miofibroblasty
Miofibroblasty to wyspecjalizowane komórki tkanki łącznej o cechach pośrednich między fibroblastami a komórkami mięśni gładkich. Charakteryzują się zdolnością do kurczenia się oraz wytwarzania składników macierzy pozakomórkowej, zwłaszcza kolagenu i fibronektyny.
Komórki te odgrywają kluczową rolę w procesie gojenia ran i naprawy tkanek, gdzie uczestniczą w formowaniu ziarniny i zamykaniu ubytków tkankowych poprzez mechanizm kurczenia. Ich aktywacja następuje głównie pod wpływem transformującego czynnika wzrostu beta (TGF-β), który stymuluje różnicowanie fibroblastów w kierunku miofibroblastów.
W warunkach patologicznych nadmierna aktywność miofibroblastów prowadzi do włóknienia narządów, co obserwuje się w marskości wątroby, zwłóknieniu płuc, bliznowaceniu skóry czy kardiomiopatii. Komórki te stanowią również istotny składnik podścieliska nowotworów (tzw. CAFs – cancer-associated fibroblasts), gdzie mogą promować progresję guza.
Na poziomie molekularnym miofibroblasty charakteryzują się ekspresją α-aktyny mięśni gładkich (α-SMA), wimentyny oraz desminy. Ich identyfikacja w badaniach histopatologicznych ma znaczenie diagnostyczne w ocenie procesów włóknienia oraz w charakterystyce mikrośrodowiska nowotworowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki aorty – Patofizjologia i mechanizm
Choroba zastawki aorty, w tym najczęstsza postać wapniejąca choroba zastawki aorty (CAVD), jest aktywnym procesem zapalnym o złożonym podłożu molekularnym i komórkowym, przypominającym patogenezę miażdżycy. Proces ten przebiega w dwóch fazach: inicjacji (skleroza zastawki) z uszkodzeniem śródbłonka, infiltracją LDL, lipoproteiny(a) i komórek zapalnych oraz propagacji (kalcyfikacja) z odkładaniem soli wapnia, neowaskularyzacją i przebudową macierzy zewnątrzkomórkowej. Kluczową rolę odgrywają komórki śródbłonka (VECs) i śródmiąższu zastawki (VICs), które pod wpływem cytokin prozapalnych (TGF-β1, TNF-α, IL-6) i szlaków sygnałowych (NOTCH, WNT/β-katenina, RANK/RANKL) różnicują się w miofibroblasty i osteoblastopodobne, prowadząc do kalcyfikacji. Proces ten jest nasilany przez infiltrację makrofagów i limfocytów T oraz neowaskularyzację indukowaną przez VEGF. Wapniejąca choroba zastawki aorty wiąże się z czynnikami ryzyka takimi jak wiek, płeć męska, palenie, nadciśnienie, hiperlipidemia, cukrzyca oraz wrodzona dwupłatkowa zastawka aortalna (BAV), która predysponuje do wcześniejszej kalcyfikacji.
choroba zastawki aorty, dwupłatkowa zastawka aortalna, dysfunkcja rozkurczowa, kalcyfikacja, komórki piankowate, komórki zapalne, końcowe produkty zaawansowanej glikacji, kostnienie śródchrzęstne, miofibroblasty, naprężenie mechaniczne, neowaskularyzacja, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, przewlekły stan zapalny, przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej, reaktywne formy tlenu, regurgitacja aortalna, skleroza zastawki aortalnej, stenoza aortalna, stres oksydacyjny, uszkodzenie śródbłonka, utlenione LDL, wapniejąca choroba zastawki aorty