komórki Purkinjego
Komórki Purkinjego (neurony Purkinjego) to charakterystyczne duże neurony znajdujące się w korze móżdżku, stanowiące jego główne komórki efektorowe. Zostały odkryte przez czeskiego anatoma Jana Evangelistę Purkinjego w 1837 roku. Wyróżniają się wyjątkowo rozbudowanym drzewem dendrytycznym, które tworzy płaskie, wachlarzowate rozgałęzienia w warstwie molekularnej kory móżdżku.
Komórki Purkinjego stanowią jedyne neurony wyjściowe kory móżdżku i przekazują impulsy hamujące do jąder móżdżku. Ich aksony wykorzystują GABA jako główny neuroprzekaźnik. Otrzymują one informacje z dwóch głównych źródeł: włókien pnących pochodzących z jądra dolnego oliwki oraz włókien równoległych, będących aksonami komórek ziarnistych móżdżku.
Uszkodzenie komórek Purkinjego prowadzi do poważnych zaburzeń koordynacji ruchowej, ataksji oraz zaburzeń równowagi. Neurony te są szczególnie wrażliwe na niedotlenienie, alkohol oraz niektóre toksyny. Degeneracja komórek Purkinjego występuje w wielu chorobach neurologicznych, w tym w ataksjach móżdżkowych, chorobie Alzheimera oraz w zespole abstynencyjnym wywołanym długotrwałym nadużywaniem alkoholu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Agomelatine NeuroPharma 25 mg
Agomelatyna wykazuje działanie sedatywne u myszy, szczurów i małp po podaniu dużych dawek, co wiąże się z jej aktywnością na receptory melatoninergiczne i serotoninergiczne. W badaniach przedklinicznych stwierdzono indukcję enzymów cytochromu P450 (CYP2B, CYP1A, CYP3A) u gryzoni przy dawkach >125 mg/kg/dobę oraz u małp przy dawkach 375 mg/kg/dobę, jednak bez objawów hepatotoksyczności. Agomelatyna przenika przez łożysko u szczurów, ale nie wykazuje negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy ani rozwój przed- i pourodzeniowy u szczurów i królików. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani klastogenności leku.
agomelatyna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, cytochrom P450, działanie sedatywne, działanie teratogenne, gruczolakowłókniak gruczołu sutkowego, hepatotoksyczność, komórki Purkinjego, napad drgawkowy, nowotwór wątroby, płodność, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, prąd hERG, przenikanie przez łożysko, przewodnictwo elektryczne serca, receptor melatoninergiczny, receptor serotoninergiczny, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, właściwość prodrgawkowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Agomelatine G.L. Pharma 25 mg
Badania przedkliniczne agomelatyny wykazały jej działanie sedatywne po podaniu dużych dawek u myszy, szczurów i małp oraz indukcję enzymów wątrobowych CYP2B (znaczną), CYP1A i CYP3A (umiarkowaną) u gryzoni przy dawkach >125 mg/kg/dobę, natomiast u małp indukcja była słabsza przy dawkach do 375 mg/kg/dobę. Nie stwierdzono hepatotoksyczności przy wielokrotnym podawaniu, co wskazuje na dobrą tolerancję wątrobową. Agomelatyna przenika przez łożysko u szczurów, jednak badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy ani rozwój przed- i pourodzeniowy, co sugeruje brak potencjału teratogennego. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak mutagenności i klastogenności leku.
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie sedatywne, gruczolakowłókniak gruczołu sutkowego, hepatotoksyczność, indukcja CYP1A i CYP3A, indukcja CYP2B, indukcja enzymów, komórki Purkinjego, nowotwór wątroby, płodność, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, prąd hERG, przenikanie przez łożysko, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, układ rozrodczy, właściwości prodrgawkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lignox 50 mg/g
LIGNOX to preparat zawierający lidokainę chlorowodorku w stężeniu 50 mg/g w formie żelu, klasyfikowany jako środek miejscowo znieczulający o budowie amidowej i krótkim czasie działania. Lek stosowany jest miejscowo w jamie ustnej oraz na skórze, gdzie poprzez dyfuzję przez nabłonek śluzówki blokuje receptory bólu w błonie podśluzowej, wywołując powierzchniowe znieczulenie. Mechanizm działania lidokainy polega na odwracalnym zahamowaniu przewodnictwa nerwowego poprzez blokadę pompy sodowo-potasowej oraz hamowanie przepuszczalności błony komórkowej dla jonów. Znieczulenie rozpoczyna się po 2-3 minutach, osiąga szczyt w 2-5 minut, a efekt utrzymuje się przez 30-60 minut, przy czym blokada cienkich włókien nerwowych bez osłonki mielinowej zachodzi już przy niskich stężeniach lidokainy.
automatyzm serca, błona komórkowa, chlorowodorek lidokainy, czucie bólu, działanie antyarytmiczne, działanie ogólnoustrojowe, komórki Purkinjego, lek miejscowo znieczulający, okres refrakcji, osłonka mielinowa, pompa sodowo-potasowa, potencjał czynnościowy, preparat stomatologiczny, przepuszczalność błony komórkowej, receptor bólowy, śluzówka, środek miejscowo znieczulający, układ bodźcoprzewodzący serca, układ sercowo-naczyniowy, włókno nerwowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Agomelatyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Agomelatyna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmujących szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych i genotoksycznych. Zaobserwowano działanie sedatywne u myszy, szczurów i małp po podaniu dużych dawek, co należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Indukcja enzymów wątrobowych (CYP2B, CYP1A, CYP3A) była znacząca u gryzoni przy dawkach >125 mg/kg mc./dobę i niewielka u małp przy 375 mg/kg mc./dobę, jednak nie stwierdzono hepatotoksyczności przy wielokrotnym podawaniu. Badania rozrodczości na szczurach i królikach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy ani neurorozwojowy, a testy genotoksyczności potwierdziły brak potencjału mutagennego i klastogennego.
agomelatyna, badania rakotwórczości, badanie przedkliniczne, CYP1A, CYP2B, CYP3A, działanie sedatywne, gruczolakowłókniak sutka, hepatotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, interakcja lekowa, komórki Purkinjego, napad drgawkowy, nowotwór wątroby, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, prąd hERG, przenikanie przez łożysko, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność narządowa, właściwości prodrgawkowe, wydłużenie odstępu QT - Leksykon chorób i schorzeń
Drżenie rąk – Patofizjologia i mechanizm
Drżenie rąk (tremor) to najczęstsze zaburzenie ruchowe, wynikające z patologicznych oscylacji w układzie móżdżkowo-wzgórzowo-korowym oraz jądrach podstawy. Wyróżnia się różne typy drżenia, m.in. drżenie samoistne (ET), parkinsonowskie, móżdżkowe, dystoniczne oraz pourazowe. ET dotyka około 4% populacji powyżej 65. roku życia i wiąże się z łagodną degeneracją móżdżku, utratą komórek Purkinjego oraz zaburzeniami GABA-ergicznego hamowania, co prowadzi do nadaktywności neuronów móżdżku i wzrostu rytmicznej aktywności we wzgórzu. Drżenie parkinsonowskie, o częstotliwości 3-6 Hz, występuje głównie w spoczynku i jest spowodowane niedoborem dopaminy w jądrach podstawy, szczególnie w istocie czarnej. Drżenie móżdżkowe to drżenie intencyjne o wysokiej amplitudzie nasilające się pod koniec ruchu, związane z uszkodzeniem móżdżku lub jego połączeń. Drżenia mogą także wynikać z chorób metabolicznych (np. hipertyreoza, hipoglikemia), toksycznych (encefalopatia wątrobowa), leków oraz urazów mózgu.
choroba Parkinsona, ciała Lewy’ego, demielinizacja włókien nerwowych, drżenie dystoniczne, drżenie fizjologiczne, drżenie Holmesa, drżenie indukowane lekami, drżenie móżdżkowe, drżenie psychogenne, drżenie rąk, drżenie samoistne, drżenie spoczynkowe, dystonia, elektromiografia, encefalopatia wątrobowa, GABA, hipoglikemia, istota czarna, jądra podstawy, klonus, komórki Purkinjego, koordynacja ruchowa, kwas gamma-aminomasłowy, nadczynność tarczycy, niedobór dopaminy, osłonka mielinowa, pozytronowa tomografia emisyjna, rdzeń przedłużony, stwardnienie rozsiane, trójkąt Guillain-Mollaret, udar mózgu, uraz mózgowo-czaszkowy, wzgórze - Leksykon chorób i schorzeń
Postępujące porażenie nadrdzeniowe – Patofizjologia i mechanizm
Postępujące porażenie nadrdzeniowe (PSP) jest tauopatią charakteryzującą się patologiczną agregacją hiperfosforylowanego białka tau, głównie izoform 4R-tau, w neuronach i komórkach glejowych pnia mózgu, jąder podstawy oraz móżdżku. Genetycznie, głównym czynnikiem ryzyka jest haplotyp H1 genu MAPT (chromosom 17q21.1), który zwiększa ekspresję tau. Patologia tau rozprzestrzenia się progresywnie, począwszy od jądra niskowzgórzowego, istoty czarnej i gałki bladej, aż do kory mózgowej i móżdżku, co koreluje z klinicznymi objawami ruchowymi, poznawczymi i oculomotorycznymi. W patogenezie istotną rolę odgrywają również mechanizmy neurozapalne, aktywacja mikrogleju oraz dysfunkcja mitochondrialna. Diagnostycznie, biomarkery w płynie mózgowo-rdzeniowym, takie jak formy tau o masie 55 kDa i 33 kDa, wykazują wysoką czułość w wykrywaniu PSP.
aktywacja mikrogleju, annonacyna, dysfagia, dysfunkcja mitochondrialna, dystonia, gałka blada, haplotyp H1, hiperfosforylacja, istota czarna, jądra podstawy, jądro niskowzgórzowe, jądro zębate, komórki Purkinjego, neurodegeneracja, płyn mózgowo-rdzeniowy, postępujące porażenie nadrdzeniowe, przeciwciała monoklonalne, riluzol, ślinotok, splątki neurofibrylarne, tauopatia, toksyna botulinowa, transport aksonalny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Agomelatine Adamed 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa agomelatyny wykazały działanie sedatywne u myszy, szczurów i małp po podaniu dużych dawek, bez wpływu na prąd hERG ani potencjał czynnościowy komórek Purkinjego u psów, co wskazuje na niskie ryzyko arytmogenne. Nie zaobserwowano właściwości prodrgawkowych nawet przy dawkach do 128 mg/kg mc. U gryzoni stwierdzono indukcję enzymów CYP2B (znaczną) oraz CYP1A i CYP3A (umiarkowaną) przy dawkach >125 mg/kg/dobę, natomiast u małp indukcja CYP2B i CYP3A była niewielka przy dawkach 375 mg/kg/dobę. Badania toksykologiczne nie wykazały hepatotoksyczności przy wielokrotnym podawaniu. Agomelatyna przenika przez łożysko u szczurów, jednak badania rozrodczości na szczurach i królikach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy ani rozwój przed- i pourodzeniowy.
badania in vitro, badania in vivo, CYP1A, CYP3A, działanie sedatywne, efekt toksyczny, enzym CYP2B, genotoksyczność, gruczolakowłókniak gruczołu sutkowego, hepatotoksyczność, komórki Purkinjego, neurotoksyczność, nowotwór wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, prąd hERG, przenikanie przez łożysko, rakotwórczość, ryzyko arytmogenne, toksyczność reprodukcyjna, właściwości prodrgawkowe