niezwiązany lek

Niezwiązany lek to frakcja leku we krwi, która nie jest związana z białkami osocza i pozostaje w formie wolnej. Ta frakcja ma szczególne znaczenie kliniczne, ponieważ tylko niezwiązane cząsteczki leku mogą przenikać przez błony komórkowe, docierać do receptorów oraz wywoływać efekt terapeutyczny.

Stopień wiązania leku z białkami osocza (głównie z albuminami i α1-kwaśną glikoproteiną) ma istotny wpływ na jego dystrybucję, metabolizm i eliminację. Leki silnie wiążące się z białkami osocza (>90%) charakteryzują się zazwyczaj dłuższym czasem półtrwania, mniejszą objętością dystrybucji oraz wolniejszym klirensem, co może wpływać na schemat dawkowania.

Monitorowanie stężenia niezwiązanego leku jest szczególnie ważne w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, u pacjentów z hipoalbuminemią (np. w chorobach wątroby, zespole nerczycowym), a także przy jednoczesnym stosowaniu kilku leków konkurujących o miejsca wiązania z białkami. Wypieranie leku z połączeń białkowych przez inny lek może prowadzić do zwiększenia stężenia frakcji niezwiązanej i nasilenia działania farmakologicznego, mimo że całkowite stężenie leku pozostaje niezmienione.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl