tęgoryjec dwunastnicy
Tęgoryjec dwunastnicy (Ancylostoma duodenale) to pasożytniczy nicień należący do rodziny tęgoryjcowatych (Ancylostomatidae), który bytuje w jelicie cienkim człowieka, głównie w dwunastnicy. Wraz z Necator americanus należy do grupy określanej jako glisty hakowe (hookworms), które wywołują chorobę pasożytniczą zwaną tęgoryjczycą (ankylostomiazą).
Zakażenie tęgoryjcem występuje głównie w ciepłych regionach o wysokiej wilgotności i niskim poziomie higieny, szczególnie w Azji Południowo-Wschodniej, Afryce, Ameryce Południowej i basenie Morza Śródziemnego. Larwy tęgoryjca wnikają do organizmu człowieka przez skórę (najczęściej stóp) podczas kontaktu z zanieczyszczoną glebą lub przez przewód pokarmowy po spożyciu skażonej żywności.
Pasożyt ten żywi się krwią gospodarza, co prowadzi do przewlekłej utraty krwi i rozwoju niedokrwistości z niedoboru żelaza. Dorosłe osobniki, osiągające długość 8-13 mm, przyczepiają się do błony śluzowej jelita za pomocą chitynowych płytek tnących i zębów, powodując mikrourazy i krwawienia. Jedna samica może produkować do 30 000 jaj dziennie, które są wydalane z kałem pacjenta.
Objawy zakażenia tęgoryjcem obejmują początkowo świąd i zapalenie skóry w miejscu wniknięcia larw (tzw. zespół wędrującej larwy skórnej), następnie objawy płucne podczas migracji przez płuca (kaszel, krwioplucie), a w fazie jelitowej – bóle brzucha, biegunkę, nudności oraz objawy niedokrwistości: osłabienie, zawroty głowy, bladość. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma badanie kału w kierunku obecności charakterystycznych jaj pasożyta.
Leczenie tęgoryjczycy polega na zastosowaniu leków przeciwpasożytniczych z grupy benzimidazoli, takich jak albendazol lub mebendazol, oraz suplementacji żelaza w przypadku rozwinięcia się niedokrwistości. Profilaktyka obejmuje poprawę warunków sanitarnych, noszenie obuwia ochronnego oraz odpowiednie przygotowywanie żywności i wody pitnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pyrantel – Właściwości farmakodynamiczne
Pyrantel, będący embonianem pyrantelu, jest lekiem przeciwpasożytniczym stosowanym w terapii zakażeń wywołanych przez robaki obłe przewodu pokarmowego, takich jak Enterobius vermicularis, Ascaris lumbricoides, Ancylostoma duodenale, Necator americanus oraz Trichostrongylus spp. Dostępny jest w formie tabletek oraz zawiesiny doustnej o stężeniu 250 mg i 250 mg/5 ml. Mechanizm działania opiera się na depolaryzacji błon komórkowych pasożytów poprzez aktywację receptorów nikotynowych oraz hamowanie esterazy cholinowej, co prowadzi do spastycznego porażenia mięśni robaków i ułatwia ich naturalne usunięcie z przewodu pokarmowego bez konieczności stosowania środków przeczyszczających.
depolaryzacja błony komórkowej, działanie przeciwpasożytnicze, embonian pyrantelu, esteraza cholinowa, glista ludzka, lek przeciwpasożytniczy, owsik ludzki, przewód pokarmowy, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, Pyrantelum Owix, receptor nikotynowy, robaki obłe, środek przeczyszczający, szczelina synaptyczna, tęgoryjec amerykański, tęgoryjec dwunastnicy, włosogłówka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Owix 250 mg
Pyrantelum Owix zawiera 720 mg embonianu pyrantelu, co odpowiada 250 mg pyrantelu, i jest lekiem przeciwpasożytniczym z grupy leków przeciw robakom (kod ATC: P02CC01). Mechanizm działania opiera się na porażeniu mięśni pasożytów poprzez aktywację receptorów nikotynowych oraz hamowaniu aktywności esterazy cholinowej, co prowadzi do zablokowania przewodnictwa nerwowo-mięśniowego i unieruchomienia nicieni w przewodzie pokarmowym. Lek wykazuje skuteczność zarówno wobec postaci dojrzałych, jak i wczesnych stadiów rozwojowych pasożytów, jednak nie działa na larwy migrujące w tkankach gospodarza. Pyrantelum Owix jest dostępny w formie tabletek o charakterystycznym zapachu pomarańczowym i nie wymaga stosowania środków przeczyszczających po terapii.
działanie przeciwpasożytnicze, embonian pyrantelu, esteraza cholinowa, glista ludzka, glistnica, migracja larw, nicień, owsica, owsik ludzki, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, receptor nikotynowy, robak obły, spektrum przeciwpasożytnicze, środek przeczyszczający, tęgoryjec amerykański, tęgoryjec dwunastnicy, zakażenie przewodu pokarmowego, zarażenie nicieniami