Leki zawierające w składzie
fluorek sodu
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
Fluorek sodu to nieorganiczny związek chemiczny stosowany głównie w stomatologii profilaktycznej jako środek przeciwpróchniczy. Działa poprzez wbudowywanie się w strukturę szkliwa zębowego, tworząc fluoroapatyty, które są bardziej odporne na działanie kwasów produkowanych przez bakterie próchnicotwórcze. Dodatkowo fluorek sodu hamuje metabolizm bakterii odpowiedzialnych za powstawanie próchnicy oraz wspomaga remineralizację wczesnych zmian próchniczych.
W Polsce fluorek sodu jest składnikiem aktywnym wielu preparatów stomatologicznych, w tym past do zębów (np. Elmex, Meridol, Colgate z fluorem), płukanek do jamy ustnej (np. Elmex, Listerine z fluorem) oraz lakierów i żeli stosowanych profesjonalnie przez stomatologów (np. Fluor Protector, Duraphat). Dostępne są również tabletki z fluorkiem sodu (Fluoritab, Zymafluor) stosowane w profilaktyce próchnicy u dzieci mieszkających na terenach z niską zawartością fluoru w wodzie pitnej.
Największą zaletą stosowania fluorku sodu jest jego udowodniona skuteczność w zapobieganiu próchnicy. Regularne stosowanie preparatów z fluorkiem sodu może zmniejszyć ryzyko rozwoju próchnicy nawet o 20-40%. Jest to szczególnie istotne u dzieci w okresie rozwoju uzębienia oraz u osób z podwyższonym ryzykiem próchnicy. Dodatkowo fluorek sodu może zmniejszać nadwrażliwość zębów poprzez uszczelnianie kanalików zębinowych.
Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem fluorku sodu. Najpoważniejszym jest fluoroza zębów, która może wystąpić przy nadmiernym spożyciu fluoru w okresie rozwoju zębów (głównie u dzieci poniżej 8 roku życia). Objawia się ona białymi plamami lub brązowymi przebarwieniami na szkliwie. W przypadku ostrego zatrucia fluorkiem sodu (np. po połknięciu dużej ilości pasty do zębów przez dziecko) mogą wystąpić objawy gastryczne, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha. Z tego powodu preparaty z wysoką zawartością fluorku sodu powinny być przechowywane poza zasięgiem dzieci, a ich stosowanie należy monitorować, szczególnie u najmłodszych pacjentów.
Lista leków z tym składnikiem
-
elmex Duraphat – Pasta do zębów – 1,1% w/w
Jest to pasta do zębów zawierająca 1,1% fluoru w postaci sodu fluoru, co odpowiada 5000 ppm fluoru. Dodatkowo zawiera benzoesan sodu oraz aromat miętowy. Produkt przeznaczony jest do profilaktyki przeciwpróchniczej, szczególnie u osób dorosłych i młodzieży powyżej 16 lat z wysokim ryzykiem próchnicy. Zalecany jest do stosowania u pacjentów z intensywną próchnicą koron zębów i/lub korzeni.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
V-NaF – Roztwór do wstrzykiwań – 2 GBq/mL w dniu i godzinie odniesienia
Roztwór do wstrzykiwań zawiera izotop fluoru (¹⁸F)-fluorek sodu oraz chlorek sodu jako substancję pomocniczą. Jest stosowany jako znacznik w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) do obrazowania czynnościowego kości. Wskazaniem do jego użycia jest wykrywanie i lokalizowanie przerzutów nowotworowych w kościach oraz diagnostyka bólu dolnego odcinka kręgosłupa o niejasnej przyczynie. Produkt znajduje też zastosowanie w wykrywaniu zmian kostnych związanych z podejrzeniem przemocy fizycznej wobec dzieci.