dehydrogenaza dihydroorotanu
Dehydrogenaza dihydroorotanu (DHODH) jest kluczowym enzymem w szlaku biosyntezy pirymidyn, odpowiedzialnym za przekształcenie dihydroorotanu do orotanu. Reakcja ta stanowi czwarty etap w syntezie de novo nukleotydów pirymidynowych, które są niezbędne do replikacji DNA i RNA.
Enzym ten jest zlokalizowany w wewnętrznej błonie mitochondrialnej i jest funkcjonalnie powiązany z łańcuchem oddechowym poprzez ubichinon. DHODH jest jedynym enzymem szlaku biosyntezy pirymidyn, który znajduje się w mitochondriach, podczas gdy pozostałe enzymy tego szlaku działają w cytoplazmie.
Z klinicznego punktu widzenia, inhibitory DHODH znalazły zastosowanie w leczeniu chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów (np. leflunomid) oraz stwardnienie rozsiane (teriflunomid). Mechanizm działania tych leków polega na hamowaniu proliferacji limfocytów T i B poprzez blokowanie syntezy pirymidyn.
Mutacje w genie DHODH mogą prowadzić do rzadkich wrodzonych zaburzeń, takich jak zespół Millera (postaxial acrofacial dysostosis), charakteryzujący się nieprawidłowościami rozwojowymi kończyn i twarzy. Badania nad DHODH są również istotne w kontekście opracowywania nowych leków przeciwnowotworowych i przeciwwirusowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Leflunomide Aurovitas 15 mg
Leflunomide Aurovitas, klasyfikowany jako selektywny lek immunosupresyjny (ATC: L04AA13), działa poprzez aktywny metabolit A771726, który hamuje dehydrogenazę dihydroorotanu (DHODH), wykazując właściwości antyproliferacyjne, immunomodulujące i przeciwzapalne. W badaniach przedklinicznych lek wykazał skuteczność w modelach zapalenia stawów i chorób autoimmunologicznych, szczególnie przy wczesnym podaniu. W badaniach klinicznych fazy II i III u pacjentów z aktywnym reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS) stosowano dawki od 5 mg do 25 mg na dobę, z optymalną dawką podtrzymującą 20 mg/dobę, co potwierdziło istotną poprawę wskaźników odpowiedzi według kryteriów ACR (np. 54,6% vs 28,6% placebo w badaniu MN301). Działanie terapeutyczne pojawia się już po 1 miesiącu i utrzymuje się przez cały czas leczenia. W porównaniu z metotreksatem i sulfasalazyną, leflunomid wykazuje porównywalną skuteczność, choć w niektórych badaniach był mniej efektywny niż metotreksat. Dawka 20 mg/dobę zapewnia najlepszy kompromis między skutecznością a profilem bezpieczeństwa.
artropatia łuszczycowa, choroba autoimmunologiczna, dehydrogenaza dihydroorotanu, DMARD, działania niepożądane przewodu pokarmowego, efekt immunomodulujący, immunomodulacja, kryteria ACR, kryteria PsARC, lek immunosupresyjny, lek przeciwreumatyczny, metotreksat, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, podwyższona aktywność enzymów wątrobowych, reumatoidalne zapalenie stawów, sulfasalazyna, suplementacja folianów, właściwości antyproliferacyjne, zapalenie stawów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teriflunomide G.L. Pharma 14 mg
Przedkliniczne badania toksyczności teriflunomidu przeprowadzone na myszach, szczurach i psach wykazały, że główne narządy docelowe toksyczności to szpik kostny, narządy limfoidalne, jama ustna, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustka. Obserwowano niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenię, limfopenię oraz wtórne zakażenia, co jest konsekwencją immunosupresji wynikającej z hamowania podziałów komórkowych. Zwierzęta laboratoryjne wykazywały większą wrażliwość na teriflunomid niż ludzie, a toksyczne efekty pojawiały się przy ekspozycji równej lub niższej od terapeutycznych stężeń u ludzi. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności in vitro ani klastogenności in vivo, a długoterminowe testy rakotwórczości na szczurach i myszach nie potwierdziły potencjału kancerogennego leku.
4-trifluorometyloanilina, dehydrogenaza dihydroorotanu, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, hamowanie podziałów komórkowych, komórka B, leukopenia, limfocyt T, limfopenia, małopłytkowość, narząd limfoidalny, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, odpowiedź przeciwciał, potencjał kancerogenny, przeciwciało IgG, przeciwciało IgM, przewód pokarmowy, szpik kostny, teriflunomid, układ immunologiczny, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Leflunomid Egis 20 mg
Leflunomid, będący selektywnym lekiem immunosupresyjnym (kod ATC: L04AA13), wykazuje wielokierunkowe działanie immunomodulujące, immunosupresyjne, przeciwproliferacyjne i przeciwzapalne, głównie poprzez hamowanie dehydrogenazy dihydroorotanu (DHODH) przez aktywny metabolit A771726. W badaniach klinicznych fazy II i III u pacjentów z aktywną postacią reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) stosowano dawki leflunomidu od 5 do 25 mg/dobę, z dawką nasycającą 100 mg/dobę przez 3 dni. Wskaźnik odpowiedzi według kryteriów ACR wynosił od 50,5% do 54,6% przy dawce 20 mg/dobę, co było istotnie lepsze niż placebo (około 27-29%). W porównaniu z metotreksatem (7,5-15 mg/tydzień) leflunomid wykazywał porównywalną skuteczność w badaniu US301, natomiast w badaniu MN302 był mniej skuteczny. Terapia leflunomidem przynosiła efekty już po 1 miesiącu, stabilizując się między 3 a 6 miesiącem i utrzymując przez cały okres leczenia. U dzieci z młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniem stawów (JRA) leflunomid był mniej skuteczny niż metotreksat, a profil działań niepożądanych był podobny, jednak brak jest jednoznacznych danych dotyczących optymalnej dawki u tej grupy pacjentów.
American College of Rheumatology, artropatia łuszczycowa, dawka nasycająca, dehydrogenaza dihydroorotanu, DMARD, działanie przeciwproliferacyjne, działanie przeciwzapalne, folian, immunomodulacja, immunosupresja, lek immunosupresyjny, lek przeciwreumatyczny, metotreksat, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, podwójna ślepa próba, Psoriatic Arthritis Response Criteria, reumatoidalne zapalenie stawów, sulfasalazyna