zaburzenia obsesyjno-kompulsywne

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (OCD) to przewlekłe zaburzenie psychiczne, charakteryzujące się występowaniem obsesji (nawracających, niepożądanych myśli, wyobrażeń lub impulsów) oraz kompulsji (powtarzalnych zachowań lub czynności umysłowych). Pacjenci wykonują kompulsje, aby zmniejszyć niepokój związany z obsesyjnymi myślami, jednak przynosi to jedynie chwilową ulgę.

W patofizjologii OCD kluczową rolę odgrywają zaburzenia w obwodach korowo-prążkowiowo-wzgórzowo-korowych oraz nieprawidłowości w neuroprzekaźnictwie serotoninergicznym, dopaminergicznym i glutaminergicznym. Badania obrazowe wykazują zwiększoną aktywność w obrębie kory przedczołowej, przedniego zakrętu obręczy oraz jąder podstawy.

Diagnostyka OCD opiera się na kryteriach DSM-5 lub ICD-10, które podkreślają znaczący wpływ objawów na codzienne funkcjonowanie oraz czas poświęcany na rytuały (ponad 1 godzina dziennie). W leczeniu stosuje się terapię poznawczo-behawioralną (szczególnie technikę ekspozycji i powstrzymania reakcji) oraz farmakoterapię, głównie selektywnymi inhibitorami wychwytu serotoniny (SSRI) w dawkach wyższych niż w leczeniu depresji.

U około 40-60% pacjentów z OCD występują zaburzenia współistniejące, najczęściej depresja, inne zaburzenia lękowe, zaburzenia tikowe czy zaburzenia ze spektrum autyzmu. W przypadkach opornych na standardowe leczenie rozważa się augmentację lekami przeciwpsychotycznymi, stosowanie klomipraminy lub w skrajnych przypadkach – metody neurochirurgiczne, takie jak głęboka stymulacja mózgu.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl