fluor-18
Fluor-18 (F-18) to radioaktywny izotop fluoru, który jest jednym z najczęściej wykorzystywanych radioizotopów w diagnostyce medycznej, szczególnie w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Charakteryzuje się stosunkowo krótkim okresem półtrwania wynoszącym około 110 minut, co czyni go idealnym do zastosowań klinicznych.
Największe zastosowanie fluor-18 znajduje w postaci radiofarmaceutyku 18F-fluorodeoksyglukozy (18F-FDG), który jest analogiem glukozy i gromadzi się w tkankach o zwiększonym metabolizmie glukozy, takich jak komórki nowotworowe, tkanki mózgowe czy mięsień sercowy. Pozwala to na obrazowanie aktywności metabolicznej tkanek i narządów, co jest szczególnie przydatne w onkologii do wykrywania i oceny stadiów zaawansowania nowotworów.
Poza 18F-FDG, fluor-18 jest wykorzystywany również w innych radiofarmaceutykach, takich jak 18F-fluorocholina (do diagnostyki raka prostaty), 18F-fluorotyrozyna (do obrazowania guzów neuroendokrynnych) czy 18F-fluoroestradiol (do oceny ekspresji receptorów estrogenowych w nowotworach piersi). Produkcja fluoru-18 odbywa się w cyklotronach medycznych poprzez bombardowanie wody wzbogaconej w tlen-18 protonami o wysokiej energii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – IASOglio 2 GBq/ml
IASOglio to radiofarmaceutyk zawierający 2 GBq/ml fluoroetylo-L-tyrozyny (18F), stosowany w diagnostyce PET, głównie w obrazowaniu mózgu. U dorosłych pacjentów dawka aktywności wynosi od 180 do 250 MBq dla osoby o masie 70 kg, z indywidualnym dostosowaniem do masy ciała, typu aparatu PET/TK oraz trybu akwizycji obrazu. Preparat podaje się dożylnie, z zachowaniem szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby ze względu na ryzyko zwiększonego napromieniowania. U dzieci i młodzieży dawki oblicza się według współczynników masy ciała zgodnie z wytycznymi EANM, co pozwala na precyzyjne dostosowanie aktywności radiofarmaceutyku do wieku i masy pacjenta.
aktywnościomierz, akwizycja dynamiczna, akwizycja statyczna, artefakt obrazu, Europejskie Stowarzyszenie Medycyny Nuklearnej, fluor-18, fluoroetylo-L-tyrozyna, narażenie na promieniowanie, okres półtrwania, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie anihilacyjne, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, wstrzyknięcie dożylne, wynaczynienie produktu leczniczego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Fludeoksyglukoza – Właściwości farmakodynamiczne
Fludeoksyglukoza (18F) jest radiofarmaceutykiem diagnostycznym stosowanym głównie w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) do obrazowania metabolizmu glukozy, szczególnie w diagnostyce onkologicznej. Substancja ta, znakowana izotopem fluoru-18, charakteryzuje się brakiem aktywności farmakodynamicznej w stosowanych stężeniach, co umożliwia jej bezpieczne użycie bez wpływu na funkcje fizjologiczne organizmu. Fluor-18 ma czas półtrwania około 110 minut i emituje pozytony o energii 634-960 keV, które po anihilacji z elektronami generują dwa fotony gamma o energii 511 keV, emitowane pod kątem 180 stopni, co jest podstawą techniki PET. Preparaty zawierające fludeoksyglukozę (18F), takie jak FDG POZYTON, FDGtomosil i V-PET, dostępne są w różnych zakresach aktywności, np. FDG POZYTON ma aktywność 250-3100 MBq/mL i całkowitą aktywność fiolki 250-40300 MBq, co pozwala na dostosowanie dawki do potrzeb diagnostycznych.
aktywność farmakodynamiczna, aktywność radiofarmaceutyczna, anihilacja, czas półtrwania, diagnostyka nowotworów, diagnostyka obrazowa, diagnostyka onkologiczna, fludeoksyglukoza, fluor-18, foton gamma, izotop promieniotwórczy, pozytonowa tomografia emisyjna, preparat radiofarmaceutyczny, proces zapalny, promieniowanie pozytonowe, radioznacznik, roztwór do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – FLT(18F) Synektik 1000 MBq/ml na dzień i godzinę kalibracji
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fluorodeoksytymidyny znakowanej izotopem fluoru-18 (FLT(¹⁸F) Synektik) nie wykazały działań niepożądanych, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa tego radiofarmaceutyku stosowanego w diagnostyce PET. Produkt jest podawany jednorazowo, co ogranicza ekspozycję pacjenta na substancję czynną i promieniowanie jonizujące. Izotop fluor-18 charakteryzuje się okresem półtrwania 109,77 minut, emitując promieniowanie pozytonowe o maksymalnej energii 633 keV, a następnie dwa fotony gamma o energii 511 keV, co jest istotne dla oceny dawki promieniowania podczas badania. W skład produktu wchodzą substancje pomocnicze, takie jak chlorek sodu (do 3,35 mg Na/ml) oraz etanol (do 790 mg/10 ml), które nie wpłynęły negatywnie na wyniki badań przedklinicznych.
anihilacja pozytonu, badanie toksyczności, chlorek sodu, diagnostyka obrazowa PET, fluor-18, fluorodeoksytymidyna, foton gamma, genotoksyczność, okres półtrwania, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, radioznacznik, rakotwórczość, roztwór do wstrzykiwań, substancja pomocnicza, tlen-18 - Leksykon leków
Przeciwwskazania – V-NaF 2 GBq/mL w dniu i godzinie odniesienia
Roztwór do wstrzykiwań V-NaF zawierający (¹⁸F)-fluorek sodu o aktywności 2,0 GBq/mL jest radiofarmaceutykiem diagnostycznym, którego zastosowanie wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na (¹⁸F)-fluorek sodu lub substancje pomocnicze, w tym chlorek sodu (9 mg/mL). Reakcje alergiczne mogą manifestować się wysypką, pokrzywką, obrzękiem naczynioruchowym, dusznością, skurczem oskrzeli, spadkiem ciśnienia, tachykardią oraz reakcjami anafilaktycznymi. Ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na promieniowanie emitowane przez izotop fluoru (¹⁸F) o okresie półtrwania 110 minut, emitujący pozytony o energii 634 keV i fotony gamma o energii 511 keV. U kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest wykluczenie ciąży oraz poinformowanie o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji.
dawka promieniowania, fluor-18, fluorek sodu, fotony gamma, hipotensja, nadwrażliwość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, pozytrony, radiofarmaceutyk, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, tachykardia, wydalanie radiofarmaceutyku - Leksykon substancji czynnych
Fludeoksyglukoza – Przedawkowanie
Przedawkowanie fludeoksyglukozy (¹⁸F), radiofarmaceutyku stosowanego w diagnostyce PET, wiąże się z nadmierną ekspozycją na promieniowanie jonizujące emitowane przez izotop fluoru-18 o czasie półtrwania około 110 minut. Aktywność roztworów dostępnych preparatów różni się: FDG Pozyton zawiera od 250 do 40300 MBq (stężenie 250-3100 MBq/ml), FDGtomosil od 247 do 5500 MBq (550 MBq/ml), a V-PET od 200 do 15000 MBq (1 GBq/ml). Przedawkowanie zwiększa ryzyko efektów stochastycznych, takich jak indukcja nowotworów, oraz efektów deterministycznych przy bardzo wysokich dawkach. Farmakologiczne przedawkowanie jest mało prawdopodobne, jednak każde przekroczenie planowanej dawki promieniowania wymaga odpowiedniego postępowania.
anihilacja pozytonu, badanie PET, czas półtrwania, dawka diagnostyczna, dawka radiofarmaceutyku, dawka skuteczna, diagnostyka obrazowa, diureza wymuszona, efekt deterministyczny, efekt stochastyczny, eliminacja radionuklidu, fludeoksyglukoza, fluor-18, foton gamma, indukcja nowotworów, lek moczopędny, narażenie radiacyjne, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, przedawkowanie radiofarmaceutyku, radiofarmaceutyk - Leksykon leków
Przedawkowanie – FDGtomosil 550 MBq/ml
Przedawkowanie fludeoksyglukozy (18F) w dawce przekraczającej zalecane 550 MBq/mL stanowi poważne zagrożenie z powodu nadmiernej ekspozycji na promieniowanie jonizujące. Izotop fluoru-18, o czasie półtrwania 109,77 minut, emituje pozytony o energii maksymalnej 634 keV oraz fotony gamma o energii 511 keV, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka skutków stochastycznych, w tym indukcji nowotworów. W przypadku przedawkowania kluczowe jest natychmiastowe wdrożenie procedur zwiększających eliminację radionuklidu, takich jak wymuszona diureza i częste opróżnianie pęcherza moczowego, co skraca czas ekspozycji tkanek na promieniowanie.
