kwas rozmarynowy
Kwas rozmarynowy (ang. rosmarinic acid) to naturalny związek polifenolowy, należący do grupy estrów kwasów fenolowych. Został po raz pierwszy wyizolowany z rozmarynu (Rosmarinus officinalis), od którego pochodzi jego nazwa, ale występuje również w wielu innych roślinach z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), takich jak melisa, szałwia czy mięta.
Pod względem chemicznym kwas rozmarynowy stanowi ester kwasu kawowego i kwasu 3,4-dihydroksyfenylomlekowego. Jego struktura chemiczna odpowiada za silne właściwości przeciwutleniające, które są nawet wyższe niż w przypadku witaminy E. Dzięki temu kwas rozmarynowy skutecznie neutralizuje wolne rodniki i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym.
W badaniach klinicznych i przedklinicznych wykazano, że kwas rozmarynowy posiada liczne właściwości farmakologiczne, w tym działanie przeciwzapalne, przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i przeciwalergiczne. Hamuje aktywność niektórych enzymów związanych z procesami zapalnymi, w tym lipooksygenazy i cyklooksygenazy. W medycynie znajduje zastosowanie w leczeniu chorób alergicznych, stanów zapalnych i jako związek wspomagający terapię chorób neurodegeneracyjnych.
W praktyce klinicznej ekstrakty roślinne bogate w kwas rozmarynowy są stosowane w preparatach dermatologicznych (łagodzących stany zapalne skóry), suplementach diety o działaniu antyoksydacyjnym oraz w preparatach wspomagających leczenie chorób układu oddechowego. Trwają również badania nad jego potencjalnym zastosowaniem w terapii przeciwnowotworowej ze względu na zdolność do hamowania proliferacji komórek rakowych w warunkach laboratoryjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Melissed –
Melissed to syrop leczniczy zawierający 7,5% masy wyciągu płynnego (1:1) z mieszaniny ziół: melisy (2 części), głogu (2 części), lipy (2 części) oraz rumianku (1,5 części), ekstrahowanych w 60% etanolu. Preparat wykazuje działanie uspokajające, nasenne oraz łagodnie spazmolityczne, co wynika z synergistycznego oddziaływania związków aktywnych na ośrodkowy układ nerwowy i mięśnie gładkie. Melisa i lipa wykazują powinowactwo do receptorów GABA-ergicznych, co tłumaczy efekt sedatywny i ułatwiający zasypianie. Rumianek i melisa działają spazmolitycznie dzięki flawonoidom i olejkom eterycznym, natomiast głóg wykazuje właściwości kardioprotekcyjne i przeciwarytmiczne, poprawiając mikrokrążenie wieńcowe.
cecha organoleptyczna, chamazulen, dysfagia, działanie kardioprotekcyjne, działanie napotne, działanie nasenne, działanie przeciwarytmiczne, działanie przeciwlękowe, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, ekstrahent, etanol, flawonoid, hiperozyd, kwas fenolowy, kwas rozmarynowy, kwiat lipy, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, mięsień gładki, mikrokrążenie wieńcowe, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, polisacharyd, procyjanidyna, receptor GABA-ergiczny, układ GABA-ergiczny, witeksyna, wyciąg płynny, wyciąg roślinny, ziele melisy - Leksykon substancji czynnych
Szałwia – Właściwości farmakokinetyczne
Aktualne dane dotyczące farmakokinetyki preparatów zawierających liść szałwii (Salvia officinalis L.) są ograniczone, a badania w tym zakresie nie są wymagane w dokumentacji rejestracyjnej produktów takich jak Szałwia Fix, Tymsal-spray (z nalewką z ziela szałwii 1:5 ekstrahowaną etanolem 70% V/V) czy Dentosept (z wyciągiem płynnym z liścia szałwii i innych roślin). Złożony skład chemiczny szałwii, tradycyjne zastosowanie oraz miejscowe stosowanie w jamie ustnej, gdzie działanie ma charakter lokalny, ograniczają potrzebę szczegółowych badań farmakokinetycznych. Główne składniki aktywne to olejki eteryczne (tujon, cyneol, kamfora), związki fenolowe (kwas rozmarynowy i pochodne), diterpeny (karnosol, kwas karnozowy) oraz flawonoidy, których biodostępność i absorpcja mogą być różne, a profil ekstrakcji zależy od zastosowanego ekstrahentu – w analizowanych preparatach jest to etanol 70% (V/V), umożliwiający ekstrakcję związków hydro- i lipofilowych.
absorpcja ogólnoustrojowa, biodostępność, błona śluzowa jamy ustnej, diterpen, działanie antyoksydacyjne, ekstrahent, etanol, flawonoid, kwas rozmarynowy, liść szałwii, nalewka z ziela szałwii, olejek eteryczny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, składnik aktywny szałwii, stan zapalny jamy ustnej, tujon, właściwość farmakokinetyczna, wyciąg płynny, związek fenolowy, związek hydrofilowy, związek lipofilny - Leksykon substancji czynnych
Rozmaryn – Właściwości farmakodynamiczne
Rozmaryn (Rosmarinus officinalis L., folium) w dawce 18 mg na tabletkę drażowaną jest jednym z trzech aktywnych składników preparatu Canephron, obok korzenia lubczyka i ziela centurii, każdy w dawce 18 mg. Liść rozmarynu zawiera olejki eteryczne, kwasy fenolowe (w tym kwas rozmarynowy), diterpeny i flawonoidy, które wykazują synergistyczne działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, antyoksydacyjne oraz spazmolityczne w obrębie dróg moczowych. Mechanizmy działania obejmują hamowanie kaskady kwasu arachidonowego, modulację cytokin prozapalnych, zakłócanie integralności błon komórkowych bakterii oraz neutralizację wolnych rodników, co przekłada się na zmniejszenie stanu zapalnego, hamowanie adhezji patogenów, zwiększenie diurezy oraz rozkurcz mięśni gładkich układu moczowego.
adhezja bakterii, błona komórkowa bakterii, Canephron, cytokina, diterpen, diureza, działanie antyoksydacyjne, działanie moczopędne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, flawonoid, kaskada kwasu arachidonowego, korzeń lubczyka, kwas fenolowy, kwas rozmarynowy, leukotrien, liść rozmarynu, mediator zapalny, mięsień gładki, olejek eteryczny, prostaglandyna, stres oksydacyjny, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, ziele centurii, związek biologicznie czynny