odczyn ziarninowy

Odczyn ziarninowy (ziarniniakowy) stanowi rodzaj przewlekłego procesu zapalnego, w którym dochodzi do tworzenia się skupisk komórek zapalnych, głównie makrofagów przekształcających się w komórki nabłonkowate (epithelioid) oraz wielojądrzaste komórki olbrzymie. Jest to odpowiedź układu immunologicznego na trudne do usunięcia czynniki drażniące, takie jak drobnoustroje (prątki gruźlicy, niektóre grzyby), ciała obce lub niektóre substancje chemiczne.

W obrazie histopatologicznym charakterystyczną cechą odczynu ziarninowego jest formowanie ziarniniaka (granuloma), czyli skupiska komórek makrofagowych i limfocytów. W zależności od etiologii, ziarniniaki mogą mieć różną strukturę – mogą być serowaciejące (jak w gruźlicy), nieserowaciejące (jak w sarkoidozie) lub zawierać obszary martwicy. Często otoczone są obwódką limfocytów i komórek fibroblastycznych.

Choroby przebiegające z odczynem ziarninowym obejmują m.in. gruźlicę, sarkoidozę, trąd, kiłę, zakażenia grzybicze, reakcje na ciała obce, niektóre choroby autoimmunologiczne jak choroba Leśniowskiego-Crohna, czy ziarniniakowe zapalenie naczyń. Diagnostyka różnicowa opiera się na ocenie histologicznej zmian, badaniach mikrobiologicznych oraz obrazie klinicznym.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl