nudności i wymioty chemioterapeutyczne
Nudności i wymioty chemioterapeutyczne (NiWCH) to jedne z najczęstszych i najbardziej uciążliwych działań niepożądanych terapii przeciwnowotworowej. Występują u 40-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, znacząco wpływając na jakość życia chorych i mogąc prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, odwodnienia oraz niedożywienia.
Mechanizm powstawania NiWCH jest złożony i obejmuje aktywację ośrodka wymiotnego w pniu mózgu poprzez stymulację receptorów serotoninowych (5-HT3), neurokininowych (NK1) oraz dopaminowych (D2). Kluczową rolę odgrywa uwalnianie serotoniny z komórek enterochromatofilnych przewodu pokarmowego pod wpływem cytostatyków oraz stymulacja aferentnych włókien nerwu błędnego.
W zależności od czasu wystąpienia, NiWCH dzieli się na ostre (w ciągu pierwszych 24 godzin), opóźnione (po upływie 24 godzin, mogące trwać do 5 dni) oraz wyprzedzające (występujące przed podaniem kolejnego cyklu chemioterapii). Nasilenie objawów zależy od potencjału emetogennego stosowanych leków, które klasyfikuje się w czterostopniowej skali od wysokiego (>90% ryzyko wymiotów) do niskiego (<10%).
Współczesne postępowanie profilaktyczne i lecznicze obejmuje skojarzoną farmakoterapię z wykorzystaniem antagonistów receptora 5-HT3 (ondansetron, palonosetron), antagonistów receptora NK1 (aprepitant, netupitant), kortykosteroidów (deksametazon) oraz leków dodatkowych jak metoklopramid czy olanzapina. Dobór leków przeciwwymiotnych powinien być dostosowany do potencjału emetogennego chemioterapii zgodnie z aktualnymi wytycznymi towarzystw onkologicznych (ASCO, ESMO, MASCC).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ondansetron Accord 4 mg
Ondansetron Accord, dostępny w ampułko-strzykawkach zawierających 4 mg (2 ml) lub 8 mg (4 ml) ondansetronu w formie chlorowodorku dwuwodnego, jest wskazany do leczenia i profilaktyki nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią cytotoksyczną, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym u dorosłych. W populacji pediatrycznej zastosowanie leku jest ograniczone: u dzieci ≥ 6 miesięcy stosuje się go w leczeniu nudności i wymiotów po chemioterapii, natomiast w zapobieganiu i leczeniu nudności pooperacyjnych dopuszcza się podawanie dożylne u dzieci od 1 miesiąca życia. Preparat charakteryzuje się pH 3,3-4,0 oraz osmolalnością 270-330 mOsm/kg, a 1 ml roztworu zawiera 3,60 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
ampułko-strzykawka, chemioterapia cytotoksyczna, chlorowodorek dwuwodny, dieta niskosodowa, funkcja nerek, funkcja wątroby, indukcja znieczulenia, infuzja dożylna, napromienianie całego ciała, nudności i wymioty chemioterapeutyczne, nudności i wymioty pooperacyjne, ondansetron, potencjał emetogenny, radioterapia, roztwór do wstrzykiwań, wstrzyknięcie dożylne