działanie napotne

Działanie napotne (ang. diaphoretic effect) to proces zwiększonego wydzielania potu przez gruczoły potowe, który może być wywołany zarówno fizjologicznie, jak i farmakologicznie. Fizjologiczne działanie napotne występuje jako naturalna reakcja organizmu na podwyższoną temperaturę ciała, wysiłek fizyczny czy stres emocjonalny i służy regulacji temperatury ciała poprzez odparowanie potu z powierzchni skóry.

W farmakologii substancje o działaniu napotnym (diaphoretyki) stymulują gruczoły potowe do wzmożonej aktywności. Mechanizm działania tych substancji może obejmować bezpośrednie pobudzenie gruczołów potowych, działanie na ośrodek termoregulacji w podwzgórzu lub rozszerzenie naczyń krwionośnych skóry. Do leków o działaniu napotnym należą m.in. salicylany (np. kwas acetylosalicylowy), niektóre alkaloidy (np. pilokarpina), a także preparaty ziołowe zawierające np. kwiat lipy, kwiat bzu czarnego czy ziele wiązówki.

Klinicznie działanie napotne wykorzystuje się w leczeniu stanów gorączkowych, łagodnych infekcji oraz jako metodę wspomagającą eliminację toksyn z organizmu. W medycynie tradycyjnej terapie napotne stosowano w początkowych stadiach przeziębień i grypy. Warto pamiętać, że nadmierne działanie napotne może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, dzieci oraz osób z chorobami przewlekłymi.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl