substancja litogenna

Substancja litogenna to związek chemiczny sprzyjający tworzeniu się kamieni (złogów) w różnych narządach organizmu, najczęściej w drogach moczowych, pęcherzyku żółciowym lub drogach żółciowych. Substancje te mogą pochodzić z diety lub być wytwarzane endogennie w wyniku zaburzeń metabolicznych.

Do najważniejszych substancji litogennych należą: szczawiany, wapń, kwas moczowy, cystyna oraz cholesterol. Ich nadmierne stężenie w płynach ustrojowych prowadzi do precypitacji i tworzenia kryształów, które stopniowo narastają, tworząc kamienie. Procesy litogenne są uwarunkowane wieloma czynnikami, w tym stężeniem substancji, pH środowiska, obecnością inhibitorów lub promotorów krystalizacji.

W przypadku kamicy żółciowej główną substancją litogenną jest cholesterol, którego nadmiar w żółci prowadzi do tworzenia kamieni cholesterolowych. W kamicy nerkowej najczęściej spotykane są złogi zawierające szczawiany wapnia, fosforany wapnia, struwitowe oraz z kwasu moczowego. Identyfikacja dominującej substancji litogennej ma kluczowe znaczenie dla właściwego postępowania terapeutycznego i profilaktyki nawrotów kamicy.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl