drobnokomórkowy rak
Drobnokomórkowy rak płuca (SCLC – Small Cell Lung Cancer) to agresywny podtyp nowotworu płuc, stanowiący około 15% wszystkich przypadków raka płuca. Charakteryzuje się szybkim wzrostem, wczesnym rozwojem przerzutów i wysoką wrażliwością na chemioterapię oraz radioterapię.
Komórki SCLC są małe, okrągłe lub owalne, z minimalną cytoplazmą i wysoce skondensowaną chromatyną jądrową. Pod względem histologicznym rak ten wywodzi się z komórek neuroendokrynnych oskrzeli. Patogeneza jest silnie związana z paleniem tytoniu – ponad 95% pacjentów z SCLC to obecni lub byli palacze.
Diagnostyka drobnokomórkowego raka obejmuje badania obrazowe (TK, PET-CT), bronchoskopię z biopsją oraz ocenę histopatologiczną materiału. W przeciwieństwie do niedrobnokomórkowego raka płuca, SCLC najczęściej klasyfikuje się w dwustopniowej skali jako chorobę ograniczoną (limited disease) lub rozległą (extensive disease).
Leczenie SCLC opiera się głównie na chemioterapii (standardowo etopozyd z cisplatyną lub karboplatyną) oraz radioterapii. Chirurgia odgrywa marginalną rolę ze względu na zaawansowanie choroby w momencie diagnozy. U pacjentów z chorobą ograniczoną stosuje się jednoczesną chemioradioterapię, a w przypadkach odpowiedzi na leczenie – profilaktyczne napromienianie mózgu (PCI).
Pomimo wysokiej wrażliwości na początkowe leczenie, drobnokomórkowy rak płuca charakteryzuje się wysokim ryzykiem nawrotu i oporności na kolejne linie terapii. Rokowanie pozostaje niepomyślne, z medianą przeżycia 15-20 miesięcy w chorobie ograniczonej i 8-13 miesięcy w chorobie rozległej. W ostatnich latach badane są nowe strategie leczenia, w tym immunoterapia (inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego) jako uzupełnienie standardowych protokołów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak jelita grubego – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w raku jelita grubego jest silnie uzależnione od stadium choroby w momencie diagnozy, które stanowi najważniejszy czynnik prognostyczny. Pięcioletnie wskaźniki przeżycia wynoszą około 90% dla raka zlokalizowanego (stadium I), 85% dla stadium II, 65% dla stadium III oraz jedynie 10% dla stadium IV z przerzutami odległymi. Dodatkowo, przeżywalność po operacji chirurgicznej wynosi około 45% w ciągu 5 lat. Poza stadium, istotne czynniki wpływające na rokowanie to: marginesy chirurgiczne (dodatnie marginesy pogarszają rokowanie), inwazja naczyń limfatycznych i krwionośnych, poziom CEA przed operacją, obecność niedrożności lub perforacji jelita, stopień zróżnicowania guza oraz typ histologiczny (np. gruczolakorak śluzowy i rak z komórek sygnetowatych mają gorsze rokowanie). W ostatnich latach coraz większą rolę odgrywają markery molekularne, takie jak niestabilność mikrosatelitarna (MSI), mutacje genów KRAS i BRAF, które również wpływają na prognozę i dobór terapii.
antygen karcynoembrionalny, długie niekodujące RNA, drobnokomórkowy rak, gruczolakorak śluzowy, inwazja naczyniowa, margines chirurgiczny, marker prognostyczny, mutacja BRAF, mutacja KRAS, nawrót miejscowy, nawrót regionalny, niedrożność jelita, niestabilność mikrosatelitarna, nomogram prognostyczny, pączkowanie guza, perforacja jelita, pięcioletni wskaźnik przeżycia, przerzut do węzłów chłonnych, przerzut odległy, rak jelita grubego, resekcja guza, skala ECOG, skala Glasgow, stadium nowotworu, stan odżywienia, wskaźnik CONUT, zróżnicowanie guza