fluoropirymidyny
Fluoropirymidyny to grupa leków przeciwnowotworowych należących do antymetabolitów, które strukturalnie przypominają naturalnie występujące nukleotydy pirymidynowe. Do tej grupy zaliczamy między innymi 5-fluorouracyl (5-FU), kapecytabinę (prolek 5-FU), floksurydynę oraz tegafur.
Mechanizm działania fluoropirymidyn polega na hamowaniu syntezy DNA poprzez blokowanie enzymu syntazy tymidylanowej, co prowadzi do zaburzeń w replikacji DNA w komórkach nowotworowych. Dodatkowo, fluoropirymidyny wbudowują się do RNA, zaburzając jego funkcje, co również przyczynia się do ich działania cytotoksycznego.
Fluoropirymidyny znajdują zastosowanie w leczeniu różnych typów nowotworów, szczególnie raka jelita grubego, raka żołądka, raka trzustki oraz raka piersi. Kapecytabina, będąca doustnym prolekiem 5-FU, charakteryzuje się lepszym profilem bezpieczeństwa i wygodniejszym dawkowaniem w porównaniu do dożylnego 5-FU.
Skuteczność fluoropirymidyn może być modulowana przez różne czynniki, w tym ekspresję enzymów zaangażowanych w ich metabolizm, takich jak dehydrogenaza dihydropirymidynowa (DPD). Niedobór DPD może prowadzić do zwiększonej toksyczności terapii. Badania farmakogenetyczne przed rozpoczęciem leczenia mogą pomóc w identyfikacji pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia ciężkich działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Capecitabinum Glenmark 500 mg
Kapecytabina wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii onkologicznej. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie kapecytabiny z brywudyną ze względu na hamowanie dehydrogenazy pirymidynowej i ryzyko znacznego wzrostu toksyczności fluoropirymidyn, co może prowadzić do zgonu. W przypadku leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryn (np. warfaryna 20 mg) kapecytabina zwiększa AUC S-warfaryny o 57% i INR o 91%, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia i dostosowania dawki. Fenytoina może ulegać kumulacji, co wymaga kontroli stężenia w surowicy. Kwas folinowy nasila toksyczność kapecytabiny, dlatego maksymalna dawka kapecytabiny powinna być ograniczona do 2000 mg/m²/dobę przy jednoczesnym podawaniu 30 mg kwasu folinowego dwa razy dziennie. Interferon alfa oraz radioterapia również obniżają maksymalną tolerowaną dawkę kapecytabiny do 2000 mg/m²/dobę.
5-fluorouracyl, allopurynol, bewacyzumab, brywudyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, dehydrogenaza pirymidynowa, ekspozycja na lek, fenoprokumon, fenytoina, fluoropirymidyny, hepatotoksyczność, INR, interferon alfa, izoenzymy cytochromu P450, kwas folinowy, leki zobojętniające, maksymalna tolerowana dawka, monoterapia kapecytabina, odwodnienie, oksaliplatyna, parametry farmakokinetyczne, parametry krzepnięcia, pochodne kumaryny, radioterapia, stężenie leku w osoczu, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, zaburzenia krzepnięcia, zatrucie fenytoiną - Leksykon leków
Interakcje leku – Capecitabine Glenmark 500 mg
Kapecytabina wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie kapecytabiny z brywudyną ze względu na hamowanie dehydrogenazy pirymidynowej i ryzyko śmiertelnej toksyczności; zaleca się co najmniej 4-tygodniową przerwę po brywudynie przed rozpoczęciem kapecytabiny oraz 24-godzinną przerwę po kapecytabinie przed brywudyną. Kapecytabina zwiększa AUC S-warfaryny o 57% i INR o 91%, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia (INR, PT) i dostosowania dawki leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny. Podobnie, u pacjentów stosujących fenytoinę zaleca się monitorowanie stężenia leku w surowicy z uwagi na ryzyko toksyczności. Współpodawanie kwasu folinowego lub foliowego zwiększa toksyczność kapecytabiny, co wymaga redukcji dawki do maksymalnie 2000 mg/m² pc./dobę (w porównaniu do 3000 mg/m² pc./dobę w monoterapii). Analogicznie, podczas jednoczesnego stosowania interferonu alfa-2a lub radioterapii dawka kapecytabiny powinna być obniżona do 2000 mg/m² pc./dobę.