anihilacja pozytonu, chlorek sodu, czas półtrwania, czynność nerek, dawka skuteczna, detektor promieniowania, etanol bezwodny, FDGtomosil, fludeoksyglukoza 18F, fluor-18, foton gamma, indukcja nowotworu, ochrona radiologiczna, pomiar dozymetryczny, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, wymuszona diureza - Leksykon substancji czynnych
Fluor – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Fluor, obecny w wielu produktach leczniczych, wykazuje ograniczone i niejednoznaczne dane dotyczące wpływu na płodność u osób w wieku reprodukcyjnym. Badania niekliniczne preparatów takich jak żel Elmex nie wykazały negatywnego wpływu na zdolności rozrodcze ani embriotoksyczności. Jednakże toksyczny wpływ fluorku sodu na reprodukcję zaobserwowano u zwierząt jedynie przy bardzo wysokich dawkach, np. w badaniach pasty elmex DURAPHAT. Dane dotyczące stosowania fluorku u kobiet w ciąży są ograniczone (poniżej 300 przypadków) i większość preparatów nie była poddawana specjalistycznym badaniom w tym zakresie. Rekomendacje stosowania różnią się w zależności od preparatu: np. żel Elmex może być stosowany w ciąży w razie konieczności, natomiast elmex DURAPHAT i płyn Fluormex są przeciwwskazane lub wymagają oceny korzyści i ryzyka. Radiofarmaceutyki zawierające fluor-18, takie jak Glunektik i Natrii fluoridum (18F) Synektik, są przeciwwskazane w ciąży ze względu na ekspozycję na promieniowanie jonizujące.
ciąża, działanie embriotoksyczne, ekspozycja na fluor, fluor, fluor-18, fluorek, fluorek sodu, kontakt z niemowlęciem, mleko kobiece, pierwiastek śladowy, płodność, próchnica, produkt leczniczy, profilaktyka fluorkowa, promieniowanie jonizujące, przenikanie do mleka, radiofarmaceutyk, stężenie fluoru, suplementacja pierwiastków, suplementacja w ciąży, toksyczność reprodukcyjna, transport przezłożyskowy, wiek reprodukcyjny, związek fluoru - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – FDGtomosil 550 MBq/ml
Przedkliniczne badania toksyczności ostrej fludeoksyglukozy (18F) w preparacie FDGtomosil wykazały wysoki margines bezpieczeństwa. W testach na psach i myszach podawano dawki odpowiednio 50- i 1000-krotnie przekraczające dawki stosowane u ludzi, nie obserwując zgonów zwierząt. Ze względu na diagnostyczny, jednorazowy charakter podawania radiofarmaceutyku, nie przeprowadzono badań toksyczności przewlekłej, mutagenności, wpływu na reprodukcję ani działania rakotwórczego. Krótki czas półtrwania izotopu fluoru-18 (109,77 minut) oraz jego rozpadowi do stabilnego tlenu-18 towarzyszy emisja promieniowania pozytonowego o maksymalnej energii 634 keV i powstawanie fotonów gamma o energii 511 keV, co ma kluczowe znaczenie dla oceny narażenia pacjenta na promieniowanie jonizujące.
anihilacja pozytonu, czas półtrwania izotopu, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fludeoksyglukoza 18F, fluor-18, fotony gamma, izotop tlenu-18, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk diagnostyczny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluorocholine (18F) Synektik
Produkt FLUOROCHOLINE (18F) SYNEKTIK, zawierający 1 GBq/mL fluorometylo-(18F)-dimetylo-2-hydroksyetyloamoniowego chlorku, jest radiofarmaceutykiem stosowanym w diagnostyce PET, którego podanie wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Ze względu na emisję promieniowania pozytonowego o maksymalnej energii 634 keV oraz promieniowania gamma 511 keV, dawka aktywności powinna być minimalna, ale diagnostycznie wartościowa. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie zmieniona farmakokinetyka może wydłużać eliminację i zwiększać ekspozycję na promieniowanie. Maksymalna objętość podawanego preparatu nie powinna przekraczać 10 mL, a zawartość sodu w 1 mL wynosi 3,5 mg, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.
anihilacja pozytonów, badanie PET, charakterystyka produktu leczniczego, dieta niskosodowa, ekspozycja na promieniowanie, farmakokinetyka radiofarmaceutyku, fluor-18, fluorocholina F-18, ochrona radiologiczna, okres półtrwania, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, radioznacznik, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Natrii fluoridum (18F) Synektik
Podanie radiofarmaceutyku Natrii fluoridum (18F) Synektik wiąże się z ekspozycją na promieniowanie jonizujące, co wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Aktywność preparatu w fiolce w dniu kalibracji wynosi od 0,4 GBq do 44 GBq, a okres półtrwania izotopu fluor-18 to 110 minut. Emisja pozytonów o maksymalnej energii 634 keV oraz promieniowania gamma 511 keV wymaga zastosowania odpowiednich środków ochrony radiologicznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek, ze względu na ryzyko wydłużonego czasu eliminacji i zwiększonej ekspozycji na promieniowanie, oraz u dzieci i młodzieży, u których dawka efektywna na 1 MBq jest wyższa niż u dorosłych.
aktywność radiofarmaceutyku, anihilacja, dawka efektywna, dieta niskosodowa, ekspozycja na promieniowanie, fluor-18, nawodnienie, ochrona radiologiczna, okres półtrwania, pęcherz moczowy, pozyton, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, rozpad izotopu, upośledzenie czynności nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – FDG Pozyton 3000 MBq/ml na czas kalibracji
FDG POZYTON (fludeoksyglukoza (¹⁸F)) jest radiofarmaceutykiem stosowanym w diagnostyce PET, zawierającym izotop promieniotwórczy fluor-18 o czasie półtrwania 110 minut. Podczas rozpadu emitowane jest promieniowanie pozytonowe o maksymalnej energii 634 keV oraz dwa fotony gamma o energii 511 keV. Maksymalna zalecana dawka 400 MBq wiąże się z dawką skuteczną około 7,6 mSv dla pacjenta. Główne ryzyka związane z ekspozycją na promieniowanie jonizujące to teoretyczne, bardzo rzadkie działania niepożądane: ryzyko kancerogenne (indukcja nowotworów) oraz ryzyko teratogenne (wady wrodzone u płodu), szczególnie istotne u kobiet w ciąży, dla których stosowanie jest przeciwwskazane.
anihilacja pozytonów, czas półtrwania izotopu, dawka skuteczna promieniowania, diagnostyka PET, ekspozycja radiacyjna, fludeoksyglukoza, fluor-18, fotony gamma, indukcja nowotworów, monitorowanie bezpieczeństwa leku, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, ryzyko kancerogenne, ryzyko teratogenne, tlen-18, uszkodzenie DNA, wady wrodzone płodu - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – FDG Pozyton 3000 MBq/ml na czas kalibracji
FDG POZYTON (fludeoksyglukoza, 18F) to radiofarmaceutyk stosowany w diagnostyce PET, dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań o radioaktywności 250-3100 MBq/mL na czas kalibracji, z aktywnością fiolki od 250 MBq do 40300 MBq. Izotop fluoru-18 charakteryzuje się krótkim czasem półtrwania 110 minut i emituje promieniowanie pozytonowe o maksymalnej energii 634 keV, co umożliwia precyzyjną diagnostykę obrazową. Preparat nie wykazuje działania farmakologicznego na ośrodkowy układ nerwowy, a jego stosowanie odbywa się wyłącznie w warunkach kontrolowanych placówek medycznych, gdzie pacjent pozostaje pod obserwacją po podaniu substancji. Dokumentacja rejestracyjna wskazuje, że wpływ FDG POZYTON na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn „nie dotyczy”.
anihilacja pozytonu, badanie PET, czas półtrwania, FDG Pozyton, fludeoksyglukoza 18F, fludeoksyglukoza znakowana izotopem fluoru-18, fluor-18, foton gamma, ośrodkowy układ nerwowy, placówka medyczna, procedura diagnostyczna, promieniowanie pozytonowe, radioaktywność, radiofarmaceutyk, roztwór do wstrzykiwań, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – FDGtomosil 550 MBq/ml
FDGtomosil to radiofarmaceutyk zawierający fludeoksyglukozę znakowaną izotopem fluoru-18 o aktywności 550 MBq/mL w roztworze do wstrzykiwań, stosowany w diagnostyce PET. Preparat ma pH 4,5-8,5 i zawiera substancje pomocnicze, takie jak chlorek sodu (9 mg/mL) oraz etanol bezwodny w ilości nie przekraczającej 5 mg/mL, co nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów. Izotop fluor-18 charakteryzuje się krótkim czasem półtrwania 109,77 minut, rozpadając się do tlenu-18 z emisją promieniowania pozytonowego (maksymalna energia 634 keV) i powstawaniem fotonów gamma o energii 511 keV. W sekcji 4.7 charakterystyki produktu leczniczego zaznaczono, że FDGtomosil nie ma istotnego klinicznie wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co jest potwierdzone zwrotem „Nie dotyczy”.
anihilacja pozytonu, badanie PET, ekspozycja na promieniowanie, etanol bezwodny, FDGtomosil, fludeoksyglukoza, fluor-18, foton gamma, funkcja poznawcza, izotop fluoru-18, koordynacja wzrokowo-ruchowa, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie pozytonowe, sedacja, stan psychofizyczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – FDG Pozyton 3000 MBq/ml na czas kalibracji
Przedawkowanie radiofarmaceutyku FDG POZYTON (fludeoksyglukoza (¹⁸F)) niesie ryzyko nadmiernej ekspozycji na promieniowanie jonizujące, wynikające z emisji pozytonów o maksymalnej energii 634 keV oraz powstających fotonów gamma o energii 511 keV. Izotop fluor-18 charakteryzuje się czasem półtrwania 110 minut, co powoduje, że aktywność radioaktywna ulega znacznemu zmniejszeniu po kilku godzinach. W praktyce klinicznej nie obserwuje się bezpośrednich efektów farmakologicznych przedawkowania, gdyż FDG podawana jest w mikromolowych ilościach, jednakże kluczowym zagrożeniem pozostaje zwiększona dawka pochłonięta promieniowania, potencjalnie prowadząca do długoterminowych skutków radiacyjnych. W przypadku przedawkowania konieczne jest szybkie wdrożenie działań mających na celu redukcję dawki promieniowania, przede wszystkim poprzez przyspieszenie eliminacji radiofarmaceutyku z organizmu.
anihilacja pozytonu, chlorek sodu, czas półtrwania, dawka pochłonięta, dawka skuteczna promieniowania, diureza wymuszona, dozymetria, fludeoksyglukoza, fluor-18, foton gamma, lek moczopędny, narażenie radiacyjne, parametr hematologiczny, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, skutek radiacyjny, tlen-18 - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – FLT(18F) Synektik
FLT (¹⁸F) Synektik, stosowany jako radiofarmaceutyk w diagnostyce PET, wymaga rygorystycznego przestrzegania zasad ochrony radiologicznej ze względu na obecność izotopu fluor-18 o aktywności 1000 MBq/ml (w dniu kalibracji) i okresie półtrwania 109,77 minut. Przed podaniem należy dokładnie ocenić stosunek korzyści diagnostycznych do ryzyka ekspozycji na promieniowanie jonizujące, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, u których eliminacja radiofarmaceutyku może być opóźniona. Maksymalna objętość dawki wynosi 10 ml, zawierająca do 33,5 mg sodu (1,7% dziennej dawki WHO) oraz 790 mg etanolu, co odpowiada odpowiednio 20 ml piwa lub 8 ml wina, jednak ilość alkoholu nie wywołuje istotnych efektów klinicznych. Produkt jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych, a podawanie dzieciom i młodzieży jest przeciwwskazane.
alkohol etylowy, badanie PET, dieta niskosodowa, ekspozycja na promieniowanie, fluor-18, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ochrona radiologiczna, okres półtrwania, pęcherz moczowy, postępowanie medyczne, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rurka dotchawicza, środek ostrożności, sztuczna wentylacja, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glunektik 1 GBq/ml
Produkt leczniczy GLUNEKTIK, zawierający radioizotop fluoru (18F) o aktywności maksymalnej 400 MBq, jest stosowany jako radiofarmaceutyk do diagnostyki obrazowej. Izotop ten ulega rozpadowi promieniotwórczemu z okresem półtrwania 110 minut, emitując promieniowanie pozytonowe o energii maksymalnej 634 keV oraz promieniowanie fotonowe 511 keV po anihilacji. Dawka równoważna (skuteczna) przy maksymalnej zalecanej aktywności wynosi 7,6 mSv, co determinuje profil bezpieczeństwa i ryzyko związane z ekspozycją na promieniowanie jonizujące. W praktyce klinicznej ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak indukcja nowotworów złośliwych czy teratogenność u kobiet w ciąży, jest oceniane jako niewielkie, choć teoretycznie istnieje możliwość ich wystąpienia.
