schistosomy
Schistosomy to pasożytnicze przywry z rodzaju Schistosoma, wywołujące chorobę pasożytniczą zwaną schistosomatozą (bilharcjozą). Jest to jedna z najważniejszych pasożytniczych chorób tropikalnych, dotykająca ponad 200 milionów osób na świecie, głównie w rejonach Afryki, Azji i Ameryki Południowej.
W cyklu życiowym schistosomów człowiek jest żywicielem ostatecznym, a ślimaki wodne pośrednim. Zarażenie następuje przez penetrację skóry przez cerkarie (larwy) podczas kontaktu z zanieczyszczoną wodą. Dorosłe pasożyty osiedlają się w naczyniach krwionośnych układu wrotnego, gdzie samica składa jaja, które przedostają się do światła jelit lub układu moczowego.
Główne gatunki chorobotwórcze dla człowieka to S. mansoni, S. haematobium i S. japonicum. Objawy kliniczne schistosomatozy zależą od gatunku pasożyta i fazy choroby. Wczesna faza (gorączka Katayama) charakteryzuje się gorączką, bólami mięśniowymi i eozynofilią. Przewlekła infekcja prowadzi do włóknienia wątroby, nadciśnienia wrotnego, uszkodzenia jelit lub dróg moczowych.
Diagnostyka opiera się na wykrywaniu jaj w kale lub moczu oraz testach serologicznych. Leczenie obejmuje głównie podawanie praziquantelu, który jest skuteczny wobec wszystkich gatunków schistosomów. Profilaktyka polega na unikaniu kontaktu z zanieczyszczoną wodą, poprawie warunków sanitarnych i edukacji zdrowotnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Robaki u ludzi – Epidemiologia
Zarażenia pasożytnicze robakami, zwłaszcza helmintami przenoszonymi przez glebę (STH), schistosomami i filariami, stanowią istotny problem zdrowotny globalnie, dotykając około 1,5 miliarda ludzi (24% populacji światowej). Najczęstsze helminty to Ascaris lumbricoides, Trichuris trichiura oraz tęgoryjce Necator americanus i Ancylostoma duodenale. Występowanie tych zakażeń jest szczególnie wysokie w regionach tropikalnych i subtropikalnych, zwłaszcza w Afryce Subsaharyjskiej, Azji i obu Amerykach, gdzie warunki sanitarne są niewystarczające. W 2021 roku ponad 500 milionów dzieci w krajach endemicznych otrzymało profilaktyczne leczenie przeciwpasożytnicze, co stanowi 62% dzieci z grupy ryzyka. Globalna częstość występowania glistnicy spadła z 1089,36 mln przypadków w 1990 r. do 799,68 mln w 2016 r., a podobne tendencje obserwuje się dla włośnicy, tęgoryjczycy i schistosomatozy. Diagnostyka opiera się na badaniu kału, testach serologicznych, badaniu plwociny oraz metodach obrazowych, a nadzór epidemiologiczny jest kluczowy dla monitorowania skuteczności programów kontroli.
badanie kału, badanie plwociny, cysticerkoza, eozynofil, eozynofilia, filarioza limfatyczna, glistnica, helmint, lek przeciwpasożytniczy, masowe podawanie leków, moksydektyna, onchocerkoza, owsiki, robaki przenoszone przez glebę, schistosomatoza, schistosomy, strongyloidoza, test serologiczny, test taśmowy, toxocara, włośnica, włosogłówka ludzka