Interakcje leku
Capecitabine Glenmark 500 mg
Kapecytabina wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie kapecytabiny z brywudyną ze względu na hamowanie dehydrogenazy pirymidynowej i ryzyko śmiertelnej toksyczności; zaleca się co najmniej 4-tygodniową przerwę po brywudynie przed rozpoczęciem kapecytabiny oraz 24-godzinną przerwę po kapecytabinie przed brywudyną. Kapecytabina zwiększa AUC S-warfaryny o 57% i INR o 91%, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia (INR, PT) i dostosowania dawki leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny. Podobnie, u pacjentów stosujących fenytoinę zaleca się monitorowanie stężenia leku w surowicy z uwagi na ryzyko toksyczności. Współpodawanie kwasu folinowego lub foliowego zwiększa toksyczność kapecytabiny, co wymaga redukcji dawki do maksymalnie 2000 mg/m² pc./dobę (w porównaniu do 3000 mg/m² pc./dobę w monoterapii). Analogicznie, podczas jednoczesnego stosowania interferonu alfa-2a lub radioterapii dawka kapecytabiny powinna być obniżona do 2000 mg/m² pc./dobę.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Przeciwwskazane połączenia lekowe
- Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi
- Interakcje z substratami cytochromu P450
- Interakcje z lekami wpływającymi na toksyczność
- Interakcje z innymi lekami przeciwnowotworowymi i metodami leczenia
- Interakcje z innymi lekami
- Interakcje z pokarmem
- Interakcje kapecytabiny z alkoholem
- Tabela interakcji z kapecytabiną
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Interakcje z innymi produktami leczniczymi dla kapecytabiny zostały przebadane wyłącznie u dorosłych pacjentów. Kapecytabina może wchodzić w liczne, istotne klinicznie interakcje z innymi lekami, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego podczas planowania i monitorowania terapii. Odpowiednia identyfikacja tych interakcji i właściwe postępowanie ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta oraz skuteczności leczenia.1
Przeciwwskazane połączenia lekowe
Brywudyna – zaobserwowano istotną klinicznie, potencjalnie śmiertelną interakcję między brywudyną a fluoropirymidynami (w tym kapecytabiną). Mechanizm tej interakcji polega na hamowaniu dehydrogenazy pirymidynowej przez brywudynę, co prowadzi do znacznego zwiększenia toksyczności kapecytabiny. Ze względu na zagrożenie życia, jednoczesne stosowanie brywudyny i kapecytabiny jest bezwzględnie przeciwwskazane. Należy zachować odpowiedni odstęp czasowy między terapiami:2
- Co najmniej 4 tygodnie przerwy między zakończeniem terapii brywudyną a rozpoczęciem leczenia kapecytabiną
- Co najmniej 24 godziny przerwy między zakończeniem terapii kapecytabiną a rozpoczęciem leczenia brywudyną
Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi
Leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny (np. warfaryna, fenoprokumon) – u pacjentów leczonych jednocześnie kapecytabiną i doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny zaobserwowano zaburzenia krzepnięcia i/lub krwawienia. Objawy te mogą występować w ciągu kilku dni do kilku miesięcy po rozpoczęciu terapii kapecytabiną, a także w okresie do miesiąca po jej zakończeniu. Badania kliniczne wykazały, że kapecytabina zwiększa AUC dla S-warfaryny o 57% i wartość INR o 91% po podaniu pojedynczej dawki 20 mg warfaryny. Mechanizm tej interakcji polega na zmniejszeniu aktywności izoenzymu 2C9 cytochromu P450 przez kapecytabinę, przy braku wpływu na izoenzymy 1A2 i 3A4.3
Zalecenia kliniczne: U pacjentów otrzymujących kapecytabinę jednocześnie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny należy regularnie monitorować parametry krzepnięcia krwi (wskaźnik INR lub czas protrombinowy) i odpowiednio dostosować dawkę leku przeciwzakrzepowego.4
Interakcje z substratami cytochromu P450
Substraty izoenzymu 2C9 (np. fenytoina) – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kapecytabiny z substratami izoenzymu 2C9 cytochromu P450. Poza warfaryną, której interakcje zostały szczegółowo przebadane, nie przeprowadzono badań dotyczących innych substratów CYP2C9.5
Fenytoina – obserwowano pojedyncze przypadki podwyższonego stężenia fenytoiny w osoczu u pacjentów leczonych jednocześnie kapecytabiną i fenytoiną, co skutkowało objawami zatrucia fenytoiną. U pacjentów otrzymujących jednocześnie te leki zaleca się regularne monitorowanie stężenia fenytoiny w surowicy.6
Interakcje z lekami wpływającymi na toksyczność
Kwas folinowy/foliowy – badania wykazały, że kwas folinowy nie wpływa istotnie na farmakokinetykę kapecytabiny i jej metabolitów. Jednakże kwas foliowy oddziałuje na farmakodynamikę kapecytabiny, potencjalnie nasilając jej toksyczność. Maksymalna tolerowana dawka (MTD) kapecytabiny w monoterapii wynosi 3000 mg/m² pc. na dobę, natomiast podczas jednoczesnego podawania z kwasem folinowym (30 mg doustnie dwa razy na dobę) obniża się do 2000 mg/m² pc. na dobę.7
Nasilenie toksyczności może być szczególnie istotne w następujących przypadkach:
- Zmiana schematu leczenia z 5-fluorouracylu w skojarzeniu z kwasem folinowym (5-FU/LV) na schemat zawierający kapecytabinę
- Suplementacja kwasem foliowym w przypadku niedoboru folianów (ze względu na podobieństwo kwasu foliowego i folinowego)
8
Allopurynol – obserwowano interakcje między allopurynolem i 5-fluorouracylem (5-FU), które mogą prowadzić do zmniejszenia skuteczności 5-FU. Biorąc pod uwagę, że kapecytabina jest metabolizowana do 5-FU, należy unikać jednoczesnego stosowania allopurynolu z kapecytabiną.9
Interakcje z innymi lekami przeciwnowotworowymi i metodami leczenia
Interferon alfa – maksymalna tolerowana dawka (MTD) kapecytabiny podawanej jednocześnie z interferonem alfa-2a (3 mln j.m./m² pc. na dobę) wynosi 2000 mg/m² pc. na dobę, podczas gdy w monoterapii kapecytabiny MTD wynosi 3000 mg/m² pc. na dobę. Oznacza to, że jednoczesne stosowanie interferonu alfa może wymagać redukcji dawki kapecytabiny.10
Radioterapia – maksymalna tolerowana dawka (MTD) kapecytabiny stosowanej podczas radioterapii raka odbytnicy wynosi 2000 mg/m² pc. na dobę (w porównaniu do 3000 mg/m² pc. na dobę w monoterapii), gdy kapecytabina podawana jest w sposób ciągły lub codziennie od poniedziałku do piątku w trakcie sześciotygodniowego cyklu radioterapii. Oznacza to konieczność zmniejszenia dawki kapecytabiny podczas jednoczesnej radioterapii.11
Oksaliplatyna i bewacyzumab – badania nie wykazały klinicznie istotnych różnic w ekspozycji na kapecytabinę lub jej metabolity, a także na stężenia wolnej lub całkowitej platyny podczas podawania kapecytabiny jednocześnie z oksaliplatyną lub w skojarzeniu oksaliplatyny z bewacyzumabem. Podobnie, nie zaobserwowano klinicznie istotnego wpływu bewacyzumabu na parametry farmakokinetyczne kapecytabiny lub jej metabolitów podczas stosowania z oksaliplatyną.12
Interakcje z innymi lekami
Leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i wodorotlenek magnezu mogą prowadzić do niewielkiego zwiększenia stężenia kapecytabiny i jednego z jej metabolitów (5′-DFCR) w osoczu. Nie stwierdzono jednak wpływu tych leków na 3 główne metabolity kapecytabiny (5′-DFUR, 5-FU i FBAL).13
Interakcje z pokarmem
We wszystkich badaniach klinicznych kapecytabiny zalecano przyjmowanie leku w ciągu 30 minut po posiłku. Chociaż przyjmowanie kapecytabiny podczas posiłku zmniejsza jej wchłanianie, wszystkie dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania i skuteczności leku zostały zebrane przy zastosowaniu tego właśnie sposobu podawania. Dlatego też zaleca się, aby kapecytabina była przyjmowana bezpośrednio po posiłku.14
Interakcje kapecytabiny z alkoholem
Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Capecitabine Glenmark nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem, należy wziąć pod uwagę kilka istotnych aspektów klinicznych:
Wpływ na metabolizm wątrobowy – zarówno kapecytabina, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie. Jednoczesne stosowanie może zwiększać obciążenie wątroby i potencjalnie nasilać hepatotoksyczność. Jest to szczególnie istotne u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby.
Nasilenie objawów niepożądanych – alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane kapecytabiny, takie jak:
- Nudności i wymioty
- Zmęczenie i osłabienie
- Zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, problemy z koordynacją)
Wpływ na stan nawodnienia – zarówno alkohol, jak i niektóre działania niepożądane kapecytabiny (np. biegunka, wymioty) mogą prowadzić do odwodnienia, co potencjalnie może zwiększać toksyczność leku przeciwnowotworowego.
Zalecenia kliniczne: Ze względu na powyższe potencjalne interakcje, zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu podczas terapii kapecytabiną. Pacjentów należy poinformować o potencjalnym ryzyku związanym z jednoczesnym spożywaniem alkoholu i zachęcić do konsultacji z lekarzem przed spożyciem alkoholu podczas leczenia.
Tabela interakcji z kapecytabiną
| Lek/Substancja | Rodzaj interakcji | Mechanizm | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|---|
| Brywudyna | Farmakodynamiczna | Hamowanie dehydrogenazy pirymidynowej | Znaczne zwiększenie toksyczności kapecytabiny, możliwy zgon | Wysoki (przeciwwskazanie) | Bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania. Zachować odstęp co najmniej 4 tygodni po zakończeniu leczenia brywudyną przed rozpoczęciem terapii kapecytabiną. |
| Warfaryna i inne pochodne kumaryny | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie aktywności izoenzymu CYP2C9 | Zwiększenie AUC dla S-warfaryny o 57% i wartości INR o 91%, ryzyko krwawień | Wysoki | Regularne monitorowanie parametrów krzepnięcia (INR, PT), dostosowanie dawki leku przeciwzakrzepowego |
| Fenytoina | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie aktywności izoenzymu CYP2C9 | Zwiększenie stężenia fenytoiny w osoczu, objawy zatrucia fenytoiną | Średni | Regularne monitorowanie stężenia fenytoiny w surowicy, dostosowanie dawki |
| Kwas folinowy/foliowy | Farmakodynamiczna | Nasilenie efektu antyproliferacyjnego | Zwiększenie toksyczności kapecytabiny | Średni | Redukcja dawki kapecytabiny do maks. 2000 mg/m² pc. na dobę |
| Allopurynol | Farmakodynamiczna | Wpływ na aktywność 5-FU | Zmniejszenie skuteczności kapecytabiny | Średni | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Interferon alfa-2a | Farmakodynamiczna | Nasilenie efektu antyproliferacyjnego | Zwiększenie toksyczności kapecytabiny | Średni | Redukcja dawki kapecytabiny do maks. 2000 mg/m² pc. na dobę |
| Radioterapia | Farmakodynamiczna | Nasilenie efektu antyproliferacyjnego | Zwiększenie toksyczności kapecytabiny | Średni | Redukcja dawki kapecytabiny do maks. 2000 mg/m² pc. na dobę |
| Oksaliplatyna | Brak istotnej interakcji | – | Brak istotnych klinicznie różnic w ekspozycji | Niski | Standardowa terapia |
| Bewacyzumab | Brak istotnej interakcji | – | Brak istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne | Niski | Standardowa terapia |
| Leki zobojętniające (Al(OH)₃, Mg(OH)₂) | Farmakokinetyczna | Wpływ na wchłanianie leku | Niewielkie zwiększenie stężenia kapecytabiny i 5′-DFCR w osoczu | Niski | Brak szczególnych zaleceń |
| Alkohol | Potencjalna farmakodynamiczna | Zwiększenie obciążenia wątroby, wpływ na metabolizm | Potencjalne nasilenie objawów niepożądanych, możliwa hepatotoksyczność | Niski do średniego | Zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu podczas terapii |
| Pokarm | Farmakokinetyczna | Wpływ na wchłanianie leku | Zmniejszenie wchłaniania kapecytabiny | Niski | Przyjmowanie leku w ciągu 30 minut po posiłku |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania