicznych czy otorynolaryngologicznych.

Patofizjologia PONV jest złożona i obejmuje aktywację ośrodka wymiotnego w pniu mózgu przez różne drogi – serotonergiczną, dopaminergiczną, histaminową i cholinergiczną. Czynniki ryzyka można podzielić na związane z pacjentem (płeć, wiek, historia PONV), z procedurą (rodzaj operacji, czas trwania) oraz z anestezją (użycie opioidów, wziewnych środków anestetycznych).

Profilaktyka PONV opiera się na identyfikacji pacjentów wysokiego ryzyka i wdrożeniu odpowiednich interwencji farmakologicznych. Stosuje się antagonistów receptorów 5-HT3 (ondansetron), antagonistów receptorów dopaminowych (droperidol), kortykosteroidy (deksametazon) oraz leki antycholinergiczne. U pacjentów wysokiego ryzyka zaleca się terapię multimodalną, czyli połączenie leków o różnych mechanizmach działania.

Leczenie już występujących nudności i wymiotów pooperacyjnych wymaga szybkiej interwencji farmakologicznej z użyciem leków przeciwwymiotnych. Istotne jest również nawodnienie pacjenta, minimalizacja ruchu i zapewnienie spokojnego otoczenia. PONV, choć rzadko zagrażają życiu, mogą znacząco przedłużyć hospitalizację i obniżyć satysfakcję pacjenta z leczenia, dlatego ich skuteczna profilaktyka i leczenie są istotnym elementem opieki okołooperacyjnej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl