Właściwości farmakodynamiczne leku Melissed

Melissed jest produktem leczniczym w postaci syropu, wykazującym złożone działanie farmakologiczne, które wynika z zawartości wyciągów roślinnych o tradycyjnie uznanych właściwościach terapeutycznych. Lek ten został zarejestrowany jako produkt tradycyjnie stosowany o działaniu uspokajającym, nasennym i łagodnie spazmolitycznym.¹

Skład aktywny leku

Głównym składnikiem aktywnym preparatu jest wyciąg płynny (1:1) z mieszaniny ziół, który stanowi 7,5% masy syropu. W skład tej mieszaniny wchodzą:²

• Ziele melisy (Melissa officinalis L., herba) – znane z działania uspokajającego i łagodnie nasennego
• Kwiatostan głogu (Crataegus spp., folium cum flore) – wykazujący działanie kardiotoniczne i uspokajające
• Kwiat lipy (Tilia spp., flos) – o właściwościach uspokajających i napotnych
• Kwiat rumianku (Matricaria recutita L., flos) – posiadający działanie przeciwzapalne i łagodnie spazmolityczne

Proporcje poszczególnych składników roślinnych w mieszaninie wynoszą odpowiednio 2:2:2:1,5.³ Jako ekstrahent do sporządzenia wyciągu wykorzystano etanol 60% (V/V).⁴

Mechanizm działania

Działanie farmakodynamiczne preparatu Melissed opiera się na synergistycznym współdziałaniu związków aktywnych obecnych w wyciągach roślinnych. Tradycyjne zastosowanie tego leku obejmuje trzy główne kierunki działania:⁵

1. Działanie uspokajające – wynikające głównie z obecności związków zawartych w melisie i kwiatach lipy, które wykazują powinowactwo do receptorów GABA-ergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym
2. Działanie nasenne – ułatwiające zasypianie i poprawiające jakość snu, co jest efektem łagodnego działania sedatywnego składników roślinnych
3. Działanie spazmolityczne – łagodnie rozkurczające mięśnie gładkie, głównie za sprawą flawonoidów i olejków eterycznych zawartych w rumianku i melisie

Charakterystyka farmakologiczna składników

Ziele melisy (Melissa officinalis L.) zawiera olejek eteryczny bogaty w cytral, cytronelal, geraniol oraz kwasy fenolowe (m.in. kwas rozmarynowy), które wykazują działanie uspokajające, przeciwskurczowe i przeciwlękowe. Składniki te oddziałują na układ GABA-ergiczny, co przyczynia się do łagodzenia objawów stresu i niepokoju.⁶

Kwiatostan głogu (Crataegus spp.) zawiera flawonoidy (m.in. witeksyna, hiperozyd) oraz procyjanidyny, które wykazują działanie kardioprotekcyjne oraz łagodnie uspokajające. Związki te wpływają na poprawę mikrokrążenia wieńcowego oraz wykazują działanie przeciwarytmiczne.⁷

Kwiat lipy (Tilia spp.) zawiera flawonoidy, olejek eteryczny oraz polisacharydy, które wykazują działanie uspokajające, przeciwzapalne i napotne. Związki te działają łagodząco na ośrodkowy układ nerwowy, przyczyniając się do redukcji stresu i ułatwienia zasypiania.⁸

Kwiat rumianku (Matricaria recutita L.) zawiera chamazulen, α-bisabolol oraz flawonoidy, które wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwskurczowe i łagodnie uspokajające. Związki te oddziałują na receptory mięśni gładkich, przyczyniając się do ich rozkurczu i łagodzenia dolegliwości bólowych związanych ze skurczami.⁹

Postać farmaceutyczna i cechy organoleptyczne

Lek Melissed występuje w postaci klarownego syropu o charakterystycznej ciemnoczerwonej barwie i owocowo-ziołowym zapachu. W produkcie może występować opalizacja, która nie wpływa na jego jakość i działanie farmakologiczne.¹⁰

Produkt zawiera nie więcej niż 4,2% (m/m) etanolu, co należy uwzględnić przy stosowaniu u określonych grup pacjentów.¹¹ Wśród substancji pomocniczych znajduje się sacharoza, przy czym 5 ml syropu zawiera 4,05 g tego cukru.¹²