prolaktyna w osoczu
Prolaktyna (PRL) to hormon peptydowy wydzielany głównie przez komórki laktotropowe przedniego płata przysadki mózgowej. Badanie poziomu prolaktyny w osoczu jest istotnym narzędziem diagnostycznym stosowanym w ocenie funkcji przysadki, zaburzeń miesiączkowania, niepłodności oraz w diagnostyce różnicowej guzów przysadki.
Prawidłowe stężenie prolaktyny w osoczu wynosi u kobiet 5-25 ng/ml (106-530 mIU/l), natomiast u mężczyzn 5-15 ng/ml (106-318 mIU/l). Wartości te mogą nieznacznie różnić się w zależności od stosowanej metody laboratoryjnej. U kobiet w ciąży stężenie prolaktyny fizjologicznie wzrasta, osiągając pod koniec ciąży wartości do 600 ng/ml.
Hiperprolaktynemia (podwyższony poziom prolaktyny w osoczu) może wynikać z fizjologicznych stanów (ciąża, karmienie piersią, stres), stosowania niektórych leków (np. neuroleptyki, metoklopramid, werapamil), chorób przysadki (gruczolaki przysadki wydzielające prolaktynę – prolaktynoma), chorób podwzgórza, pierwotnej niedoczynności tarczycy czy niewydolności nerek.
Obniżone stężenie prolaktyny w osoczu występuje rzadziej i może być związane z zespołem Sheehana (martwica przysadki), zespołem pustego siodła tureckiego lub stosowaniem agonistów dopaminy. Diagnostyka wymaga uwzględnienia dobowego rytmu wydzielania prolaktyny, z najwyższymi wartościami występującymi podczas snu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxycodone Vitabalans
Produkt leczniczy Oxycodone Vitabalans zawierający oksykodon chlorowodorek wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko depresji oddechowej, w tym ośrodkowego bezdechu sennego (CSA), którego częstość wzrasta wraz z dawką. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności płuc, wątroby, nerek, a także na osoby z chorobami endokrynologicznymi, neurologicznymi, zapalnymi oraz z historią uzależnień. Oksykodon może powodować dysfunkcję zwieracza Oddiego, co zwiększa ryzyko powikłań dróg żółciowych i zapalenia trzustki. W okresie okołooperacyjnym stosowanie oksykodonu wymaga monitorowania perystaltyki jelit i ostrożności w pierwszych 12-24 godzinach po zabiegu. Długotrwała terapia wiąże się z rozwojem tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego oraz ryzykiem zespołu odstawiennego, którego objawy obejmują m.in. ziewanie, rozszerzenie źrenic, drżenia i drgawki.
choroba Addisona, choroba alkoholowa, choroba dróg żółciowych, choroba zapalna jelit, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, delirium tremens, depresja oddechowa, dwutlenek węgla we krwi, hipoksemia związana ze snem, hipowolemia, inhibitor MAO, kolka moczowodowa, kolka wątrobowa, kortyzol w osoczu, martwica tkanek, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, objawy odstawienne, obrzęk śluzowaty, oksykodon chlorowodorek, oś podwzgórze-przysadka-gonady, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy bezdech senny, padaczka, perystaltyka jelit, płyn mózgowo-rdzeniowy, prolaktyna w osoczu, rozrost gruczołu krokowego, sedacja, śpiączka, tendencja do drgawek, testosteron w osoczu, tolerancja krzyżowa, tolerancja na leki, uzależnienie fizyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności płuc, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krążenia, zaburzenia oddychania w czasie snu, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zapalenie trzustki, zwieracz Oddiego