niklosamid
Niklosamid to środek przeciwpasożytniczy stosowany głównie w leczeniu tasiemczyc (zakażeń tasiemcami). Należy do grupy leków znanych jako salicylanilidy i działa poprzez hamowanie fosforylacji oksydacyjnej w mitochondriach pasożytów, co prowadzi do ich unieruchomienia i śmierci.
W praktyce klinicznej niklosamid jest skuteczny przeciwko różnym gatunkom tasiemców, w tym Taenia saginata (tasiemiec nieuzbrojony), Taenia solium (tasiemiec uzbrojony), Diphyllobothrium latum (bruzdogłowiec szeroki) oraz Hymenolepis nana (tasiemiec karłowaty). Lek nie jest jednak skuteczny przeciwko larwom tasiemców ani jajom, dlatego jego działanie ogranicza się do dojrzałych form pasożytów w przewodzie pokarmowym.
Nowsze badania wskazują na potencjalne zastosowanie niklosamidu w innych obszarach medycyny. Wykazano, że substancja ta posiada działanie przeciwnowotworowe, przeciwwirusowe (w tym przeciwko SARS-CoV-2), przeciwbakteryjne oraz przeciwcukrzycowe. Te właściwości czynią niklosamid potencjalnym kandydatem do repozycjonowania w leczeniu różnych schorzeń, poza jego klasycznym zastosowaniem przeciwpasożytniczym.
Niklosamid jest zazwyczaj dobrze tolerowany przez pacjentów. Działania niepożądane są rzadkie i zazwyczaj łagodne, obejmują głównie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha czy biegunka. Lek nie wchłania się znacząco z przewodu pokarmowego, co minimalizuje ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Tasiemczyca – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Tasiemczyca to pasożytnicze zakażenie przewodu pokarmowego wywołane przez tasiemce, które rozwijają się po spożyciu niedogotowanego mięsa lub ryb zawierających larwy lub jaja. Wyróżnia się postać jelitową, z obecnością dorosłych tasiemców w jelicie cienkim, oraz tkankową (cysticerkozę), gdy larwy tworzą cysty w tkankach, w tym w mózgu. Diagnostyka opiera się na badaniu kału (identyfikacja proglottyd lub jaj), testach serologicznych (ELISA, Western blot) oraz badaniach obrazowych (TK, MRI, USG) w przypadku postaci tkankowej. Leczenie jelitowej tasiemczycy obejmuje leki przeciwpasożytnicze: prazikwantel (skuteczność do 100%), albendazol, niklosamid i nitazoksanid, zwykle w pojedynczej dawce. Neurocysticerkoza wymaga dłuższej terapii albendazolem, stosowania kortykosteroidów i leków przeciwdrgawkowych, a efekty monitoruje się obrazowo w ciągu 3-6 miesięcy. Szczególną ostrożność zachowuje się u kobiet w ciąży (prazikwantel kategoria B), karmiących oraz dzieci poniżej 4 roku życia.
albendazol, badanie kału, badanie obrazowe, bruzdogłowiec szeroki, cysticerkoza, diagnostyka różnicowa, echinokokoza, kortykosteroid, leczenie chirurgiczne, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpasożytniczy, neurocysticerkoza, niedobór witaminy B12, niedokrwistość, niedokrwistość megaloblastyczna, niedrożność jelit, niklosamid, nitazoksanid, opieka pielęgniarska, prazikwantel, rezonans magnetyczny, tasiemczyca jelitowa, tasiemiec, test ELISA, tomografia komputerowa, Western blot, wodogłowie, zakażenie pasożytnicze przewodu pokarmowego, zastawka komorowa, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe