komórki aparatu przykłębuszkowego
Komórki aparatu przykłębuszkowego (juxtaglomerular apparatus, JGA) stanowią wyspecjalizowaną strukturę w nerce, zlokalizowaną w miejscu kontaktu dystalnego kanalika krętego z tętniczką doprowadzającą kłębuszka nerkowego. W skład tego aparatu wchodzą trzy główne komponenty: komórki ziarniste (zmodyfikowane komórki mięśni gładkich tętniczki doprowadzającej), plamka gęsta (macula densa, wyspecjalizowane komórki dystalnego kanalika krętego) oraz komórki mezangialne zewnątrzkłębuszkowe.
Aparat przykłębuszkowy pełni kluczową rolę w regulacji ciśnienia tętniczego i filtracji kłębuszkowej poprzez układ renina-angiotensyna-aldosteron. Komórki ziarniste są głównym miejscem syntezy i uwalniania reniny w odpowiedzi na spadek ciśnienia tętniczego, zmniejszenie objętości krwi krążącej lub zmniejszone stężenie sodu w płynie kanalikowym. Plamka gęsta działa jako chemoreceptor wykrywający stężenie chlorku sodu w płynie kanalikowym i przekazuje sygnały do komórek ziarnistych.
Dysfunkcja aparatu przykłębuszkowego może prowadzić do zaburzeń regulacji ciśnienia tętniczego, w tym nadciśnienia naczyniowo-nerkowego. Struktura ta stanowi również cel działania wielu leków przeciwnadciśnieniowych, w tym inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE-I) i antagonistów receptora angiotensyny II (ARB), które modyfikują funkcjonowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olmesartan LEK-AM 20 mg
W badaniach toksyczności przewlekłej olmesartanu medoksomilu na szczurach i psach zaobserwowano efekty farmakologiczne typowe dla antagonistów receptora AT1 oraz inhibitorów ACE, takie jak wzrost stężenia azotu mocznikowego (BUN) i kreatyniny w surowicy, zmniejszenie masy mięśnia sercowego oraz obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt). Histologicznie stwierdzono uszkodzenia nerek, w tym zmiany regeneracyjne nabłonka, pogrubienie błony podstawnej i poszerzenie cewek nerkowych. Zmiany te można ograniczyć przez jednoczesne podawanie doustne chlorku sodu. Ponadto, u zwierząt obserwowano zwiększoną aktywność reninową osocza oraz przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co jest charakterystyczne dla tej grupy leków, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. W badaniach genotoksyczności in vitro olmesartan zwiększał częstość pęknięć chromosomów, jednak badania in vivo, nawet przy dawkach do 2000 mg/kg, nie wykazały istotnego działania genotoksycznego, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności w warunkach klinicznych.
aktywność reninowa osocza, antagonista angiotensyny II, antagonista receptora AT1, aparat przykłębuszkowy, aparat przykłębuszkowy nerek, azot mocznikowy, działanie teratogenne, erytrocyt, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, inhibitor ACE, komórki aparatu przykłębuszkowego, lek przeciwnadciśnieniowy, nabłonek nerkowy, olmesartan medoksomil, parametry czerwonokrwinkowe, poszerzenie miedniczek nerkowych, potencjał rakotwórczy, uszkodzenie nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polsart Plus 80 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Polsart Plus, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, przeprowadzone na szczurach i psach wykazały, że dawki odpowiadające ekspozycji klinicznej nie powodowały dodatkowych toksycznych efektów poza tymi obserwowanymi przy podawaniu poszczególnych składników. Charakterystyczne zmiany toksykologiczne telmisartanu obejmowały obniżenie parametrów erytrocytarnych (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt), zmiany hemodynamiczne nerek skutkujące wzrostem stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, zwiększoną aktywność reniny w osoczu, hipertrofię lub hiperplazję komórek aparatu przykłębuszkowego oraz uszkodzenia śluzówki żołądka. U psów dodatkowo obserwowano rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co wiązano z farmakologicznym mechanizmem działania telmisartanu. Uszkodzeniom przewodu pokarmowego zapobiegano poprzez doustne podawanie roztworów soli i izolację zwierząt.
antagonista receptora angiotensyny II, azot mocznikowy we krwi, badanie in vitro, ciśnienie tętnicze, czerwone krwinki, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, fetotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, hiperplazja, hipertrofia, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, komórki aparatu przykłębuszkowego, mutagenność, nadciśnienie tętnicze, potencjał genotoksyczny, renina w osoczu, telmisartan z hydrochlorotiazydem, uszkodzenie śluzówki żołądka, zanik kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dipperam HCT 10 mg + 320 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Dipperam HCT, zawierającego amlodypinę, walsartan i hydrochlorotiazyd, wykazały przewidywalne zmiany farmakologiczne u zwierząt laboratoryjnych, takie jak zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt, retikulocyty), wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz przerost komórek przykłębuszkowych w nerkach. Zaobserwowano również miejscowe nadżerki w żołądku gruczołowym. Wszystkie zmiany były odwracalne po 4-tygodniowym okresie zdrowienia, co wskazuje na brak długotrwałej toksyczności. Badania genotoksyczności i rakotwórczości amlodypiny i walsartanu dały wyniki negatywne, a brak interakcji między składnikami uzasadnił rezygnację z badań genotoksyczności i rakotwórczości kombinacji. Wpływ amlodypiny na rozrodczość ujawniał się jedynie przy dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną (10 mg/dobę u ludzi), obejmując opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa.
amlodypina, Dipperam HCT, dojrzała spermatyda, erytrocyt, gęstość nasienia, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hormon folikulotropowy, hydrochlorotiazyd, komórki aparatu przykłębuszkowego, komórki przykłębuszkowe, komórki Sertoliego, kreatynina, masa czerwonokrwinkowa, mocznik, nadżerka, nefropatia, parametry czerwonokrwinkowe, potas, retikulocyt, testosteron, walsartan