metabolizm witaminy D

Metabolizm witaminy D to złożony proces biochemiczny, obejmujący przekształcanie jej z nieaktywnej formy do aktywnych metabolitów. Witamina D pozyskiwana jest głównie poprzez syntezę skórną pod wpływem promieniowania UVB (80-90%) oraz w mniejszym stopniu z diety.

Proces metabolizmu rozpoczyna się od hydroksylacji w wątrobie, gdzie powstaje 25-hydroksywitamina D (25(OH)D), główna krążąca forma witaminy i najlepszy wskaźnik jej poziomu w organizmie. Następnie w nerkach dochodzi do drugiej hydroksylacji, w wyniku której powstaje aktywna forma 1,25-dihydroksywitamina D (kalcytriol), działająca jako hormon steroidowy.

Kluczowymi enzymami uczestniczącymi w metabolizmie witaminy D są 25-hydroksylaza wątrobowa (CYP2R1), 1α-hydroksylaza nerkowa (CYP27B1) oraz 24-hydroksylaza (CYP24A1), odpowiedzialna za katabolizm. Proces ten jest ściśle regulowany przez PTH, FGF23, wapń i fosfor, a zaburzenia metabolizmu witaminy D mogą prowadzić do krzywicy, osteomalacji, osteoporozy oraz wiązane są z wieloma chorobami przewlekłymi.

W praktyce klinicznej, ocena metabolizmu witaminy D obejmuje pomiar stężenia 25(OH)D w surowicy, gdzie wartości poniżej 20 ng/ml wskazują na niedobór. Niedobory witaminy D są powszechne i wymagają suplementacji, szczególnie u osób z ograniczoną ekspozycją na słońce, zaburzeniami wchłaniania czy chorobami wątroby i nerek.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl