Interakcje leku
Capecitabine Glenmark 500 mg

Kapecytabina wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie kapecytabiny z brywudyną ze względu na hamowanie dehydrogenazy pirymidynowej i ryzyko śmiertelnej toksyczności; zaleca się co najmniej 4-tygodniową przerwę po brywudynie przed rozpoczęciem kapecytabiny oraz 24-godzinną przerwę po kapecytabinie przed brywudyną. Kapecytabina zwiększa AUC S-warfaryny o 57% i INR o 91%, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia (INR, PT) i dostosowania dawki leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny. Podobnie, u pacjentów stosujących fenytoinę zaleca się monitorowanie stężenia leku w surowicy z uwagi na ryzyko toksyczności. Współpodawanie kwasu folinowego lub foliowego zwiększa toksyczność kapecytabiny, co wymaga redukcji dawki do maksymalnie 2000 mg/m² pc./dobę (w porównaniu do 3000 mg/m² pc./dobę w monoterapii). Analogicznie, podczas jednoczesnego stosowania interferonu alfa-2a lub radioterapii dawka kapecytabiny powinna być obniżona do 2000 mg/m² pc./dobę.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje z innymi produktami leczniczymi dla kapecytabiny zostały przebadane wyłącznie u dorosłych pacjentów. Kapecytabina może wchodzić w liczne, istotne klinicznie interakcje z innymi lekami, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego podczas planowania i monitorowania terapii. Odpowiednia identyfikacja tych interakcji i właściwe postępowanie ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta oraz skuteczności leczenia.1

Przeciwwskazane połączenia lekowe

Brywudyna – zaobserwowano istotną klinicznie, potencjalnie śmiertelną interakcję między brywudyną a fluoropirymidynami (w tym kapecytabiną). Mechanizm tej interakcji polega na hamowaniu dehydrogenazy pirymidynowej przez brywudynę, co prowadzi do znacznego zwiększenia toksyczności kapecytabiny. Ze względu na zagrożenie życia, jednoczesne stosowanie brywudyny i kapecytabiny jest bezwzględnie przeciwwskazane. Należy zachować odpowiedni odstęp czasowy między terapiami:2

  • Co najmniej 4 tygodnie przerwy między zakończeniem terapii brywudyną a rozpoczęciem leczenia kapecytabiną
  • Co najmniej 24 godziny przerwy między zakończeniem terapii kapecytabiną a rozpoczęciem leczenia brywudyną

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny (np. warfaryna, fenoprokumon) – u pacjentów leczonych jednocześnie kapecytabiną i doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny zaobserwowano zaburzenia krzepnięcia i/lub krwawienia. Objawy te mogą występować w ciągu kilku dni do kilku miesięcy po rozpoczęciu terapii kapecytabiną, a także w okresie do miesiąca po jej zakończeniu. Badania kliniczne wykazały, że kapecytabina zwiększa AUC dla S-warfaryny o 57% i wartość INR o 91% po podaniu pojedynczej dawki 20 mg warfaryny. Mechanizm tej interakcji polega na zmniejszeniu aktywności izoenzymu 2C9 cytochromu P450 przez kapecytabinę, przy braku wpływu na izoenzymy 1A2 i 3A4.3

Zalecenia kliniczne: U pacjentów otrzymujących kapecytabinę jednocześnie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny należy regularnie monitorować parametry krzepnięcia krwi (wskaźnik INR lub czas protrombinowy) i odpowiednio dostosować dawkę leku przeciwzakrzepowego.4

Interakcje z substratami cytochromu P450

Substraty izoenzymu 2C9 (np. fenytoina) – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kapecytabiny z substratami izoenzymu 2C9 cytochromu P450. Poza warfaryną, której interakcje zostały szczegółowo przebadane, nie przeprowadzono badań dotyczących innych substratów CYP2C9.5

Fenytoina – obserwowano pojedyncze przypadki podwyższonego stężenia fenytoiny w osoczu u pacjentów leczonych jednocześnie kapecytabiną i fenytoiną, co skutkowało objawami zatrucia fenytoiną. U pacjentów otrzymujących jednocześnie te leki zaleca się regularne monitorowanie stężenia fenytoiny w surowicy.6

Interakcje z lekami wpływającymi na toksyczność

Kwas folinowy/foliowy – badania wykazały, że kwas folinowy nie wpływa istotnie na farmakokinetykę kapecytabiny i jej metabolitów. Jednakże kwas foliowy oddziałuje na farmakodynamikę kapecytabiny, potencjalnie nasilając jej toksyczność. Maksymalna tolerowana dawka (MTD) kapecytabiny w monoterapii wynosi 3000 mg/m² pc. na dobę, natomiast podczas jednoczesnego podawania z kwasem folinowym (30 mg doustnie dwa razy na dobę) obniża się do 2000 mg/m² pc. na dobę.7

Nasilenie toksyczności może być szczególnie istotne w następujących przypadkach:

  • Zmiana schematu leczenia z 5-fluorouracylu w skojarzeniu z kwasem folinowym (5-FU/LV) na schemat zawierający kapecytabinę
  • Suplementacja kwasem foliowym w przypadku niedoboru folianów (ze względu na podobieństwo kwasu foliowego i folinowego)

8

Allopurynol – obserwowano interakcje między allopurynolem i 5-fluorouracylem (5-FU), które mogą prowadzić do zmniejszenia skuteczności 5-FU. Biorąc pod uwagę, że kapecytabina jest metabolizowana do 5-FU, należy unikać jednoczesnego stosowania allopurynolu z kapecytabiną.9

Interakcje z innymi lekami przeciwnowotworowymi i metodami leczenia

Interferon alfamaksymalna tolerowana dawka (MTD) kapecytabiny podawanej jednocześnie z interferonem alfa-2a (3 mln j.m./m² pc. na dobę) wynosi 2000 mg/m² pc. na dobę, podczas gdy w monoterapii kapecytabiny MTD wynosi 3000 mg/m² pc. na dobę. Oznacza to, że jednoczesne stosowanie interferonu alfa może wymagać redukcji dawki kapecytabiny.10

Radioterapia – maksymalna tolerowana dawka (MTD) kapecytabiny stosowanej podczas radioterapii raka odbytnicy wynosi 2000 mg/m² pc. na dobę (w porównaniu do 3000 mg/m² pc. na dobę w monoterapii), gdy kapecytabina podawana jest w sposób ciągły lub codziennie od poniedziałku do piątku w trakcie sześciotygodniowego cyklu radioterapii. Oznacza to konieczność zmniejszenia dawki kapecytabiny podczas jednoczesnej radioterapii.11

Oksaliplatyna i bewacyzumab – badania nie wykazały klinicznie istotnych różnic w ekspozycji na kapecytabinę lub jej metabolity, a także na stężenia wolnej lub całkowitej platyny podczas podawania kapecytabiny jednocześnie z oksaliplatyną lub w skojarzeniu oksaliplatyny z bewacyzumabem. Podobnie, nie zaobserwowano klinicznie istotnego wpływu bewacyzumabu na parametry farmakokinetyczne kapecytabiny lub jej metabolitów podczas stosowania z oksaliplatyną.12

Interakcje z innymi lekami

Leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i wodorotlenek magnezu mogą prowadzić do niewielkiego zwiększenia stężenia kapecytabiny i jednego z jej metabolitów (5′-DFCR) w osoczu. Nie stwierdzono jednak wpływu tych leków na 3 główne metabolity kapecytabiny (5′-DFUR, 5-FU i FBAL).13

Interakcje z pokarmem

We wszystkich badaniach klinicznych kapecytabiny zalecano przyjmowanie leku w ciągu 30 minut po posiłku. Chociaż przyjmowanie kapecytabiny podczas posiłku zmniejsza jej wchłanianie, wszystkie dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania i skuteczności leku zostały zebrane przy zastosowaniu tego właśnie sposobu podawania. Dlatego też zaleca się, aby kapecytabina była przyjmowana bezpośrednio po posiłku.14

Interakcje kapecytabiny z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Capecitabine Glenmark nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem, należy wziąć pod uwagę kilka istotnych aspektów klinicznych:

Wpływ na metabolizm wątrobowy – zarówno kapecytabina, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie. Jednoczesne stosowanie może zwiększać obciążenie wątroby i potencjalnie nasilać hepatotoksyczność. Jest to szczególnie istotne u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby.

Nasilenie objawów niepożądanych – alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane kapecytabiny, takie jak:

  • Nudności i wymioty
  • Zmęczenie i osłabienie
  • Zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, problemy z koordynacją)

Wpływ na stan nawodnienia – zarówno alkohol, jak i niektóre działania niepożądane kapecytabiny (np. biegunka, wymioty) mogą prowadzić do odwodnienia, co potencjalnie może zwiększać toksyczność leku przeciwnowotworowego.

Zalecenia kliniczne: Ze względu na powyższe potencjalne interakcje, zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu podczas terapii kapecytabiną. Pacjentów należy poinformować o potencjalnym ryzyku związanym z jednoczesnym spożywaniem alkoholu i zachęcić do konsultacji z lekarzem przed spożyciem alkoholu podczas leczenia.

Tabela interakcji z kapecytabiną

Lek/Substancja Rodzaj interakcji Mechanizm Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Brywudyna Farmakodynamiczna Hamowanie dehydrogenazy pirymidynowej Znaczne zwiększenie toksyczności kapecytabiny, możliwy zgon Wysoki (przeciwwskazanie) Bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania. Zachować odstęp co najmniej 4 tygodni po zakończeniu leczenia brywudyną przed rozpoczęciem terapii kapecytabiną.
Warfaryna i inne pochodne kumaryny Farmakokinetyczna Zmniejszenie aktywności izoenzymu CYP2C9 Zwiększenie AUC dla S-warfaryny o 57% i wartości INR o 91%, ryzyko krwawień Wysoki Regularne monitorowanie parametrów krzepnięcia (INR, PT), dostosowanie dawki leku przeciwzakrzepowego
Fenytoina Farmakokinetyczna Zmniejszenie aktywności izoenzymu CYP2C9 Zwiększenie stężenia fenytoiny w osoczu, objawy zatrucia fenytoiną Średni Regularne monitorowanie stężenia fenytoiny w surowicy, dostosowanie dawki
Kwas folinowy/foliowy Farmakodynamiczna Nasilenie efektu antyproliferacyjnego Zwiększenie toksyczności kapecytabiny Średni Redukcja dawki kapecytabiny do maks. 2000 mg/m² pc. na dobę
Allopurynol Farmakodynamiczna Wpływ na aktywność 5-FU Zmniejszenie skuteczności kapecytabiny Średni Unikać jednoczesnego stosowania
Interferon alfa-2a Farmakodynamiczna Nasilenie efektu antyproliferacyjnego Zwiększenie toksyczności kapecytabiny Średni Redukcja dawki kapecytabiny do maks. 2000 mg/m² pc. na dobę
Radioterapia Farmakodynamiczna Nasilenie efektu antyproliferacyjnego Zwiększenie toksyczności kapecytabiny Średni Redukcja dawki kapecytabiny do maks. 2000 mg/m² pc. na dobę
Oksaliplatyna Brak istotnej interakcji Brak istotnych klinicznie różnic w ekspozycji Niski Standardowa terapia
Bewacyzumab Brak istotnej interakcji Brak istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne Niski Standardowa terapia
Leki zobojętniające (Al(OH)₃, Mg(OH)₂) Farmakokinetyczna Wpływ na wchłanianie leku Niewielkie zwiększenie stężenia kapecytabiny i 5′-DFCR w osoczu Niski Brak szczególnych zaleceń
Alkohol Potencjalna farmakodynamiczna Zwiększenie obciążenia wątroby, wpływ na metabolizm Potencjalne nasilenie objawów niepożądanych, możliwa hepatotoksyczność Niski do średniego Zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu podczas terapii
Pokarm Farmakokinetyczna Wpływ na wchłanianie leku Zmniejszenie wchłaniania kapecytabiny Niski Przyjmowanie leku w ciągu 30 minut po posiłku
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl