krzepnięcie

Krzepnięcie to złożony proces fizjologiczny, w wyniku którego dochodzi do zatrzymania krwawienia w uszkodzonych naczyniach krwionośnych. Obejmuje szereg skoordynowanych reakcji biochemicznych między białkami osocza, czynnikami krzepnięcia, płytkami krwi oraz ścianą naczyniową.

Proces krzepnięcia rozpoczyna się od adhezji płytek krwi do odsłoniętego kolagenu w uszkodzonej ścianie naczynia, co prowadzi do ich aktywacji i agregacji. Równolegle uruchamiana jest kaskada krzepnięcia obejmująca dwie drogi: zewnątrzpochodną (inicjowaną przez czynnik tkankowy) oraz wewnątrzpochodną (aktywowaną przez kontakt z ujemnie naładowaną powierzchnią). Obie drogi prowadzą do wytworzenia trombiny, która przekształca rozpuszczalny fibrynogen w nierozpuszczalną fibrynę tworzącą sieć stabilizującą skrzep.

Zaburzenia procesu krzepnięcia mogą prowadzić do skłonności do krwawień (hemofilia, małopłytkowość, choroba von Willebranda) lub do nadmiernej krzepliwości (trombofilia, zespół antyfosfolipidowy). Diagnostyka obejmuje badania takie jak: czas protrombinowy (PT), czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT), czas trombinowy (TT) oraz stężenie fibrynogenu i D-dimerów.

Znajomość mechanizmów krzepnięcia ma istotne znaczenie w profilaktyce i leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych, podczas zabiegów chirurgicznych oraz w terapii przeciwzakrzepowej z wykorzystaniem heparyn, antagonistów witaminy K czy bezpośrednich inhibitorów czynników krzepnięcia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl