metabolizm przez CYP2C19

Metabolizm przez CYP2C19 dotyczy procesu biotransformacji leków i substancji chemicznych przez enzym cytochromu P450 2C19, jeden z kluczowych enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za metabolizm wielu leków stosowanych klinicznie. CYP2C19 odgrywa istotną rolę w metabolizowaniu około 10% wszystkich leków dostępnych na rynku.

Gen kodujący CYP2C19 cechuje się znacznym polimorfizmem genetycznym, co prowadzi do występowania fenotypów o różnej aktywności enzymatycznej: metabolizerów ultraszybkich (UM), szybkich (EM), pośrednich (IM) i wolnych (PM). Różnice te mają bezpośrednie przełożenie na skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym.

Do substancji metabolizowanych przez CYP2C19 należą m.in. inhibitory pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol), leki przeciwpłytkowe (klopidogrel), leki przeciwdepresyjne (escitalopram, sertralina), leki przeciwpadaczkowe (diazepam, fenobarbital) oraz leki przeciwgrzybicze (worykonazol). Aktywność CYP2C19 może być modyfikowana przez liczne inhibitory (flukonazol, fluwoksamina) oraz induktory (rifampicyna, dziurawiec).

Znajomość statusu metabolicznego CYP2C19 pacjenta ma szczególne znaczenie w przypadku stosowania klopidogrelu, którego przekształcenie do aktywnego metabolitu zachodzi przy udziale tego enzymu. U osób z obniżoną aktywnością CYP2C19 (IM, PM) efekt przeciwpłytkowy może być niewystarczający, co zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych po zabiegach wewnątrznaczyniowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Relumo 20 mg

Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Zmniejszenie kwaśności żołądka podczas terapii omeprazolem wpływa na wchłanianie leków zależnych od pH, co może prowadzić do zmniejszenia biodostępności m.in. nelfinawiru (spadek stężenia o 40%) i jego metabolitu M8 (o 75-90%), atazanawiru (redukcja ekspozycji o 30-75%), pozakonazolu, erlotynibu, ketokonazolu i itrakonazolu. Omeprazol jest także umiarkowanym inhibitorem CYP2C19, co skutkuje zwiększeniem ekspozycji leków metabolizowanych przez ten enzym, takich jak fenytoina (wymaga monitorowania stężenia), cylostazol (wzrost Cmax o 18% i AUC o 26%), R-warfaryna i antagoniści witaminy K (konieczne monitorowanie INR). Ponadto, omeprazol zmniejsza aktywność klopidogrelu, redukując stężenie jego aktywnego metabolitu o 46% i osłabiając efekt przeciwpłytkowy, co czyni jednoczesne stosowanie niezalecanym.
antagonista witaminy K, atazanawir, choroba wrzodowa, digoksyna, dziurawiec, hamowanie agregacji płytek krwi, hamowanie metabolizmu, inhibitor pompy protonowej, interakcja lekowa, interakcja leku z alkoholem, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, ketokonazol, klirens kreatyniny, klopidogrel, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwwirusowy HIV, metabolizm przez CYP2C19, metotreksat, monitorowanie stężenia leku, nelfinawir, pH żołądkowe, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, warfaryna, worykonazol, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Sagalix 40 mg

Omeprazol, substancja czynna leku Sagalix, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz hamowanie enzymu CYP2C19. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV: nelfinawir (40% spadek ekspozycji) oraz atazanawir (75% spadek ekspozycji przy dawce omeprazolu 40 mg) – jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane lub niezalecane. Omeprazol zmniejsza także biodostępność klopidogrelu o 46%, co osłabia jego działanie przeciwpłytkowe, dlatego należy unikać ich łącznego podawania. Ponadto, omeprazol obniża wchłanianie leków przeciwgrzybiczych (pozakonazol, erlotynib, ketokonazol, itrakonazol), co może prowadzić do zmniejszenia ich skuteczności klinicznej. W przypadku digoksyny obserwuje się wzrost biodostępności o około 10%, co wymaga monitorowania stężenia u osób starszych przy dużych dawkach omeprazolu.
agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, atazanawir, biodostępność, choroba refluksowa, choroba wrzodowa, cylostazol, cytochrom P450, diazepam, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A4, erlotynib, fenytoina, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, lek przeciwgrzybiczny, leki przeciwwirusowe HIV, metabolit M8, metabolizm przez CYP2C19, metotreksat, nelfinawir, objawy żołądkowo-jelitowe, omeprazol, pozakonazol, R-warfaryna, ryfampicyna, sakwinawir, sok żołądkowy, stężenie terapeutyczne, stężenie w surowicy, takrolimus, toksyczność digoksyny, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Ultop 10 mg

Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz inhibicję enzymu CYP2C19. Klinicznie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania omeprazolu z nelfinawirem (40 mg omeprazolu zmniejsza ekspozycję na nelfinawir o 40% i na metabolit M8 o 75-90%) oraz z atazanawirem (zmniejszenie ekspozycji na atazanawir o 30-75%), co wynika z obniżonego wchłaniania zależnego od pH i inhibicji CYP2C19. Omeprazol obniża także ekspozycję na aktywny metabolit klopidogrelu o 46%, co skutkuje redukcją hamowania agregacji płytek o 16%, dlatego zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków. Wchłanianie leków przeciwgrzybiczych (pozakonazol, ketokonazol, itrakonazol) oraz erlotynibu jest znacząco zmniejszone podczas terapii omeprazolem, co może obniżać ich skuteczność kliniczną. Dodatkowo, omeprazol zwiększa biodostępność digoksyny o około 10%, co wymaga ostrożności i monitorowania stężenia u osób starszych lub przy dużych dawkach.
agregacja płytek, antagonista witaminy K, biodostępność, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa żołądka, CYP3A4, enzym CYP2C19, farmakokinetyka, górny odcinek przewodu pokarmowego, induktor CYP2C19, inhibicja CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, klarytromycyna, lek kardiologiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, metabolizm przez CYP2C19, nelfinawir, niewydolność wątroby, pH żołądka, pozakonazol, refluksowe zapalenie przełyku, sok żołądkowy, stężenie fenytoiny, wydzielanie kwasu żołądkowego

metabolizm przez CYP2C19

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Relumo 20 mg

Interakcje leku – Sagalix 40 mg

Interakcje leku – Ultop 10 mg