reakcja alergiczna kontaktowa

Reakcja alergiczna kontaktowa, określana również jako alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (ACD – Allergic Contact Dermatitis), to immunologiczna odpowiedź organizmu typu opóźnionego (typu IV) na kontakt z określonym alergenem. Różni się od podrażnieniowego kontaktowego zapalenia skóry (ICD), które nie ma podłoża immunologicznego.

Patogeneza reakcji alergicznej kontaktowej opiera się na mechanizmie nadwrażliwości typu opóźnionego, gdzie kluczową rolę odgrywają limfocyty T. W fazie uczulenia (trwającej 10-15 dni) alergen (hapten) łączy się z białkami naskórka, tworząc kompleks antygenowy rozpoznawany przez komórki Langerhansa, które prezentują go limfocytom T. W fazie efektorowej, przy ponownym kontakcie z alergenem, uwalniane są cytokiny prozapalne, prowadząc do rozwoju objawów klinicznych w ciągu 24-72 godzin.

Kliniczne objawy reakcji alergicznej kontaktowej obejmują świąd, rumień, obrzęk, grudki, pęcherzyki, a nawet pęcherze. W przypadkach przewlekłych obserwuje się lichenifikację, złuszczanie i pęknięcia naskórka. Lokalizacja zmian zwykle odpowiada miejscu kontaktu z alergenem, choć mogą one rozprzestrzeniać się poza pierwotny obszar.

Diagnostyka opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz testach płatkowych, które są złotym standardem w identyfikacji alergenu wywołującego reakcję. Leczenie obejmuje przede wszystkim identyfikację i eliminację alergenu, a także stosowanie miejscowych kortykosteroidów, inhibitorów kalcyneuryny, doustnych leków przeciwhistaminowych oraz – w ciężkich przypadkach – ogólnoustrojowych kortykosteroidów czy leków immunosupresyjnych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl