hydroliza pierścienia beta-laktamowego
Hydroliza pierścienia beta-laktamowego to kluczowy mechanizm biochemiczny, w którym dochodzi do rozerwania czteroczłonowego pierścienia beta-laktamowego obecnego w antybiotykach beta-laktamowych, takich jak penicyliny, cefalosporyny, karbapenemy i monobaktamy. Ten proces chemiczny polega na addycji cząsteczki wody do wiązania amidowego w pierścieniu, co prowadzi do jego otwarcia i inaktywacji antybiotyku.
Z klinicznego punktu widzenia, hydroliza pierścienia beta-laktamowego jest głównym mechanizmem oporności bakterii na antybiotyki beta-laktamowe. Bakterie wytwarzają enzymy zwane beta-laktamazami, które katalizują tę reakcję hydrolizy, unieczynniając działanie antybiotyku zanim zdąży on związać się z białkami PBP (penicillin-binding proteins) w ścianie komórkowej bakterii i zahamować jej syntezę.
Beta-laktamazy są klasyfikowane według różnych systemów, w tym klasyfikacji molekularnej Amblera (klasy A-D) oraz funkcjonalnej Busha-Jacoby’ego-Medeirosa. Szczególne znaczenie kliniczne mają beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum działania (ESBL), karbapenemazy oraz metalo-beta-laktamazy, które mogą hydrolizować szerokie spektrum antybiotyków beta-laktamowych, w tym cefalosporyny trzeciej i czwartej generacji oraz karbapenemy.
W praktyce klinicznej, aby przeciwdziałać hydrolizie pierścienia beta-laktamowego, stosuje się inhibitory beta-laktamaz (np. kwas klawulanowy, sulbaktam, tazobaktam, awibaktam), które wiążą się z enzymami bakteryjnymi i blokują ich aktywność. Inhibitory te są często łączone z antybiotykami beta-laktamowymi w preparatach złożonych, zwiększając ich skuteczność wobec szczepów wytwarzających beta-laktamazy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meropenem Genoptim 500 mg
Meropenem Genoptim wykazuje przewidywalny profil farmakokinetyczny z okresem półtrwania około 1 godziny, objętością dystrybucji średnio 0,25 L/kg (11-27 L) oraz klirensem wynoszącym 287 mL/min przy dawce 250 mg, zmniejszającym się do 205 mL/min przy dawce 2 g. Po 30-minutowej infuzji Cmax wynosi od około 23 μg/mL (500 mg) do 115 μg/mL (2000 mg), a AUC od 39,3 do 153 μg·h/mL. Krótszy czas infuzji (5 minut) powoduje wyższe Cmax (do 112 μg/mL przy 1000 mg). Meropenem wykazuje słabe wiązanie z białkami osocza (~2%) i dobrą penetrację do tkanek, takich jak płuca, żółć, płyn mózgowo-rdzeniowy, tkanki układu płciowego, skóra oraz wysięk do jamy otrzewnej. Metabolizowany jest przez hydrolizę pierścienia beta-laktamowego, z eliminacją głównie przez nerki (około 70% dawki w postaci niezmienionej w ciągu 12 godzin), a także przez filtrację kłębuszkową i wydzielanie kanalikowe.
antybiotyk beta-laktamowy, dehydropeptydaza-1, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, klirens kreatyniny, klirens pozanerkowy, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą stężenia, Pseudomonas aeruginosa, stężenie maksymalne, wcześniak, wiązanie z białkami osocza, wydzielina oskrzelowa, zakażenie jamy brzusznej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polcylin 100 mg/ml
Fenoksymetylopenicylina potasowa, substancja czynna leku Polcylin, jest antybiotykiem beta-laktamowym z grupy penicylin (kod ATC: J01CE02), dostępnym w formie granulatu do roztworu lub zawiesiny doustnej o stężeniach 50 mg/mL, 100 mg/mL oraz 250 mg/mL. Mechanizm działania polega na bakteriobójczym hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii, a skuteczność terapii zależy od czasu utrzymywania stężenia leku powyżej MIC (T>MIC). Fenoksymetylopenicylina wykazuje wysoką aktywność wobec paciorkowców, pneumokoków, Corynebacterium diphteriae oraz Borrelia burgdorferi, natomiast bakterie takie jak gronkowce, enterokoki, Haemophilus influenzae (średniowrażliwe), czy bakterie Gram-ujemne są oporne lub wykazują zmniejszoną wrażliwość, co ma kluczowe znaczenie przy doborze terapii empirycznej.
antybiogram, antybiotyk beta-laktamowy, beta-laktamaza, białko wiążące penicylinę, Borrelia burgdorferi, Corynebacterium diphteriae, działanie bakteriobójcze, fenoksymetylopenicylina potasowa, granulat do sporządzania roztworu, Haemophilus influenzae, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, inhibitor beta-laktamazy, minimalne stężenie hamujące, oporność bakteryjna, oporność krzyżowa, paciorkowiec, Pasteurella multocida, penicylina, spektrum przeciwbakteryjne, stężenie antybiotyku w surowicy, synteza ściany komórkowej, szczep bakteryjny, terapia empiryczna, wrażliwość drobnoustrojów, zakażenie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meropenem Accord 500 mg
Meropenem Accord, podawany w postaci meropenemu trójwodnego, charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania około 1 godziny u osób zdrowych oraz objętością dystrybucji około 0,25 l/kg (11-27 l), co umożliwia efektywną penetrację do płynów pozakomórkowych i tkanek, takich jak płuca, żółć, płyn mózgowo-rdzeniowy, tkanki miękkie i wysięki. Klirens leku wynosi średnio 287 ml/min przy dawce 250 mg i zmniejsza się do 205 ml/min przy dawce 2 g, wskazując na nieliniowość farmakokinetyczną przy wyższych dawkach. Stężenia maksymalne (Cmax) po infuzji 30-minutowej dla dawek 500 mg, 1000 mg i 2000 mg wynoszą odpowiednio około 23, 49 i 115 μg/ml, a AUC 39,3, 62,3 i 153 μg·h/ml. Meropenem wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~2%) i brak kumulacji przy podawaniu co 8 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Metabolizm leku polega głównie na hydrolizie pierścienia beta-laktamowego, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (70% dawki w postaci niezmienionej w moczu w ciągu 12 godzin), z udziałem filtracji kłębuszkowej i wydzielania kanalikowego.
antybiotyk karbapenemowy, bezmocz, dehydropeptydaza-I, ekspozycja na lek, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, infuzja dożylna, klirens hemodializacyjny, klirens kreatyniny, klirens meropenemu, klirens pozanerkowy, marskość wątroby, meropenem trójwodny, minimalne stężenie hamujące, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja tkankowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, profil farmakokinetyczny, Pseudomonas aeruginosa, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meropenem AptaPharma 500 mg
Meropenem wykazuje korzystny profil farmakokinetyczny z okresem półtrwania około 1 godziny, objętością dystrybucji 0,25 l/kg (11-27 l) oraz klirensem wynoszącym 287 ml/min dla dawki 250 mg i 205 ml/min dla dawki 2 g. Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) i pole pod krzywą (AUC) są zależne od dawki i czasu infuzji, np. po 30-minutowym wlewie dożylnym dla dawki 1000 mg Cmax wynosi 49 μg/ml, a AUC 62,3 μg·h/ml. Meropenem charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (~2%) i doskonałą penetracją do tkanek, w tym płuc, płynu mózgowo-rdzeniowego, żółci oraz tkanek miękkich. Metabolizowany jest przez hydrolizę pierścienia beta-laktamowego do nieaktywnego metabolitu, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem około 70% dawki w postaci niezmienionej w ciągu 12 godzin. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek nie obserwuje się kumulacji przy dawkowaniu co 8 godzin.
antybiotyk karbapenemowy, AUC, biologiczny okres półtrwania, ciężka niewydolność nerek, Cmax, dehydropeptydaza-I, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, klirens, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja do tkanek, płyn mózgowo-rdzeniowy, poalkoholowa marskość wątroby, pole pod krzywą, Pseudomonas aeruginosa, stężenie w osoczu, umiarkowana niewydolność nerek, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie w kanalikach nerkowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon substancji czynnych
Ertapenem – Właściwości farmakokinetyczne
Ertapenem wykazuje liniową farmakokinetykę po dożylnym podaniu w dawkach od 0,5 g do 2 g, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) około 155 μg/mL u zdrowych dorosłych po dawce 1 g podanej w 30-minutowej infuzji. Stężenie leku spada do 9 μg/mL po 12 godzinach i 1 μg/mL po 24 godzinach, a okres półtrwania wynosi około 4 godziny u dorosłych i młodzieży (13-17 lat), oraz około 2,5 godziny u dzieci (3 miesiące–12 lat). Ertapenem charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (92-95%), objętością dystrybucji około 0,11 L/kg u dorosłych oraz znaczącą penetracją do tkanek (stosunek AUC w płynie z pęcherzyków do osocza 0,61). Metabolizm jest ograniczony, z około 94% leku wydalanego w postaci niezmienionej, głównie przez nerki (około 80% dawki w moczu), co podkreśla kluczową rolę wydalania nerkowego. W populacji pediatrycznej farmakokinetyka jest zbliżona do dorosłych przy odpowiednim dostosowaniu dawki (15-20 mg/kg mc.), choć klirens u dzieci jest około dwukrotnie wyższy. Płeć nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leku, a u osób starszych (≥65 lat) stężenia w osoczu są nieco wyższe (o 22-39%), jednak bez konieczności modyfikacji dawki przy prawidłowej funkcji nerek.
AUC, Cmax, dehydropeptydaza-I, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, izoenzymy cytochromu P450, mikrosomy wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja tkankowa, pole pod krzywą stężenia, stężenie osoczowe, transport digoksyny, wiązanie z białkami, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wypieranie z wiązań białkowych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meropenem AptaPharma 1000 mg
Meropenem, dostępny w dawkach 500 mg i 1000 mg jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą szybkie wchłanianie i dystrybucję z objętością dystrybucji około 0,25 l/kg (11-27 l) oraz okresem półtrwania około 1 godziny u osób zdrowych. Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) po 30-minutowym wlewie wynoszą odpowiednio 23 μg/ml (500 mg), 49 μg/ml (1000 mg) i 115 μg/ml (2000 mg), a po szybszym podaniu (5 minut) wartości te są wyższe (52 μg/ml i 112 μg/ml). Meropenem wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~2%) i brak kumulacji przy podawaniu co 8 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Lek dobrze penetruje do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego, płuc, żółci, skóry oraz jamy otrzewnej, co uzasadnia jego szerokie zastosowanie w leczeniu zakażeń o różnej lokalizacji. Metabolizm zachodzi głównie przez hydrolizę pierścienia beta-laktamowego, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki – około 70% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej w ciągu 12 godzin, a 28% jako nieaktywny metabolit.
AUC, dehydropeptydaza-I, farmakokinetyka meropenemu, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, klirens, klirens kreatyniny, klirens pozanerkowy, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja do tkanek, płyn mózgowo-rdzeniowy, Pseudomonas aeruginosa, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydzielanie kanalikowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meronem 1 g
Meropenem, antybiotyk karbapenemowy o szerokim spektrum działania, charakteryzuje się określonym profilem farmakokinetycznym: u osób zdrowych okres półtrwania wynosi około 1 godziny, a objętość dystrybucji około 0,25 l/kg (11-27 l). Klirens zmienia się w zależności od dawki, wynosząc 287 ml/min dla 250 mg i 205 ml/min dla 2 g. Po 30-minutowym wlewie dożylnym Cmax i AUC rosną proporcjonalnie do dawki (np. dla 1000 mg Cmax = 49 µg/ml, AUC = 62,3 µg·h/ml). Meropenem nie kumuluje się przy podawaniu co 8 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~2%) i doskonałą penetrację do tkanek i płynów ustrojowych, w tym płuc, żółci, PMR, tkanek układu płciowego, skóry oraz jamy otrzewnej. Metabolizowany jest głównie przez hydrolizę pierścienia beta-laktamowego, z mniejszą wrażliwością na DHP-I niż imipenem, co eliminuje konieczność stosowania inhibitora DHP-I.
antybiotyk karbapenemowy, ciężka niewydolność nerek, dehydropeptydaza-I, dystrybucja leku, farmakokinetyka meropenemu, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, klirens, klirens hemodializacyjny, klirens kreatyniny, klirens pozanerkowy, marskość wątroby poalkoholowa, minimalne stężenie hamujące, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja tkankowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą stężenia, Pseudomonas aeruginosa, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zakażenie jamy brzusznej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meropenem Accord 1000 mg
Meropenem Accord, będący karbapenemem beta-laktamowym w postaci trójwodnej, charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania około 1 godziny u osób zdrowych oraz objętością dystrybucji około 0,25 l/kg (11-27 l), co zapewnia dobrą penetrację do tkanek, w tym płuc, płynu mózgowo-rdzeniowego, żółci i tkanek miękkich. Klirens leku jest zależny od dawki i wynosi od 287 ml/min (250 mg) do 205 ml/min (2 g). Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) po 30-minutowym wlewie dożylnym wynoszą odpowiednio 23 μg/ml (500 mg), 49 μg/ml (1000 mg) i 115 μg/ml (2000 mg), a pole pod krzywą (AUC) 39,3; 62,3 i 153 μg·h/ml. Meropenem wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~2%) i jest metabolizowany przez hydrolizę pierścienia beta-laktamowego do nieaktywnego metabolitu, z eliminacją głównie przez nerki (70% dawki w postaci niezmienionej w ciągu 12 godzin). U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się istotne zwiększenie AUC (2,4- do 10-krotne w zależności od stopnia niewydolności), co wymaga modyfikacji dawkowania. Hemodializa skutecznie usuwa meropenem, a choroby wątroby nie wpływają znacząco na farmakokinetykę leku.
AUC, biologiczny okres półtrwania, ciężka niewydolność nerek, czas półtrwania, dehydropeptydaza-I, farmakokinetyka meropenemu, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, karbapenemy, klirens hemodializacyjny, klirens kreatyniny, klirens meropenemu, klirens pozanerkowy, marskość wątroby poalkoholowa, minimalne stężenie hamujące, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, płyn mózgowo-rdzeniowy, Pseudomonas aeruginosa, stężenie w osoczu, umiarkowana niewydolność nerek, wcześniak, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie w kanalikach nerkowych, zaburzenie czynności nerek, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meropenem AptaPharma 2000 mg
Meropenem, antybiotyk karbapenemowy, charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania około 1 godziny u osób zdrowych oraz objętością dystrybucji około 0,25 L/kg (11-27 L), co świadczy o dobrej penetracji tkankowej, w tym do płuc, żółci, płynu mózgowo-rdzeniowego, skóry, mięśni i jamy otrzewnej. Klirens całkowity zależy od dawki i wynosi od 287 mL/min (250 mg) do 205 mL/min (2 g). Stężenia maksymalne (Cmax) po 30-minutowej infuzji dawek 500 mg, 1000 mg i 2000 mg wynoszą odpowiednio 23, 49 i 115 μg/mL, a AUC 39,3; 62,3 i 153 μg·h/mL. Meropenem wiąże się z białkami osocza w około 2%, co umożliwia utrzymanie wysokiego stężenia aktywnej frakcji leku. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem 50-75% dawki w postaci niezmienionej w ciągu 12 godzin, a metabolit mikrobiologicznie nieaktywny stanowi około 28%. W przypadku niewydolności nerek obserwuje się istotne zwiększenie AUC (2,4- do 10-krotne w zależności od stopnia niewydolności) oraz wydłużenie okresu półtrwania, co wymaga modyfikacji dawkowania. Meropenem jest efektywnie usuwany podczas hemodializy, z klirensem hemodializacyjnym około 4-krotnie wyższym niż u pacjentów z bezmoczem.
antybiotyk karbapenemowy, białko osocza, dehydropeptydaza-I, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, klirens całkowity, klirens hemodializacyjny, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, klirens pozanerkowy, minimalne stężenie hamujące, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja tkankowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, poalkoholowa marskość wątroby, pole pod krzywą stężenia, Pseudomonas aeruginosa, stężenie maksymalne, wydzielanie w kanalikach nerkowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc