choroba tętnic kończyn dolnych
Choroba tętnic kończyn dolnych (PALD – Peripheral Arterial Disease) to schorzenie naczyniowe charakteryzujące się zwężeniem lub niedrożnością tętnic zaopatrujących kończyny dolne. Najczęstszą przyczyną jest miażdżyca, powodująca odkładanie się blaszek miażdżycowych w ścianach tętnic, co prowadzi do zmniejszenia przepływu krwi i niedokrwienia tkanek.
Głównym objawem PALD jest chromanie przestankowe – ból mięśni kończyn dolnych występujący podczas wysiłku fizycznego i ustępujący po odpoczynku. W zaawansowanych stadiach choroby może dochodzić do bólu spoczynkowego, owrzodzeń niedokrwiennych oraz martwicy tkanek. Diagnostyka obejmuje badanie wskaźnika kostka-ramię (ABI), badanie dopplerowskie, angiografię, angio-TK lub angio-MR.
Leczenie PALD obejmuje modyfikację czynników ryzyka (zaprzestanie palenia tytoniu, kontrola cukrzycy, nadciśnienia i dyslipidemii), farmakoterapię (leki przeciwpłytkowe, statyny, inhibitory ACE) oraz regularny trening marszowy. W przypadkach zaawansowanych stosuje się metody rewaskularyzacyjne: przezskórną angioplastykę z implantacją stentu lub zabiegi pomostowania tętnic. Nieleczona choroba tętnic kończyn dolnych może prowadzić do amputacji kończyny.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Owrzodzenie żylne podudzia – Epidemiologia
Owrzodzenie żylne podudzia (OŻP) stanowi około 70-80% wszystkich owrzodzeń kończyn dolnych i dotyka około 1% populacji dorosłych, z częstością występowania wzrastającą do 4% u osób powyżej 65 roku życia oraz do 20-25 na 1000 osób w grupie 80+. Zapadalność roczna wynosi od 0,2 do 4,5 na 1000 mieszkańców, a ryzyko jest wyższe u kobiet (stosunek 2:1) oraz osób z czynnikami ryzyka takimi jak wiek >55 lat, otyłość, refluks żylny, historia zakrzepicy czy niska aktywność fizyczna. Występuje wyraźny gradient społeczno-ekonomiczny – osoby z niższym statusem mają dłuższy czas gojenia, wyższe wskaźniki nawrotów i rzadziej korzystają z diagnostyki dopplerowskiej. Mediana czasu gojenia wynosi około 9 miesięcy, z 70% wygojeniem w 3 miesiące pod opieką specjalistyczną, jednak nawroty sięgają 60-70% w ciągu roku, co podkreśla konieczność długoterminowej profilaktyki i monitorowania.
badanie dopplerowskie, BMI, choroba tętnic kończyn dolnych, czynnik prognostyczny, depresja, edukacja pacjenta, gojenie owrzodzenia, infekcja rany, lipodermatoskleroza, maceracja tkanek, nawrót owrzodzenia, obrazowanie termiczne, opatrunek medyczny, owrzodzenie żylne, owrzodzenie żylne podudzia, przewlekła niewydolność żylna, przewlekła rana, refluks żylny, terapia uciskowa, wysięk z rany, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żył powierzchownych, zatorowość płucna