współczynnik filtracji
Współczynnik filtracji (GFR – Glomerular Filtration Rate) jest kluczowym parametrem określającym funkcję nerek. Wyraża on objętość osocza, która ulega filtracji w kłębuszkach nerkowych w jednostce czasu. Prawidłowy GFR u zdrowej osoby dorosłej wynosi około 120-130 ml/min/1,73 m² powierzchni ciała.
Ocena współczynnika filtracji ma fundamentalne znaczenie w diagnostyce i monitorowaniu chorób nerek. Spadek GFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² utrzymujący się przez co najmniej 3 miesiące wskazuje na przewlekłą chorobę nerek (PChN). W praktyce klinicznej GFR można oznaczać metodami bezpośrednimi (klirens inuliny, klirens znaczników izotopowych) lub szacować na podstawie stężenia kreatyniny w surowicy przy użyciu wzorów, takich jak MDRD, CKD-EPI czy wzór Cockcrofta-Gaulta.
Monitorowanie GFR jest niezbędne w dostosowywaniu dawek leków wydalanych przez nerki, ocenie progresji chorób nerek, kwalifikacji do leczenia nerkozastępczego oraz w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Spadek współczynnika filtracji jest obserwowany w przebiegu wielu chorób nerek, m.in. nefropatii cukrzycowej, kłębuszkowych zapaleniach nerek, nefropatii nadciśnieniowej czy w procesie fizjologicznego starzenia się organizmu.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Chlorek wapnia – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Chlorek wapnia jest kluczowym składnikiem roztworów stosowanych w terapii nerkozastępczej, takich jak hemodializa, hemofiltracja i hemodiafiltracja. Produkty te, często dostępne w formie dwukomorowych worków (np. Accusol 35, multiBic), wymagają precyzyjnego przygotowania i wymieszania obu komór przed podaniem, aby zapobiec poważnym zaburzeniom równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Należy monitorować stężenia wapnia (Ca²⁺ 1,5–1,75 mmol/l), potasu (0–4 mmol/l), sodu (140 mmol/l), wodorowęglanów (35 mmol/l), chlorków, magnezu, fosforanów oraz glukozy (0–5,55 mmol/l w zależności od preparatu). Szczególną uwagę zwraca się na kontrolę potasemii, dostosowując stężenie potasu w roztworze lub suplementację w zależności od stanu pacjenta. W trakcie terapii konieczne jest także monitorowanie bilansu płynów oraz parametrów równowagi kwasowo-zasadowej, aby uniknąć zasadowicy, zwłaszcza w przypadku nieprawidłowego otwarcia szwów między komorami w produktach dwukomorowych.
bilans płynów, chlorek wapnia, chloremia, ciągła terapia nerkozastępcza, fosfatemia, glukoza w surowicy, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipokaliemia, hiponatremia, kalcemia, magnezemia, natremia, niewydolność oddechowa, odwodnienie, osmolarność teoretyczna, potas w surowicy, precypitacja, preparat dwukomorowy, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka, terapia nerkozastępcza, węglan wapnia, wodorowęglan sodu, współczynnik filtracji, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zasadowica