winian potasowo-antymonowy

Winian potasowo-antymonowy (Tartar emetic, antimonyl potassium tartrate) to związek chemiczny stosowany w przeszłości jako środek przeciwpasożytniczy. Jego wzór chemiczny to K(SbO)C₄H₄O₆ · ½H₂O. Historycznie był wykorzystywany głównie w leczeniu schistosomatozy (bilharcjozy) oraz leiszmaniozy.

Mechanizm działania winianu potasowo-antymonowego polega na hamowaniu procesów metabolicznych pasożytów, szczególnie poprzez blokowanie enzymów zawierających grupy sulfhydrylowe. Związek ten wywiera toksyczne działanie zarówno na pasożyty, jak i na komórki gospodarza, co znacząco ogranicza jego okno terapeutyczne.

Ze względu na liczne działania niepożądane, w tym hepatotoksyczność, nefrotoksyczność, kardiotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze, winian potasowo-antymonowy został w większości zastąpiony nowszymi, bezpieczniejszymi lekami przeciwpasożytniczymi. Współcześnie jego zastosowanie kliniczne jest bardzo ograniczone, a w wielu krajach związek ten wycofano z użycia medycznego.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl