pozaustrojowe utlenowanie błonowe
Pozaustrojowe utlenowanie błonowe (ECMO – Extracorporeal Membrane Oxygenation) to zaawansowana technika podtrzymywania funkcji życiowych, stosowana u pacjentów z ciężką, potencjalnie odwracalną niewydolnością oddechową i/lub krążeniową. Procedura polega na wyprowadzeniu krwi z organizmu pacjenta, jej utlenowaniu poza ciałem za pomocą specjalnej błony i ponownym wprowadzeniu do układu krążenia.
W zależności od wskazań klinicznych stosuje się dwa główne typy ECMO: żylno-żylne (VV-ECMO) przy izolowanej niewydolności oddechowej oraz żylno-tętnicze (VA-ECMO) przy niewydolności serca lub obydwu układów jednocześnie. Technika ta daje czas na leczenie choroby podstawowej, umożliwiając regenerację płuc i/lub serca pacjenta.
Głównymi wskazaniami do zastosowania ECMO są: ciężki zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), wstrząs kardiogenny, zapalenie mięśnia sercowego, zatrzymanie krążenia, czy most do przeszczepu narządów. Mimo udoskonalenia technologii, procedura wiąże się z ryzykiem powikłań, takich jak krwawienia, zakrzepica, infekcje, czy uszkodzenie naczyń.
Skuteczność ECMO zależy od wielu czynników, w tym czasu wdrożenia, pierwotnej przyczyny niewydolności oraz doświadczenia zespołu medycznego. Decyzja o zastosowaniu tej metody powinna być podejmowana przez interdyscyplinarny zespół specjalistów po dokładnej analizie stanu klinicznego pacjenta, potencjalnych korzyści i ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wstrząs kardiogenny – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wstrząs kardiogenny to krytyczny stan charakteryzujący się niewydolnością serca jako pompy, prowadzący do istotnego zmniejszenia rzutu serca i niewystarczającej perfuzji tkanek pomimo prawidłowej objętości wewnątrznaczyniowej. Najczęściej jest powikłaniem ostrego zawału mięśnia sercowego, ale może wynikać także z kardiomiopatii, zaburzeń rytmu, zatorowości płucnej czy tamponady serca. Kluczowe w opiece pielęgniarskiej jest monitorowanie parametrów hemodynamicznych (ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, CVP, PCWP, rzut serca), gazometrii krwi tętniczej oraz markerów sercowych (np. troponina, BNP). Optymalizacja rzutu serca (częstość akcji serca 60-100/min, ciśnienie skurczowe w granicach ±20 mm Hg od wartości wyjściowej, diureza ≥30 ml/h) oraz utrzymanie saturacji tlenu ≥90% są priorytetami. Interwencje obejmują podawanie leków inotropowych (dobutamina, dopamina), wazopresyjnych (norepinefryna), diuretyków (furosemid) oraz stosowanie mechanicznego wspomagania krążenia (IABP, VAD, ECMO, Impella).
ciągła terapia nerkozastępcza, ciśnienie w tętnicy płucnej, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, diuretyki, dobutamina, dopamina, furosemid, gazometria krwi tętniczej, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia, kontrpulsacja wewnątrzaortalna, kwasica, leki inotropowe, leki wazopresyjne, morfina, niewydolność serca, norepinefryna, obrzęk, obrzęk płuc, ośrodkowe ciśnienie żylne, ostre uszkodzenie nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, perfuzja tkanek, pomostowanie aortalno-wieńcowe, pozaustrojowe utlenowanie błonowe, przezskórna interwencja wieńcowa, rzut serca, stabilność hemodynamiczna, tamponada serca, urządzenie wspomagające pracę komór, wstrząs kardiogenny, wymiana gazowa, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wymiany gazowej, zatorowość płucna