N-acetyl-p-benzochinoimina
N-acetylo-p-benzochinoimina (NAPQI) to reaktywny metabolit paracetamolu, który powstaje w wyniku działania enzymów cytochromu P450, głównie CYP2E1, w wątrobie. W prawidłowych warunkach NAPQI jest szybko neutralizowany przez glutaton, jednak w przypadku przedawkowania paracetamolu lub wyczerpania zapasów glutationu, związek ten kumuluje się i prowadzi do uszkodzenia hepatocytów.
Toksyczność NAPQI wynika z jego zdolności do tworzenia wiązań kowalencyjnych z grupami sulfhydrylowymi białek komórkowych, co prowadzi do dysfunkcji mitochondriów, stresu oksydacyjnego i ostatecznie nekrozy hepatocytów. Jest to główny mechanizm odpowiedzialny za hepatotoksyczność paracetamolu, która stanowi częstą przyczynę ostrej niewydolności wątroby w krajach rozwiniętych.
W leczeniu zatrucia paracetamolem stosuje się N-acetylocysteinę (NAC), która uzupełnia zapasy glutationu i wspomaga detoksykację NAPQI, zapobiegając uszkodzeniu wątroby. Skuteczność terapii NAC jest najwyższa, gdy zostanie wdrożona w ciągu pierwszych 8-10 godzin od przedawkowania, przed rozwinięciem się nieodwracalnych zmian w hepatocytach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Panaprex 500 mg
Paracetamol, substancja czynna w preparacie Panaprex 500 mg, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z jelita cienkiego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 30-60 minutach. Dostępność biologiczna wynosi około 80%, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (~25%), co umożliwia efektywną dystrybucję do tkanek. Okres półtrwania leku wynosi 2-3 godziny. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z dominującym sprzęganiem z kwasem glukuronowym (60-80%) oraz siarkowym (20-30%), a także oksydacyjnym szlakiem cytochromu P-450 (głównie CYP2E1), prowadzącym do powstania toksycznego metabolitu N-acetyl-p-benzochinoiminy (NAPQI), który jest unieczynniany przez glutation. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, gdzie 90% dawki jest wydalane w ciągu 24 godzin, głównie w postaci metabolitów, a mniej niż 5% w formie niezmienionej.
ciężka niewydolność wątroby, CYP2E1, cysteina, cytochrom P-450, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, eliminacja nerkowa, farmakokinetyka paracetamolu, glutation, hepatotoksyczność, kumulacja leku, kwas glukuronowy, kwas merkapturowy, kwas siarkowy, N-acetyl-p-benzochinoimina, NAPQI, okres półtrwania, ostra niewydolność wątroby, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła wyrównana niewydolność wątroby, stężenie maksymalne w osoczu, szlak oksydacyjny, Tmax, uszkodzenie hepatocytów, wiązanie z białkami osocza, wyrównana niewydolność wątroby