immunoparaliż
Immunoparaliż to stan głębokiego upośledzenia funkcji układu odpornościowego, charakteryzujący się znacznym obniżeniem zdolności organizmu do walki z infekcjami. Pojęcie to jest szczególnie istotne w kontekście sepsy, ciężkich urazów, rozległych operacji czy oparzeń, gdy po początkowej fazie nadmiernej reakcji zapalnej (burzy cytokinowej) następuje faza kompensacyjnej odpowiedzi przeciwzapalnej.
Mechanizmy immunoparaliżu obejmują: zmniejszoną ekspresję HLA-DR na monocytach, obniżoną produkcję cytokin prozapalnych, zwiększoną apoptozę limfocytów i komórek dendrytycznych oraz wzmożoną aktywność komórek T regulatorowych. W konsekwencji dochodzi do zaburzenia prezentacji antygenów, osłabienia fagocytozy i upośledzenia zdolności do eliminacji patogenów.
Klinicznie immunoparaliż manifestuje się zwiększoną podatnością na infekcje oportunistyczne, reaktywację utajonych infekcji wirusowych oraz trudnościami w zwalczaniu pierwotnego zakażenia. Diagnostyka obejmuje ocenę ekspresji HLA-DR na monocytach, pomiar stężenia cytokin czy ocenę proliferacji limfocytów po stymulacji. Terapeutycznie rozważa się stosowanie immunomodulatorów, w tym GM-CSF, IFN-γ, IL-7 czy blokerów receptora PD-1.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Sepsa – Patofizjologia i mechanizm
Sepsa jest zagrażającą życiu dysfunkcją narządów wynikającą z zaburzonej odpowiedzi gospodarza na zakażenie, obejmującą złożone mechanizmy immunologiczne, metaboliczne i koagulacyjne. Kluczowe procesy patogenetyczne to burza cytokinowa indukowana przez aktywację receptorów Toll-podobnych (TLRs) i innych PRRs, prowadząca do uwolnienia PAMPs i DAMPs, dysfunkcja układu immunologicznego z obniżoną ekspresją HLA-DR, masową apoptozą limfocytów (CD4+, CD8+, B), oraz immunoparaliż. Uszkodzenie mitochondriów wywołane przez TNF-α, NO i ROS prowadzi do zaburzeń metabolizmu energetycznego i stresu oksydacyjnego, co przyczynia się do niewydolności wielonarządowej (MODS). Interakcja stanu zapalnego z koagulopatią, manifestująca się wewnątrznaczyniowym krzepnięciem i mikrotrombozą, pogłębia dysfunkcję śródbłonka i mikrokrążenia. Wstrząs septyczny charakteryzuje się rozszerzeniem tętnic i hemodynamicznym wstrząsem dystrybucyjnym, z udziałem wazopresyny, NO i kanałów potasowych wrażliwych na ATP. Dodatkowo, stres reticulum endoplazmatycznego i zaburzenia autofagii wpływają na homeostazę komórkową, a dysbioza mikrobioty jelitowej zwiększa podatność na sepsę i jej ciężkość. Patogeny, w tym bakterie (Gram-dodatnie i Gram-ujemne), grzyby, pasożyty i wirusy, wykorzystują różnorodne mechanizmy obronne, takie jak produkcja biofilmu, formy L, enzymy antyoksydacyjne i modulacja odpowiedzi immunologicznej, co utrudnia leczenie.
apoptoza, autofagia, biofilm, burza cytokinowa, dysfunkcja narządów, ferroptoza, immunoparaliż, indukowalna syntaza tlenku azotu, kaspaza-1, koagulopatia, lipopolisacharyd, mikrobiota jelitowa, mikrokrążenie, niewydolność wielonarządowa, pyroptoza, reaktywne formy tlenu, receptory rozpoznające wzorce, receptory toll-podobne, sepsa, tlenek azotu, uszkodzenie mitochondriów, wstrząs dystrybucyjny, wstrząs septyczny, wzorce molekularne związane z patogenami, wzorce molekularne związane z uszkodzeniem, zespół niewydolności wielonarządowej, zespół ogólnoustrojowej odpowiedzi zapalnej