objawy powysiłkowe

Objawy powysiłkowe (Post-Exertional Malaise, PEM) to patologiczna reakcja organizmu na wysiłek fizyczny, poznawczy lub emocjonalny. Objawia się nieproporcjonalnym pogorszeniem stanu zdrowia i nasileniem objawów chorobowych, które występuje z opóźnieniem, najczęściej 12-48 godzin po wysiłku. Jest to zjawisko charakterystyczne dla zespołu przewlekłego zmęczenia (ME/CFS) oraz Long COVID.

W obrazie klinicznym PEM dominuje znaczne nasilenie zmęczenia, osłabienie mięśniowe, zaburzenia poznawcze (tzw. „mgła mózgowa”), bóle mięśniowe i stawowe oraz zaburzenia autonomiczne. U pacjentów dochodzi do zaburzeń metabolicznych, mitochondrialnych oraz immunologicznych, które mogą utrzymywać się przez dni, tygodnie, a nawet dłużej.

Diagnostyka PEM opiera się głównie na wywiadzie klinicznym, testach wysiłkowych (CPET – Cardiopulmonary Exercise Test) wykonywanych w odstępie 24 godzin oraz dzienniczkach aktywności prowadzonych przez pacjenta. Leczenie polega przede wszystkim na zarządzaniu energią (pacing), czyli dostosowaniu aktywności do indywidualnych możliwości energetycznych pacjenta, by zapobiegać cyklom przeciążenia i pogorszenia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl