krwiak pozagałkowy
Krwiak pozagałkowy (hematoma retrobulbaris) to gromadzenie się krwi w przestrzeni pozagałkowej, czyli w obszarze między gałką oczną a ścianami oczodołu. Jest to stan nagły wymagający szybkiej interwencji okulistycznej lub neurochirurgicznej.
Najczęstszymi przyczynami krwiaka pozagałkowego są urazy twarzoczaszki, zabiegi chirurgiczne w obrębie oczodołu, zaburzenia krzepnięcia krwi oraz rzadziej spontaniczne krwawienia z naczyń krwionośnych oczodołu. Objawy kliniczne obejmują narastający wytrzeszcz gałki ocznej, ograniczenie ruchomości oka, ból, podwójne widzenie oraz pogorszenie ostrości wzroku.
Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym oraz obrazowaniu (tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny oczodołów). W przypadku narastającego krwiaka pozagałkowego z objawami ucisku nerwu wzrokowego konieczna jest pilna dekompresja chirurgiczna poprzez nacięcie powięzi oczodołu (kantotomia boczna) lub ewakuacja krwiaka, aby zapobiec trwałemu uszkodzeniu wzroku.
W monitorowaniu pacjenta istotna jest ocena ciśnienia wewnątrzgałkowego, ostrości wzroku oraz pola widzenia. Rokowanie zależy od szybkości wdrożenia odpowiedniego leczenia – opóźnienie interwencji powyżej 90-120 minut od wystąpienia objawów ucisku nerwu wzrokowego może prowadzić do nieodwracalnej ślepoty.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Urazy oczu – Diagnostyka i diagnoza
Urazy oczu obejmują szerokie spektrum uszkodzeń, takich jak urazy penetrujące, otwartego gałki ocznej, tępe, chemiczne, termiczne oraz związane z promieniowaniem. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie i natychmiastowa konsultacja okulistyczna w przypadku objawów alarmujących, takich jak znaczny ból, zaburzenia widzenia, obecność ciała obcego, krwawienie w oku czy deformacje źrenicy. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu ostrości wzroku, ocenie źrenic, ruchomości gałek ocznych, badaniu w lampie szczelinowej z barwnikiem fluoresceinowym oraz pomiarze ciśnienia wewnątrzgałkowego. W przypadku podejrzenia urazu otwartej gałki ocznej badanie należy przerwać i skierować pacjenta na pilną konsultację okulistyczną. Test Seidela oraz gonioskopia są pomocne w ocenie uszkodzeń rogówki i kąta przesączania. W diagnostyce obrazowej stosuje się tomografię komputerową (TK), rezonans magnetyczny (MRI), zdjęcia rentgenowskie oraz ultrasonografię (USG B-scan, ultrabiomikroskopia, POCUS), które charakteryzują się wysoką czułością (95,7–100%) i swoistością (98,7–99,8%) w wykrywaniu urazów, z wyjątkiem odwarstwienia siatkówki (czułość 88,9%).
angiografia fluoresceinowa, autofluorescencja dna oka, badanie dna oka, badanie źrenicy, ból oka, ciało obce, elektrookulografia, elektroretinogram, gonioskopia, hyphema, jaskra wtórna, krwiak pozagałkowy, krwotok do przedniej komory oka, lampa szczelinowa, OCT, odwarstwienie siatkówki, oparzenie termiczne, ostrość wzroku, rezonans magnetyczny głowy, tonometria, uraz chemiczny, uraz oka, uraz otwartej gałki ocznej, uraz penetrujący, uraz tępy, USG oka, uszkodzenie gałki ocznej, uszkodzenie oka, utrata widzenia, zaburzenie widzenia - Leksykon chorób i schorzeń
Urazy oczu – Etiologia i przyczyny
Urazy oczu stanowią istotny problem zdrowotny, dotykający rocznie około 2,5 miliona osób globalnie, z czego 100 000 przypadków odnotowuje się w USA. Dominują urazy mechaniczne, zarówno tępe (np. siniaki, krwawienia wewnątrzgałkowe, złamania oczodołu), jak i penetrujące (przerwanie ciągłości rogówki lub twardówki). Urazy chemiczne, szczególnie zasadowe, powodują głębokie uszkodzenia tkanek oka, a oparzenia termiczne i promieniowanie UV (np. keratitis photoelectrica) stanowią dodatkowe zagrożenia. W środowisku pracy urazy oczu są częste, zwłaszcza w sektorach produkcji, budownictwa i rolnictwa, gdzie dominują latające odpryski i kontakt z chemikaliami. Ryzyko urazów zwiększa brak stosowania środków ochrony oczu (PED), co jest związane z barierami takimi jak dyskomfort, koszty i niska świadomość. Dzieci i osoby starsze są szczególnie narażone na urazy w domu i podczas aktywności rekreacyjnych, a upadki stanowią główną przyczynę hospitalizacji z powodu urazów oczu u osób powyżej 60. roku życia.
abrazja rogówki, bliznowacenie oka, infekcja oka, infekcja pooperacyjna, jaskra, jaskra pourazowa, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwiak pozagałkowy, oparzenie chemiczne, otarcie rogówki, perforacja gałki ocznej, promieniowanie ultrafioletowe, przemieszczenie soczewki, ślepota, substancja chemiczna, tęczówka, uraz chemiczny, uraz mechaniczny, uraz oka, uraz penetrujący, uraz sportowy, uraz tępy, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaćma, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie rogówki fotoelektryczne, zapalenie spojówek, złamanie oczodołu, zwyrodnienie plamki żółtej