opóźnienie wzrostu kostnego
Opóźnienie wzrostu kostnego (delayed bone growth) to stan, w którym rozwój układu szkieletowego przebiega wolniej niż przewidują to normy dla danego wieku i płci dziecka. Objawia się ono nieadekwatnym do wieku chronologicznego dojrzewaniem kości, co można stwierdzić poprzez ocenę wieku kostnego (zwanego też wiekiem szkieletowym) na podstawie badań radiologicznych.
Najczęstszymi przyczynami opóźnienia wzrostu kostnego są czynniki genetyczne, niedobory hormonalne (szczególnie hormonu wzrostu, hormonów tarczycy), przewlekłe choroby (np. choroby nerek, wątroby, celiakia, mukowiscydoza), zaburzenia odżywiania oraz czynniki środowiskowe. Opóźnienie to może być również elementem zespołów genetycznych lub skutkiem stosowania niektórych leków, np. glikokortykosteroidów.
Diagnostyka opóźnienia wzrostu kostnego obejmuje ocenę wieku kostnego poprzez RTG nadgarstka i dłoni (metoda Greulicha-Pyle’a lub Tannera-Whitehouse’a), badania hormonalne, ocenę stanu odżywienia oraz badania genetyczne. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować suplementację hormonalną, leczenie choroby podstawowej, optymalizację odżywiania oraz niekiedy interwencje chirurgiczne.
Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie opóźnienia wzrostu kostnego ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia optymalnego wzrostu końcowego. Mimo że dzieci z opóźnieniem wzrostu kostnego często dojrzewają później niż ich rówieśnicy, w większości przypadków mogą osiągnąć prawidłowy wzrost docelowy, jeśli przyczyna zostanie zidentyfikowana i leczona we właściwym czasie.