inhibitor CYP17
Inhibitor CYP17 to substancja, która blokuje działanie enzymu CYP17 (17α-hydroksylaza/17,20-liaza), kluczowego w procesie biosyntezy androgenów. Enzym ten katalizuje dwa istotne etapy w szlaku produkcji hormonów steroidowych – hydroksylację pregnenolonu i progesteronu oraz konwersję ich pochodnych do androgenów.
Inhibitory CYP17 znajdują zastosowanie głównie w leczeniu zaawansowanego raka prostaty opornego na kastrację (CRPC). Blokując biosyntezę androgenów zarówno w gonadach, jak i w nadnerczach oraz w samym guzie, leki te obniżają poziom testosteronu do wartości ultraniskich, co hamuje wzrost nowotworów zależnych od androgenów.
Najlepiej poznanym inhibitorem CYP17 jest octan abirateronu – prolek metabolizowany w wątrobie do abirateronu. W badaniach klinicznych wykazano, że stosowanie abirateronu w połączeniu z prednizonem wydłuża przeżycie całkowite pacjentów z przerzutowym CRPC, zarówno przed jak i po chemioterapii docetakselem. Do działań niepożądanych inhibitorów CYP17 należą: nadciśnienie tętnicze, hipokaliemia, retencja płynów oraz hepatotoksyczność.
Nowsze inhibitory CYP17, takie jak orteronel, galeterone czy sewiterone, są obecnie badane w kontekście poprawy selektywności działania i profilu bezpieczeństwa. Mechanizm działania inhibitorów CYP17 czyni je ważnym elementem nowoczesnej terapii hormonalnej zaawansowanego raka gruczołu krokowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Fresenius Kabi 250 mg
Abirateronu octan, substancja czynna leku Abiraterone Fresenius Kabi, jest selektywnym inhibitorem enzymu CYP17, kluczowego w biosyntezie androgenów, wykazującym podwójną aktywność 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy. Po podaniu doustnym ulega konwersji do aktywnej formy, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy, przewyższając efekty analogów LHRH czy orchidektomii. Terapia abirateronem stosowana jest w zaawansowanym, hormonozależnym raku gruczołu krokowego, zarówno w przerzutowym, hormonowrażliwym (mHSPC), jak i opornym na kastrację (mCRPC) nowotworze. W badaniach klinicznych III fazy wykazano, że 38% pacjentów leczonych abirateronem osiągnęło co najmniej 50% redukcję PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo. Dawkowanie standardowe wynosi 1000 mg/dobę abirateronu w skojarzeniu z prednizonem lub prednizolonem (5 mg raz lub dwa razy na dobę), przy jednoczesnej terapii supresji androgenowej (agonista LHRH lub orchidektomia).
17α-hydroksylaza, 20-liaza, abirateronu octan, analog LHRH, biosynteza androgenów, C17, CYP17, dehydroepiandrosteron, docetaksel, dysfagia, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego z przerzutami, inhibitor CYP17, mineralokortykosteroid, nowotwór hormono-zależny, orchidektomia, prednizolon, prednizon, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację z przerzutami, rak hormonowrażliwy gruczołu krokowego, receptor androgenowy, skala Gleasona, spironolakton, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Glenmark 500 mg
Abirateron, będący aktywnym składnikiem leku Abiraterone Glenmark, jest selektywnym inhibitorem enzymu 17α-hydroksylazy/C17,20-liazy (CYP17), kluczowego dla biosyntezy androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych raka gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na hamowaniu produkcji prekursorów testosteronu, DHEA i androstendionu, co prowadzi do znaczącej redukcji stężenia testosteronu w osoczu do poziomów nieoznaczalnych standardowymi testami. Abirateron stosowany jest w skojarzeniu z analogami LHRH lub po orchidektomii, co umożliwia obniżenie androgenów poniżej poziomów osiąganych wyłącznie przez standardową supresję androgenową. W badaniu fazy 3 u pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC) po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, 38% leczonych abirateronem uzyskało co najmniej 50% spadek PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo, potwierdzając skuteczność terapii.
abirateronu octan, analogi LHRH, androstendion, biosynteza androgenów, czynniki prognostyczne, dehydroepiandrosteron, docetaksel, inhibitor CYP17, mCRPC, mHSPC, mineralokortykosteroidy, orchidektomia, prednizolon, prednizon, przerzuty trzewne, PSA, rak gruczołu krokowego, skala Gleasona, supresja androgenowa, testosteron - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone STADA 500 mg
Abirateron, będący selektywnym inhibitorem enzymu CYP17 (17α-hydroksylazy i C17,20-liazy), hamuje biosyntezę androgenów na wczesnym etapie steroidogenezy, co skutkuje znaczącym obniżeniem stężenia testosteronu i jego prekursorów (DHEA, androstendion) w surowicy. Mechanizm ten jest szczególnie istotny w terapii hormonalnej zaawansowanego raka gruczołu krokowego, zarówno przerzutowego hormonowrażliwego (mHSPC) jak i opornego na kastrację (mCRPC). W badaniu fazy 3 (3011) u pacjentów z nowo rozpoznanym mHSPC wysokiego ryzyka, stosowanie abirateronu w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem 5 mg/dobę oraz standardową supresją androgenową znacząco wydłużyło przeżycie bez progresji radiograficznej (rPFS) i całkowite (OS) w porównaniu do placebo. W badaniach 301 i 302 potwierdzono skuteczność abirateronu u pacjentów z mCRPC, zarówno po wcześniejszej chemioterapii taksanowej, jak i u tych bez wcześniejszego leczenia docetakselem, stosując podobną dawkę abirateronu i prednizonu (5 mg dwa razy na dobę).
17-alfa-hydroksylaza, 20-liaza, agonista LHRH, analog LHRH, antygen PSA, biosynteza androgenów, C17, chemioterapia docetakselem, inhibitor CYP17, kryteria RECIST, mineralokortykosteroid, octan abirateronu, orchidektomia, przeżycie bez progresji radiograficznej, przeżycie całkowite, radioterapia paliatywna, rak prostaty oporny na kastrację, RTG kości, skala ECOG, skala Gleasona, supresja androgenowa, terapia supresji androgenowej, zdarzenie związane z kośćcem - Leksykon leków
Przedawkowanie – Abiraterone Exeltis 500 mg
Abirateron Exeltis w dawce 500 mg (zawierający 500 mg octanu abirateronu, co odpowiada 446 mg abirateronu) może stanowić poważne zagrożenie w przypadku przedawkowania, choć dane kliniczne dotyczące takiej sytuacji są ograniczone. Nie istnieje swoiste antidotum na toksyczność abirateronu, dlatego postępowanie opiera się na leczeniu objawowym i podtrzymującym funkcje życiowe. Kluczowe jest natychmiastowe przerwanie terapii oraz kompleksowa obserwacja, w tym monitorowanie czynności serca (EKG, holter), kontrola elektrolitów ze szczególnym uwzględnieniem hipokaliemii, ocena objawów zastoju płynów oraz funkcji wątroby (ALT, AST, bilirubina, GGT, ALP). Przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, hipokaliemii, zatrzymania płynów, uszkodzenia hepatocytów oraz zaburzeń mineralokortykoidowych wynikających z blokady enzymu CYP17.
antidotum, arytmia, elektrolity, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, hipokaliemia, inhibitor biosyntezy androgenów, inhibitor CYP17, laktoza, leczenie objawowe, monitorowanie holterowskie, niedobór potasu, nietolerancja laktozy, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, parametry funkcji wątroby, przedawkowanie leku, retencja płynów, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenia rytmu serca, zastój płynów