dożylny środek znieczulający

Dożylny środek znieczulający to substancja farmakologiczna podawana bezpośrednio do żyły w celu wywołania utraty świadomości, zniesienia odczuwania bólu lub uzyskania sedacji. Leki te charakteryzują się szybkim początkiem działania i precyzyjną kontrolą głębokości znieczulenia.

Do najczęściej stosowanych dożylnych środków znieczulających należą propofol, etomidat, ketamina oraz barbiturany (tiopental, metoheksital). Propofol jest obecnie lekiem pierwszego wyboru ze względu na korzystny profil farmakokinetyczny – szybki początek działania (30-40 sekund), krótki czas półtrwania i minimalne działania niepożądane po wybudzeniu.

Mechanizm działania większości dożylnych środków znieczulających opiera się na modulacji receptorów GABA w ośrodkowym układzie nerwowym. Wyjątkiem jest ketamina, działająca głównie poprzez antagonizm receptorów NMDA, co daje efekt dysocjacyjny i zachowuje odruch oddechowy.

Stosowanie dożylnych środków znieczulających wymaga monitorowania funkcji życiowych pacjenta ze względu na możliwe działania niepożądane, takie jak depresja oddechowa, hipotonia czy reakcje alergiczne. Leki te są podstawowymi narzędziami w anestezjologii, wykorzystywanymi zarówno do indukcji znieczulenia ogólnego, jak i do procedur krótkotrwałych w sedacji proceduralnej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl