Przeciwwskazania stosowania leku V-NaF – kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Roztwór do wstrzykiwań V-NaF 2,0 GBq/mL zawierający (¹⁸F)-fluorek sodu jest radiofarmaceutykiem stosowanym w celach diagnostycznych. Przed zleceniem tego badania należy dokładnie ocenić stan pacjenta pod kątem potencjalnych przeciwwskazań, które uniemożliwiają jego zastosowanie. ¹

Nadwrażliwość jako absolutne przeciwwskazanie

Podstawowym przeciwwskazaniem do zastosowania radiofarmaceutyku V-NaF jest nadwrażliwość pacjenta na substancję czynną – (¹⁸F)-fluorek sodu. Równie istotna jest nadwrażliwość na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie, w tym na chlorek sodu, który występuje w ilości 9 mg/mL roztworu. ²

W przypadku wystąpienia w przeszłości reakcji alergicznych po podaniu radioizotopów znakowanych fluorem-18 lub preparatów zawierających fluorki, należy bezwzględnie odstąpić od wykonania badania z użyciem V-NaF. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się jako:

• Reakcje skórne (wysypka, pokrzywka, świąd)
• Obrzęk naczynioruchowy
• Objawy ze strony układu oddechowego (duszność, skurcz oskrzeli)
• Objawy ze strony układu krążenia (spadek ciśnienia, tachykardia)
• Reakcje anafilaktyczne lub anafilaktoidalne

Ciąża jako przeciwwskazanie bezwzględne

Ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do zastosowania radiofarmaceutyku V-NaF. Izotop fluoru (¹⁸F) emituje promieniowanie, które może mieć szkodliwy wpływ na rozwijający się płód. Radiofarmaceutyk V-NaF zawiera (¹⁸F)-fluorek sodu o okresie połowicznego zaniku wynoszącym 110 minut, który ulega rozpadowi z emisją pozytonu o maksymalnej energii 634 keV, co w konsekwencji prowadzi do powstania fotonów gamma o energii 511 keV. ^{3 4}

U kobiet w wieku rozrodczym należy przed wykonaniem badania z zastosowaniem V-NaF:

1. Dokładnie zebrać wywiad dotyczący możliwości ciąży
2. W razie wątpliwości wykonać test ciążowy
3. Poinformować pacjentkę o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji przed badaniem z użyciem radiofarmaceutyku

Sytuacje wymagające szczególnej uwagi

Chociaż nie stanowią bezwzględnych przeciwwskazań, następujące sytuacje kliniczne wymagają szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka:

• Niewydolność nerek – ze względu na wydalanie radiofarmaceutyku przez nerki
• Karmienie piersią – konieczne może być czasowe przerwanie karmienia
• Pacjenci pediatryczni – należy rozważyć konieczność wykonania badania i zastosować najniższą możliwą dawkę
• Nadwrażliwość na inne radiofarmaceutyki w wywiadzie

Należy pamiętać, że roztwór V-NaF zawiera 9 mg chlorku sodu w każdym mililitrze, co może mieć znaczenie u pacjentów na diecie z kontrolowaną zawartością sodu. ⁵

Dawkowanie a przeciwwskazania

Aktywność fiolki produktu V-NaF mieści się w zakresie od 1 GBq do 30 GBq na dzień i godzinę odniesienia. Należy pamiętać, że większa aktywność radiofarmaceutyku wiąże się z wyższą dawką promieniowania, co może mieć szczególne znaczenie u następujących grup pacjentów: ⁶

• Dzieci i młodzież
• Pacjenci z obniżoną wydolnością nerek
• Osoby w podeszłym wieku

W każdym przypadku należy stosować najmniejszą możliwą dawkę radiofarmaceutyku, która zapewni uzyskanie odpowiedniej jakości obrazu diagnostycznego.