terapia hormonalna menopauzy
Terapia hormonalna menopauzy (MHT, dawniej nazywana hormonalną terapią zastępczą – HRT) to metoda leczenia polegająca na podawaniu kobietom w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym hormonów płciowych, głównie estrogenów, samodzielnie lub w skojarzeniu z progestagenami. Celem terapii jest łagodzenie objawów związanych z niedoborem estrogenów oraz zapobieganie długoterminowym konsekwencjom zdrowotnym menopauzy.
MHT skutecznie redukuje uciążliwe objawy wazomotoryczne, takie jak uderzenia gorąca i nocne poty, które dotykają około 75% kobiet w okresie menopauzy. Terapia wpływa również korzystnie na objawy atrofii urogenitalnej, zaburzenia nastroju, zaburzenia snu oraz bóle stawowe. Stosowanie MHT we wczesnym okresie pomenopauzalnym (do 60. roku życia lub w ciągu 10 lat od ostatniej miesiączki) wiąże się z redukcją ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i osteoporozy.
Decyzja o rozpoczęciu terapii hormonalnej powinna być podejmowana indywidualnie, po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka. Przeciwwskazania do MHT obejmują aktywną chorobę zakrzepowo-zatorową, niewyjaśnione krwawienia z dróg rodnych, aktywną chorobę wątroby, przebytą żylną chorobę zakrzepowo-zatorową wysokiego ryzyka, przebyte lub aktywne nowotwory hormonozależne oraz zawał serca lub udar mózgu w wywiadzie. Najnowsze wytyczne zalecają stosowanie najniższej skutecznej dawki hormonów przez możliwie najkrótszy czas potrzebny do kontroli objawów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Atrofia pochwy – Etiologia i przyczyny
Atrofia pochwy, znana również jako zespół genitourinarny menopauzy (GSM), jest stanem wynikającym z niedoboru estrogenów, prowadzącym do ścieńczenia, wysuszenia i zapalenia ścian pochwy. Estrogeny, poprzez receptory obecne w pochwie, sromie, cewce moczowej i trójkącie pęcherza moczowego, utrzymują prawidłową anatomię i fizjologię układu moczowo-płciowego, w tym grubość tkanki, elastyczność i kwaśne pH pochwy (3,5–5,0). Menopauza powoduje spadek poziomu estradiolu nawet o 95%, co skutkuje zmniejszeniem ilości pałeczek kwasu mlekowego, wzrostem pH pochwy, ścieńczeniem nabłonka i obniżeniem nawilżenia, co predysponuje do urazów, infekcji i dysfunkcji seksualnych. Około 40-85% kobiet po menopauzie doświadcza objawów atrofii pochwy, a podobne zmiany mogą wystąpić także w wyniku chirurgicznego usunięcia jajników, leczenia onkologicznego (chemioterapia, radioterapia), karmienia piersią oraz stosowania leków antyestrogenowych, takich jak tamoksyfen czy inhibitory aromatazy.
abstynencja seksualna, atrofia pochwy, bakteryjna waginoza, danazol, dysfunkcja seksualna, dyspareunia, histerektomia, infekcja dróg moczowych, infekcja grzybicza, inhibitor aromatazy, Lactobacillus, leuprorelina, medroksyprogesteron, niedobór estrogenów, nietrzymanie moczu, pałeczki kwasu mlekowego, pH pochwy, przedwczesna niewydolność jajników, tamoksyfen, terapia hormonalna menopauzy, zapalenie pochwy zanikowe, zespół genitourinarny menopauzy, zespół Sjögrena - Leksykon chorób i schorzeń
Krwawienie poprzymiotopauzalne – Patofizjologia i mechanizm
Krwawienie poprzymiotopauzalne (PMB) definiowane jest jako krwawienie z dróg rodnych po 12 miesiącach od ostatniej miesiączki i zawsze wymaga diagnostyki w celu wykluczenia poważnych przyczyn, w tym nowotworowych. Najczęstszą etiologią PMB jest atrofia endometrium, odpowiadająca za 60-80% przypadków, wynikająca z hipoestrogenowego środowiska po menopauzie, prowadzącego do mikroerozji nabłonka i przewlekłego zapalenia. Inne istotne przyczyny to polipy endometrium (2-12%), hiperplazja endometrium (5-10%), rak endometrium (~10%) oraz terapia hormonalna (15-25%). Hiperplazja i rak endometrium są związane z długotrwałą, nierównoważoną stymulacją estrogenową bez odpowiedniego działania progesteronu, co prowadzi do proliferacji i nieprawidłowej architektury endometrium. Diagnostyka obrazowa, głównie przezpochwowa ultrasonografia, jest kluczowa; grubość endometrium ≤ 4 mm ma ponad 99% ujemną wartość predykcyjną dla raka, jednak histologiczna ocena jest wskazana przy uporczywym krwawieniu niezależnie od grubości. Histeroskopia z biopsją pozostaje złotym standardem w ocenie zmian endometrium.
adenomioza, atrofia endometrium, atrofia narządów płciowych, biopsja endometrium, brak owulacji, choroba Cowdena, ciałko żółte, dysfunkcja owulacyjna, hiperplazja endometrium, histeroskopia, krwawienie poprzymiotopauzalne, mięśniak macicy, mutacja BRCA, niedokrwistość wtórna, polip endometrium, rak endometrium, śródnabłonkowa neoplazja endometrium, stan zapalny, stymulacja estrogenowa, terapia hormonalna menopauzy, ultrasonografia miednicy, ultrasonografia przezpochwowa, zapalenie endometrium, zespół Lyncha