5-fluorouracyl, allopurynol, bewacyzumab, biegunka, czas protrombinowy, dehydrogenaza pirymidynowa, fenoprokumon, fenytoina, fluoropirymidyny, hepatotoksyczność, interferon alfa-2a, izoenzym 2C9 cytochromu P450, izoenzymy cytochromu P450, kapecytabina, kwas folinowy, kwas foliowy, leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny, leki zobojętniające, maksymalna tolerowana dawka, niedobór folianów, nudności i wymioty, oksaliplatyna, parametry krzepnięcia krwi, radioterapia raka odbytnicy, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wskaźnik INR, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon leków
Skład i postać leku – Oxaliplatin Kalceks 5 mg/ml
Oxaliplatin Kalceks to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający oksaliplatynę w stężeniu 5 mg/mL, dostępny w fiolkach o pojemnościach 10 mL (50 mg), 20 mL (100 mg) oraz 40 mL (200 mg). Produkt jest klarownym, bezbarwnym roztworem o pH 4,0-7,0, rozcieńczanym wyłącznie roztworem glukozy 5% do stężeń 0,2-0,7 mg/mL (stabilność wykazana do 2,0 mg/mL). Oksaliplatyna podawana jest dożylnie w infuzji trwającej 2-6 godzin, bez konieczności wcześniejszego nawodnienia. Współpodawanie z kwasem folinowym wymaga infuzji równoległej z użyciem łącznika typu Y, bez mieszania w tym samym worku, a podanie 5-fluorouracylu musi nastąpić po zakończeniu infuzji oksaliplatyny i przepłukaniu zestawu infuzyjnego. Produkt nie może być rozcieńczany roztworami zawierającymi jony chlorkowe ani mieszać z lekami o odczynie zasadowym, w tym z 5-fluorouracylem i preparatami kwasu folinowego zawierającymi trometamol.
5-fluorouracyl, fluoropirymidyny, folinian disodu, folinian wapnia, infuzja dożylna, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, kwas folinowy, leki cytotoksyczne, odczyn zasadowy, odpady cytotoksyczne, okres ważności leku, oksaliplatyna, pH roztworu, podanie dożylne, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, stabilność chemiczna leku, warunki aseptyczne, właściwości cytotoksyczne, żyła główna - Leksykon substancji czynnych
Hydroksykarbamid – Interakcje
Hydroksykarbamid wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami przeciwnowotworowymi i podczas radioterapii, co skutkuje addytywnym lub synergistycznym działaniem mielosupresyjnym oraz nasileniem działań niepożądanych, takich jak zahamowanie czynności szpiku kostnego, podrażnienie błon śluzowych i zapalenia. W trakcie terapii skojarzonej z arabinozydem cytozyny (ara-C) i fluoropirymidynami obserwuje się nasilenie działania cytotoksycznego, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów poddawanych radioterapii, gdyż hydroksykarbamid może nasilać rumień popromienny. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami zwiększającymi wydalanie kwasu moczowego zwiększa ryzyko nefropatii moczanowej, co wymaga rozważenia podawania allopurynolu.
allopurynol, arabinozyd cytozyny, chemioterapia skojarzona, didanozyna, działanie mielosupresyjne, działanie sedatywne, fluoropirymidyny, hydroksykarbamid, immunosupresja, indynawir, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwretrowirusowy, leki zwiększające wydalanie kwasu moczowego, nefropatia moczanowa, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ostre zapalenie trzustki, podrażnienie błony śluzowej żołądka, powikłania krwotoczne, radioterapia, rumień popromienny, stawudyna, szczepionka zawierająca żywe wirusy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błon śluzowych