CFC
CFC (chlorofluorowęglowodory) to grupa związków chemicznych zawierających chlor, fluor i węgiel, które w przeszłości były powszechnie stosowane jako czynniki chłodnicze, propelenty w aerozolach oraz rozpuszczalniki w przemyśle medycznym i farmaceutycznym.
W medycynie CFC były wykorzystywane głównie jako nośniki w inhalatorach ciśnieniowych (MDI – Metered Dose Inhalers) do podawania leków wziewnych w terapii astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Jednak ze względu na ich destrukcyjny wpływ na warstwę ozonową, zgodnie z Protokołem Montrealskim, zostały one stopniowo wycofywane z użycia medycznego.
Obecnie w zastosowaniach medycznych CFC zostały zastąpione przez hydrofluoroalkany (HFA), które nie uszkadzają warstwy ozonowej. Zmiana ta wymagała modyfikacji formulacji leków i konstrukcji inhalatorów, co czasami wpływało na dystrybucję cząsteczek leku w drogach oddechowych i skuteczność terapeutyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Bromek ipratropiowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bromek ipratropiowy wykazuje niski profil toksyczności ostrej i przewlekłej w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, z zastosowaniem podania wziewnego, doustnego i dożylnego. LD50 po podaniu doustnym wynosiła 1585 mg/kg u myszy, 1925 mg/kg u szczurów i 1920 mg/kg u królików, natomiast po podaniu dożylnym odpowiednio 13,6 mg/kg, 15,8 mg/kg i około 18,2 mg/kg. Po podaniu wziewnym minimalna dawka śmiertelna u świnek morskich wynosiła 199 mg/kg, a u szczurów nie odnotowano śmiertelności nawet przy najwyższych dawkach. Objawy toksyczności obejmowały rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych, duszność, drżenia, skurcze i tachykardię. W badaniach przewlekłych ustalono NOAEL na poziomie 0,38 mg/kg/dobę u szczurów, 0,18 mg/kg/dobę u psów i 0,8 mg/kg/dobę u małp Rhesus przy podaniu wziewnym do 6 miesięcy, bez istotnych zmian histopatologicznych w układzie oddechowym i innych narządach. Badania immunogenności, genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały działania niepożądanego, a badania reprodukcyjne potwierdziły brak teratogenności bromku ipratropiowego nawet przy dawkach wziewnych do 1,8 mg/kg/dobę u królików i 1,5 mg/kg/dobę u szczurów.
aerozol inhalacyjny, beta-agonista, bromek ipratropiowy, bromowodorek fenoterolu, CFC, duszność, działanie genotoksyczne, działanie guzotwórcze, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, immunogenność, LD50, minimalna dawka śmiertelna, mydriaza, NOAEL, potencjał genotoksyczny, reakcja anafilaktyczna, reprodukcja i rozwój płodu, salbutamol, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność zarodkowa, tolerancja miejscowa, układ oskrzelowo-płucny, wada rozwojowa, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atrovent N 20 mcg/dawkę inh.
Bromek ipratropiowy przeszedł szerokie badania toksykologiczne przedkliniczne obejmujące różne drogi podania (wziewną, doustną, dożylną) i gatunki zwierząt laboratoryjnych. W badaniach ostrej toksyczności po podaniu wziewnym LD50 u samców świnek morskich wynosiła 199 mg/kg, natomiast u szczurów nie odnotowano śmiertelności nawet przy dawkach do 0,05 mg/kg przez 4 godziny lub 160 rozpyleniach (każde 0,02 mg). Po podaniu doustnym LD50 wynosiły: myszy 1585 mg/kg, szczury 1925 mg/kg, króliki 1920 mg/kg, a po dożylnym: myszy 13,6 mg/kg, szczury 15,8 mg/kg, psy około 18,2 mg/kg. Objawy toksyczności ostrej obejmowały mydriazę, suchość błon śluzowych, duszność, drżenia, skurcze i tachykardię, typowe dla działania przeciwcholinergicznego. W badaniach wielokrotnego podawania wziewnego NOAEL wynosiły odpowiednio 0,38 mg/kg/dobę u szczurów, 0,18 mg/kg/dobę u psów oraz 0,8 mg/kg/dobę u małp Rhesus, bez istotnych zmian histopatologicznych w układzie oddechowym i innych narządach, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu.
aerozol inhalacyjny, bromek ipratropiowy, CFC, drżenie, duszność, działanie genotoksyczne, działanie przeciwcholinergiczne, HFA-134a, LD50, lek przeciwcholinergiczny, mydriaza, NOAEL, potencjał guzotwórczy, potencjał rakotwórczy, proszek do inhalacji, skurcz, suchość błony śluzowej, szpik kostny, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność zarodkowa, układ oskrzelowo-płucny, zmiana histopatologiczna