absorpcja ogólnoustrojowa kortykosteroidu
Absorpcja ogólnoustrojowa kortykosteroidu to proces, w którym substancja aktywna leku z grupy kortykosteroidów przedostaje się do krwiobiegu i jest dystrybuowana po całym organizmie. Zjawisko to jest szczególnie istotne w przypadku kortykosteroidów stosowanych miejscowo (dermatologicznie, wziewnie, donosowo), gdy efekt terapeutyczny powinien być ograniczony do miejsca aplikacji.
Stopień absorpcji ogólnoustrojowej zależy od wielu czynników, m.in. od postaci leku, miejsca aplikacji, stopnia uszkodzenia bariery naskórkowej, powierzchni aplikacji, czasu kontaktu leku ze skórą oraz siły działania samego kortykosteroidu. Największe wchłanianie obserwuje się przy aplikacji na skórę twarzy, narządów płciowych, fałdów skórnych oraz skóry uszkodzonej (np. w przebiegu wyprysku).
Absorpcja ogólnoustrojowa kortykosteroidów może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych charakterystycznych dla ogólnoustrojowej steroidoterapii, takich jak supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga, hiperglikemia, nadciśnienie, osteoporoza czy zaburzenia psychiczne. U dzieci szczególnie istotne jest ryzyko zahamowania wzrostu.
W celu minimalizacji absorpcji ogólnoustrojowej zaleca się stosowanie kortykosteroidów o najmniejszej skutecznej sile działania, używanie miejscowych preparatów o mniejszej penetracji (emulsje, kremy zamiast maści), unikanie okluzji oraz ograniczenie czasu terapii do niezbędnego minimum. W niektórych przypadkach wskazane jest monitorowanie stężenia kortyzolu w surowicy lub przeprowadzanie testów stymulacji ACTH.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Advantan 1 mg/g
Przedawkowanie metyloprednizolonu aceponianu 1 mg/g (0,1%) w preparacie Advantan, emulsji do stosowania miejscowego, wykazuje minimalne ryzyko ostrego zatrucia, nawet przy jednorazowej nadmiernej aplikacji na dużą powierzchnię skóry lub przypadkowym spożyciu. Badania toksykologiczne potwierdzają, że brak jest specyficznych objawów ostrego zatrucia w tych scenariuszach, a ryzyko kliniczne jest niskie. W przypadku nadmiernej aplikacji, zwłaszcza na uszkodzoną skórę lub pod opatrunki okluzyjne, zaleca się przerwanie stosowania i obserwację pacjenta, bez konieczności wdrażania specjalistycznych interwencji.
absorpcja, absorpcja ogólnoustrojowa kortykosteroidu, aplikacja miejscowa, badanie toksykologiczne, emulsja na skórę, farmakoterapia, kortykosteroid miejscowy, metyloprednizolonu aceponian, opatrunek okluzyjny, ostra toksyczność, praktyka kliniczna, preparat Advantan, profil bezpieczeństwa, przypadkowe spożycie preparatu, uszkodzenie skóry