układ His-Purkinjego
Układ His-Purkinjego stanowi wyspecjalizowany układ przewodzący serca, odpowiedzialny za szybkie i skoordynowane rozprzestrzenianie impulsów elektrycznych od węzła przedsionkowo-komorowego do mięśnia sercowego komór. Składa się z pęczka Hisa, jego odnóg (prawej i lewej, przy czym lewa dzieli się na przednią i tylną) oraz sieci włókien Purkinjego.
Pod względem histologicznym włókna układu His-Purkinjego charakteryzują się większymi rozmiarami niż zwykłe kardiomiocyty, zawierają mniej miofibryli oraz większą ilość glikogenu. Dzięki swojej budowie oraz wysokiej ekspresji kanałów sodowych (Nav1.5) i połączeń szczelinowych (Cx40, Cx43) osiągają one znacznie wyższą prędkość przewodzenia impulsu (2-4 m/s) niż zwykłe kardiomiocyty (0,3-0,4 m/s).
Zaburzenia w układzie His-Purkinjego mogą prowadzić do bloków przedsionkowo-komorowych różnego stopnia, bloków odnóg pęczka Hisa oraz arytmii komorowych. Diagnostyka elektrofizjologiczna tego układu obejmuje analizę EKG, badanie elektrofizjologiczne serca oraz mapowanie elektroanatomiczne. Zmiany degeneracyjne związane z wiekiem, choroba niedokrwienna serca, kardiomiopatie oraz choroby naciekowe mogą upośledzać funkcję układu His-Purkinjego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Blok serca – Patofizjologia i mechanizm
Blok przedsionkowo-komorowy (AV) jest wynikiem opóźnienia lub zaburzenia przewodzenia impulsu elektrycznego z przedsionków do komór, spowodowanego zarówno czynnikami strukturalnymi (włóknienie, degeneracja układu His-Purkinjego), jak i czynnościowymi (niedokrwienie, leki). Wrodzony blok AV o podłożu immunologicznym wiąże się z przeniesieniem przeciwciał matczynych anty-Ro/SSA i anty-La/SSB, które indukują apoptozę i włóknienie układu przewodzącego u płodu. Bloki AV mogą być także następstwem zawału serca, gdzie zawał ściany dolnej powoduje przejściowy blok Mobitz I lub całkowity blok AV przez odruch Bezolda-Jarischa, natomiast zawał ściany przedniej prowadzi do rozległej martwicy układu His-Purkinjego i wymaga pilnej implantacji stymulatora. Leki takie jak beta-blokery, antagoniści kanału wapniowego i digoksyna mogą wydłużać odstęp PR i indukować bloki AV, zwłaszcza w polifarmakoterapii i przy współistniejącej hiperkaliemii. Po zabiegach TAVR ryzyko bloku AV wzrasta z powodu mechanicznego uszkodzenia układu przewodzącego, szczególnie przy stosowaniu zastawek samorozprężalnych, przewymiarowaniu powyżej 15-20% oraz głębokiej implantacji.
antagonista kanału wapniowego, apoptoza kardiomiocytów, arytmia komorowa, beta-bloker, blok AV pierwszego stopnia, blok dwuwiązkowy, blok lewej odnogi pęczka Hisa, blok prawej odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, borelioza z Lyme, hiperkaliemia, martwica mięśnia sercowego, mechanizm patogenetyczny, nagłe zatrzymanie krążenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, odruch Bezolda-Jarischa, przeciwciała anty-Ro i anty-La, przezcewnikowa wymiana zastawki aortalnej, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza serca, toczeń rumieniowaty układowy, układ His-Purkinjego, układ przewodzący serca, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wrodzony blok serca, wydłużenie QT, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wsierdzia, zespół Sjögrena - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia nadkomorowa – Patofizjologia i mechanizm
Tachykardia nadkomorowa (SVT) to grupa zaburzeń rytmu serca charakteryzujących się przyspieszonym rytmem powyżej węzła przedsionkowo-komorowego, z wąskimi zespołami QRS (≤120 ms) i częstością rytmu powyżej 100 uderzeń/min u dorosłych oraz 180-220 u dzieci. Dominującym mechanizmem patofizjologicznym jest reentry, obejmujący dwie funkcjonalne drogi przewodzenia o różnych prędkościach i okresach refrakcji, co prowadzi do powstania pętli nawrotnej. Najczęstsze typy SVT to nawrotny częstoskurcz węzłowy (AVNRT, ~65% przypadków) oraz nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy (AVRT, ~30%), z udziałem dodatkowej drogi przewodzenia w AVRT. Diagnostyka opiera się na badaniu elektrofizjologicznym i analizie EKG, gdzie kluczowe są cechy takie jak obecność podwójnej fizjologii węzła AV, reakcja na manewry wagalne oraz charakterystyka zespołu QRS. W zespole Wolffa-Parkinsona-White’a obserwuje się preekscytację z falą delta i wydłużonym QRS (≥100 ms), a leczenie wymaga unikania leków blokujących węzeł AV ze względu na ryzyko migotania przedsionków z preekscytacją.
ablacja cewnikowa, ablacja cewnikowa o częstotliwości radiowej, aktywność wyzwalana, anomalia Ebsteina, badanie elektrofizjologiczne, blok lewej odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok VA, częstoskurcz nawrotny, droga dodatkowa, elektrofizjologiczne badanie serca, kardiomiopatia indukowana tachykardią, kardiomiopatia tachyarytmiczna, kardiomiopatia wywołana tachykardią, manewr wagalny, mechanizm reentry, migotanie przedsionków, nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy, nawrotny częstoskurcz węzłowy, odstęp AH, odstęp VH, ogniskowy częstoskurcz przedsionkowy, pętla nawrotna, preekscytacja, przedwczesne pobudzenie przedsionkowe, stosunek neutrofili do limfocytów, szerokość rozkładu erytrocytów, tachykardia nadkomorowa, tachykardia przedsionkowa, trzepotanie przedsionków, układ His-Purkinjego, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zapalenie mięśnia sercowego, zespół QRS, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, zwiększony automatyzm