stężenie sodu

Stężenie sodu w surowicy krwi (natremia) jest jednym z podstawowych parametrów gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu. Prawidłowe wartości mieszczą się w zakresie 135-145 mmol/l. Sód jest głównym kationem przestrzeni pozakomórkowej i odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy wodnej, objętości płynów pozakomórkowych oraz potencjału błonowego komórek.

Hiponatremia (stężenie sodu poniżej 135 mmol/l) jest najczęstszym zaburzeniem elektrolitowym u pacjentów hospitalizowanych. Może być spowodowana nadmierną retencją wody (np. w zespole nieadekwatnego wydzielania wazopresyny – SIADH), utratą sodu (np. w przebiegu biegunki, wymiotów, nadmiernego pocenia się, nefropatii z utratą soli) lub być wynikiem zaburzeń przesunięcia (pseudohiponatremia). Objawy hiponatremii zależą od stopnia niedoboru oraz szybkości jego narastania i obejmują: nudności, wymioty, bóle głowy, splątanie, drgawki, a w ciężkich przypadkach śpiączkę i śmierć.

Hipernatremia (stężenie sodu powyżej 145 mmol/l) najczęściej wynika z odwodnienia organizmu wskutek niewystarczającego przyjmowania płynów lub nadmiernej ich utraty. Może również być spowodowana nadmiernym dostarczaniem sodu do organizmu. Hipernatremia prowadzi do odwodnienia komórek, co w obrębie OUN może powodować zaburzenia świadomości, drgawki i śpiączkę. Szczególnie narażone na to zaburzenie są osoby starsze oraz pacjenci z zaburzeniami pragnienia.

Monitorowanie stężenia sodu jest niezbędne w wielu sytuacjach klinicznych, takich jak leczenie pacjentów z niewydolnością serca, marskością wątroby, niewydolnością nerek, w trakcie intensywnej terapii oraz u pacjentów otrzymujących płynoterapię dożylną. Korekcja zaburzeń stężenia sodu powinna być prowadzona z zachowaniem odpowiedniej szybkości, aby uniknąć powikłań neurologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl