chwiejność afektu

Chwiejność afektu to zaburzenie charakteryzujące się nagłymi, nieprzewidywalnymi zmianami nastroju i ekspresji emocjonalnej, które są niewspółmierne do bodźców je wywołujących. Stan ten obserwuje się najczęściej w przebiegu chorób psychicznych, zwłaszcza zaburzenia osobowości chwiejnej emocjonalnie (borderline), zaburzeń afektywnych dwubiegunowych oraz w niektórych przypadkach organicznych uszkodzeń mózgu.

Pacjenci z chwiejnością afektu doświadczają intensywnych wahań emocjonalnych – od euforii do głębokiego smutku, od spokoju do silnej irytacji – często w krótkich odstępach czasu. Zmiany te mogą następować w ciągu godzin lub nawet minut, co znacząco utrudnia funkcjonowanie społeczne i zawodowe. Charakterystyczna jest również niska tolerancja na frustrację oraz tendencja do impulsywnych reakcji.

W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić inne zaburzenia nastroju, zespoły organiczne oraz zaburzenia osobowości. Leczenie chwiejności afektu obejmuje farmakoterapię (stabilizatory nastroju, leki przeciwdepresyjne, czasem małe dawki leków przeciwpsychotycznych) oraz psychoterapię, zwłaszcza terapię dialektyczno-behawioralną i poznawczo-behawioralną, które uczą pacjentów regulacji emocji i radzenia sobie z trudnymi stanami psychicznymi.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxcarbazepin NeuroPharma 150 mg

Oxcarbazepin NeuroPharma, dostępny w dawkach 150 mg, 300 mg i 600 mg w formie tabletek powlekanych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to senność, bóle głowy, zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz zmęczenie. W zakresie hematologicznym odnotowano leukopenię (≥0,1%), trombocytopenię (<0,01%) oraz rzadkie przypadki poważnych zaburzeń szpiku kostnego, takich jak niedokrwistość aplastyczna czy agranulocytoza. Hiponatremia występuje często, z poziomem sodu w surowicy poniżej 125 mmol/l u maksymalnie 2,7% pacjentów, zwykle w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia, choć możliwe są późniejsze epizody. Objawy ciężkiej hiponatremii obejmują napady padaczkowe, encefalopatię, dezorientację i zaburzenia widzenia. Ponadto, okskarbazepina może indukować reakcje nadwrażliwości wielonarządowej, w tym zmiany skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia wątroby, nerek i układu oddechowego.
AGEP, agranulocytoza, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, chwiejność afektu, diplopia, DRESS, dyzartria, encefalopatia wątrobowa, hiponatremia, leukopenia, MedDRA, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, SIADH, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trileptal 300 mg

Produkt leczniczy Trileptal (okskarbazepina) w dawkach 300 mg i 600 mg stosowany w terapii padaczki charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, wśród których najczęściej (>10%) występują senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, diplopia, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na hiponatremię, obserwowaną u 2,7% pacjentów, definiowaną jako stężenie sodu w surowicy poniżej 125 mmol/l. Zazwyczaj przebiega ona bezobjawowo i nie wymaga modyfikacji dawki, jednak w rzadkich przypadkach może prowadzić do poważnych objawów neurologicznych, takich jak napady padaczkowe, encefalopatia, zaburzenia świadomości, splątanie czy niedoczynność tarczycy. Hiponatremia najczęściej pojawia się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, choć zdarzają się przypadki późniejsze, nawet po roku leczenia.
agranulocytoza, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, chwiejność afektu, dyzartria, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, hamowanie czynności szpiku kostnego, hiponatremia, leukopenia, nadwrażliwość wielonarządowa, napad padaczkowy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, nieukładowe zawroty głowy, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, padaczka, pancytopenia, podwójne widzenie, rumień wielopostaciowy, senność, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie świadomości, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Karbagen 600 mg

Karbagen, zawierający okskarbazepinę w dawkach 150 mg, 300 mg oraz 600 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to senność, bóle i zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz zmęczenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia (≥0,1% do <1%), a także rzadkie, ale poważne powikłania, w tym hamowanie czynności szpiku kostnego, niedokrwistość aplastyczną, agranulocytozę, pancytopenię i neutropenię. Hiponatremia występuje często (≥1/100 do <1/10), z odnotowanym stężeniem sodu w surowicy poniżej 125 mmol/l u 2,7% pacjentów, zwykle bezobjawowo i bez konieczności modyfikacji dawki, choć w rzadkich przypadkach może prowadzić do poważnych objawów neurologicznych. Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia psychiczne (pobudzenie, chwiejność afektu, stan splątania, depresja), zaburzenia endokrynologiczne (częste zwiększenie masy ciała, niezbyt często niedoczynność tarczycy) oraz reakcje skórne, od wysypki po bardzo rzadkie ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, amnezja, astma, ataksja, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, chwiejność afektu, depresja, drgawki, drżenie mięśni, dyzartria, encefalopatia, eozynofilia, hamowanie szpiku kostnego, hiponatremia, leukopenia, limfadenopatia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość wielonarządowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, osutka krostkowa uogólniona, pancytopenia, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxcarbazepin NeuroPharma 600 mg

Oxcarbazepin NeuroPharma, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 150 mg, 300 mg i 600 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych oraz danych po wprowadzeniu na rynek. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to senność, bóle głowy, zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz zmęczenie. Wśród poważniejszych, choć rzadszych działań wymienia się leukopenię (≥1/1 000 do <1/100), trombocytopenię (<1/10 000), hiponatremię (często, do 2,7% pacjentów, stężenie sodu <125 mmol/l), a także reakcje nadwrażliwości wielonarządowej, w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella) oraz rumień wielopostaciowy. Hiponatremia najczęściej pojawia się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, choć może wystąpić także później, i może przebiegać bezobjawowo lub z objawami neurologicznymi, takimi jak napady padaczkowe czy encefalopatia.
agranulocytoza, ataksja, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, chwiejność afektu, dyzartria, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, eozynofilia, hamowanie szpiku kostnego, hiponatremia, leukopenia, nadwrażliwość wielonarządowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wysypka polekowa z eozynofilią, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Karbagen 300 mg

Lek Karbagen (okskarbazepina) w dawkach 150 mg, 300 mg i 600 mg charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów zgodnie z MedDRA. Najczęstsze objawy (≥10%) to senność, bóle i zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz zmęczenie, które mogą istotnie wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjentów. Istotne są również zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia (≥1/1000 do <1/100), hamowanie czynności szpiku, agranulocytoza, pancytopenia i neutropenia (rzadko, ≥1/10000 do <1/1000), a także małopłytkowość (bardzo rzadko, <1/10000). Wśród działań niepożądanych endokrynologicznych często obserwuje się zwiększenie masy ciała oraz hiponatremię (<125 mmol/l) u 2,7% pacjentów, co wymaga monitorowania, zwłaszcza w pierwszych 3 miesiącach terapii. Hiponatremia może przebiegać bezobjawowo, ale w rzadkich przypadkach prowadzić do drgawek, encefalopatii i zaburzeń świadomości.
agranulocytoza, amnezja, ataksja, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, chwiejność afektu, duszność, dyzartria, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, hiponatremia, leukopenia, limfadenopatia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan splątania, szpik kostny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Karbagen 150 mg

Okskarbazepina (Karbagen) charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej (>10%) występują senność, bóle i zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz zmęczenie. Często obserwuje się hiponatremię, z poziomem sodu w surowicy poniżej 125 mmol/l u 2,7% pacjentów, zwykle bezobjawową i nie wymagającą modyfikacji dawki. Rzadko mogą pojawić się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, agranulocytoza, pancytopenia czy niedokrwistość aplastyczna. Reakcje nadwrażliwości, w tym wielonarządowe z objawami skórnymi i gorączką, są bardzo rzadkie, ale mogą obejmować różne układy, w tym wątrobę, nerki, płuca i układ nerwowy. W sferze neurologicznej często występują ataksja, drżenie mięśni, oczopląs, zaburzenia koncentracji i mowy, a także zawroty głowy pochodzenia błędnikowego. Wśród działań niepożądanych psychicznych dominują pobudzenie, chwiejność afektu, stan splątania, depresja i apatia.
agranulocytoza, ataksja, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, chwiejność afektu, depresja, drżenie mięśni, duszność, dyzartria, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, hamowanie szpiku kostnego, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość wielonarządowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan splątania, toczeń rumieniowaty układowy, wymioty, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxepilax 600 mg

Profil bezpieczeństwa okskarbazepiny (Oxepilax) opiera się na szerokich badaniach klinicznych oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia. Hiponatremia występuje u 2,7% pacjentów, ze stężeniem sodu w surowicy poniżej 125 mmol/l, zwykle bezobjawowo i nie wymagając modyfikacji dawkowania. W zakresie hematologicznym obserwuje się leukopenię (≥1/1 000 do <1/100), a rzadziej poważniejsze zaburzenia, takie jak agranulocytoza czy pancytopenia. Reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwość są rzadkie, ale wymagają natychmiastowej interwencji. Często występują zaburzenia psychiczne (stany splątania, depresja, pobudzenie), a objawy neurologiczne (ataksyja, drżenie, oczopląs) nasilają się przy zwiększaniu dawki. Podwójne widzenie i zaburzenia widzenia są bardzo częste i mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów.
agranulocytoza, amnezja, apatia, ataksja, białkomocz, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, chwiejność afektu, depresja, drżenie, duszność, encefalopatia wątrobowa, fosfataza zasadowa, hamowanie czynności szpiku kostnego, hiponatremia, leukopenia, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niemiarowość, nieostre widzenie, nieukładowy zawrót głowy, niewydolność nerek, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, pobudzenie, podwójne widzenie, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, toczeń rumieniowaty układowy, trądzik, trombocytopenia, układowy zawrót głowy, wymioty, wysypka, zaburzenie mowy, zaburzenie uwagi, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, zmniejszona gęstość mineralna kości
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trileptal 60 mg/ml

Trileptal (okskarbazepina) w formie zawiesiny doustnej wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na szerokich badaniach klinicznych i doświadczeniach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane (>10%) obejmują senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, diplopię, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiponatremii, obserwowanej u 2,7% pacjentów, z poziomem sodu w surowicy poniżej 125 mmol/L, zwykle bezobjawowej, ale w rzadkich przypadkach prowadzącej do poważnych objawów neurologicznych i metabolicznych. Hiponatremia może pojawić się zarówno w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, jak i po dłuższym czasie stosowania. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych.
AGEP, agranulocytoza, ataksja, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, chwiejność afektu, diplopia, dyzartria, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, hamowanie czynności szpiku kostnego, hiponatremia, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość wielonarządowa, napad padaczkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niemiarowość, nieostre widzenie, nieukładowe zawroty głowy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk stawów, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, podwójne widzenie, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, układowe zawroty głowy, zaburzenie świadomości, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszona gęstość mineralna kości