dawka równoważna, fluor-18, indukcja procesu nowotworowego, karcynogeneza, komórka somatyczna, nowotwór złośliwy, okres połowicznego rozpadu, profil bezpieczeństwa, promieniowanie fotonowe, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, rozpad promieniotwórczy, rozwój płodu, teratogenność, tlen-18, wada wrodzona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Natrii fluoridum (18F) Synektik 2 GBq/ml
Natrii fluoridum (18F) Synektik to radiofarmaceutyk w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 2,0 GBq/ml, zawierający izotop fluor-18 o okresie półtrwania 110 minut. Emituje pozytony o maksymalnej energii 634 keV, które po anihilacji generują promieniowanie gamma o energii 511 keV, wykorzystywane w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Preparat jest wskazany do obrazowania czynnościowego obszarów o nieprawidłowej aktywności kościotwórczej, szczególnie w diagnostyce przerzutów nowotworowych do kości u dorosłych, gdzie pozwala na lokalizację ognisk o zwiększonym metabolizmie i aktywności osteoklastycznej. Ponadto, stosowany jest pomocniczo w diagnostyce bólu dolnego odcinka kręgosłupa o nieustalonej etiologii, gdy standardowe metody obrazowania (RTG, TK, MRI) nie dostarczają jednoznacznych wyników, umożliwiając wykrycie zmian zapalnych lub degeneracyjnych. Trzecim wskazaniem jest diagnostyka podejrzenia przemocy fizycznej wobec dzieci, gdzie PET z użyciem sodu fluorku (18F) pozwala na identyfikację subtelnych złamań i mikrouszkodzeń kostnych niewidocznych w klasycznych badaniach obrazowych.
aktywność osteoklastyczna, anihilacja, ból dolnego odcinka kręgosłupa, fluor-18, fluorek sodu 18F, izotop promieniotwórczy, medycyna nuklearna, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie gamma, przemoc fizyczna, przerzuty nowotworowe do kości, radiofarmaceutyk, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, zmiany kostne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – IASOglio 2 GBq/ml
Produkt leczniczy IASOglio, zawierający fluoroetylo-L-tyrozynę znakowaną izotopem 18F, przeszedł ograniczone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa, skupiające się głównie na toksyczności ostrej. W badaniach na szczurach podanie dożylne pojedynczej dawki 5 ml/kg masy ciała nie wywołało zgonów, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście jednorazowego podania. Nie przeprowadzono jednak standardowych testów mutagenności (np. test Amesa, aberracji chromosomowych, mikrojądrowy) ani badań długoterminowych oceniających potencjalne działanie rakotwórcze fluoroetylo-L-tyrozyny (18F). Ze względu na krótki okres półtrwania izotopu fluoru-18 (110 minut) oraz jednorazowy charakter podania diagnostycznego, ekspozycja na promieniowanie jonizujące jest ograniczona czasowo, co zmniejsza ryzyko długotrwałych efektów toksycznych.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, działanie immunotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fluor-18, fluoroetylo-L-tyrozyna, model zwierzęcy, okres półtrwania, promieniowanie jonizujące, substancja pomocnicza, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność subchroniczna, tolerancja tkankowa - Leksykon substancji czynnych
Fludeoksyglukoza – Działania niepożądane
Fludeoksyglukoza (¹⁸F) jest radiofarmaceutykiem stosowanym w diagnostyce PET, wykorzystującym izotop fluoru-18 o czasie półtrwania około 110 minut. Emisja pozytonów prowadzi do powstania par fotonów gamma o energii 511 keV, co umożliwia obrazowanie metaboliczne. Maksymalna zalecana dawka wynosi 400 MBq, co odpowiada dawce skutecznej około 7,6 mSv. Podawana ilość substancji czynnej jest minimalna, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych farmakologicznych. Główne ryzyko związane jest z ekspozycją na promieniowanie jonizujące, które może indukować mutacje DNA i zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów wtórnych oraz wad wrodzonych, zwłaszcza u pacjentek w wieku rozrodczym. W dotychczasowych obserwacjach klinicznych nie odnotowano bezpośrednich reakcji alergicznych ani innych działań niepożądanych związanych z samą fludeoksyglukozą (¹⁸F).
anihilacja pozytonu, badanie PET, chlorek sodu, dawka skuteczna, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań, działanie mutagenne i kancerogenne, działanie niepożądane, ekspozycja na promieniowanie, fludeoksyglukoza (¹⁸F), fluor-18, foton gamma, indukcja nowotworów, pacjent pediatryczny, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, reakcja alergiczna, substancja czynna, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, uszkodzenie DNA, wada wrodzona, wydalanie radiofarmaceutyku