odwar
Odwar to postać leku płynnego uzyskiwana przez gotowanie surowca roślinnego w wodzie, a następnie odcedzenie nierozpuszczalnych składników. W procesie tym ekstrahowane są substancje aktywne, które są rozpuszczalne w wodzie w wyższych temperaturach.
Technika przygotowania odwaru polega na umieszczeniu rozdrobnionego surowca roślinnego w zimnej wodzie, doprowadzeniu jej do wrzenia i utrzymaniu gotowania przez określony czas (zwykle 5-30 minut), a następnie odcedzeniu płynu. Metoda ta jest szczególnie przydatna do ekstrakcji substancji aktywnych z twardszych części roślin, takich jak korzenie, kora czy drewno.
W medycynie stosuje się odwary ze względu na ich skuteczność w wydobywaniu związków aktywnych trudno rozpuszczalnych w zimnej wodzie. Tradycyjnie odwary przygotowywane są w proporcji 1:10 (jedna część surowca na dziesięć części wody), chociaż proporcje mogą być różne w zależności od rodzaju surowca i pożądanej koncentracji substancji czynnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Korzeń Lukrecji –
Korzeń Lukrecji (Glycyrrhiza spp., radix) jest stosowany u dorosłych i osób w podeszłym wieku w dwóch głównych wskazaniach: łagodzeniu dolegliwości trawiennych oraz kaszlu towarzyszącego przeziębieniu. Zalecana dawka jednorazowa wynosi około 1,5 g korzeni (1 łyżeczka), które należy zalać ¾ szklanki (ok. 150 ml) zimnej wody, gotować pod przykryciem przez 5-7 minut, odstawić na 15 minut i przecedzić. W dolegliwościach trawiennych odwar stosuje się 2-4 razy na dobę po posiłkach, maksymalnie do 4 tygodni, z koniecznością konsultacji lekarskiej po 2 tygodniach braku poprawy. W przypadku kaszlu przeziębieniowego dawka jest identyczna, ale podawana 2 razy na dobę, a konsultacja jest wskazana po 7 dniach utrzymujących się objawów.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kora dębu 1 g/g
Kora dębu (Quercus robur L. i inne gatunki) w formie ziół do zaparzania jest produktem leczniczym zawierającym 100 g surowca w 100 g produktu. Preparat może być stosowany doustnie, na śluzówkę jamy ustnej oraz miejscowo na skórę, z różnym dawkowanie i czasem terapii. Doustnie zaleca się przygotowanie odwaru z 1 łyżki (ok. 3 g) kory zalanej 250 ml zimnej wody, gotowanej 5 minut i odstawionej na 15 minut, podawanego 3 razy na dobę przez maksymalnie 3 dni. Do płukania jamy ustnej stosuje się odwar z 2 płaskich łyżek (ok. 5 g) kory na 250 ml wody, kilka razy dziennie, nie dłużej niż 7 dni. W przypadku stosowania na skórę (kąpiele, obmywania, okłady) przygotowuje się odwar z 2 płaskich łyżek (ok. 5 g) kory na 1 litr wody, stosowany raz dziennie do kąpieli trwającej 20 minut lub miejscowo kilka razy dziennie, również do 7 dni.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Liść Pokrzywy –
Liść pokrzywy (Urtica dioica L. lub Urtica urens L.) jest dostępny w formie ziół do zaparzania o stężeniu 1 g/g. Zalecane dawkowanie dla młodzieży powyżej 12 lat, dorosłych oraz osób w podeszłym wieku wynosi 1-2 łyżki stołowe (2-4 g) liści, które należy zalać 200 ml gorącej wody, gotować pod przykryciem przez 5 minut, a następnie przecedzić. Odwar powinien być spożywany 2-3 razy dziennie po 1 szklance, co daje całkowitą dawkę dobową 8-12 g liścia pokrzywy. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do podania doustnego i powinien być zawsze świeżo przygotowany. Stosowanie u dzieci poniżej 12 roku życia nie jest zalecane.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ziele Bukwicy –
Ziele bukwicy (Betonicae herba) jest dostępne w formie ziół do zaparzania i może być stosowane doustnie oraz miejscowo na skórę. Preparat jest wskazany dla dorosłych i dzieci powyżej 12 roku życia, natomiast stosowanie u młodszych dzieci jest przeciwwskazane. Przy podaniu doustnym zaleca się przygotowanie odwaru z ½ łyżki ziela (około 1,5 g) zalanej ½ szklanki zimnej wody, gotowanego pod przykryciem przez 5 minut, następnie odstawionego na 10 minut i przecedzonego. Odwar należy przyjmować świeży, ciepły, raz dziennie, na 1 godzinę przed posiłkiem. W przypadku aplikacji na skórę stosuje się silniejszy odwar przygotowany z 2 łyżek ziela (około 6 g) na 1 szklankę wody, z tą samą procedurą przygotowania, stosowany według potrzeb.
- Leksykon substancji czynnych
Ziele pięciornika gęsiego – Dawkowanie i sposób podawania
Ziele Pięciornika gęsiego (Potentillae anserinae herba) jest roślinnym produktem leczniczym stosowanym doustnie w formie odwaru u dorosłych oraz dzieci powyżej 12 roku życia. Zalecana dawka jednorazowa to 1 łyżka stołowa ziela (około 2,5 g surowca), zalana 1/2 szklanki wody, gotowana pod przykryciem przez 3 minuty, a następnie przecedzona. Odwar należy przyjmować 2 razy dziennie, zawsze świeży i ciepły, bez długotrwałego przechowywania, aby zachować właściwości terapeutyczne. Stosowanie u dzieci poniżej 12 roku życia nie jest zalecane z powodu braku danych klinicznych.
- Leksykon substancji czynnych
Kłącze pięciornika – Dawkowanie i sposób podawania
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) jest stosowane w leczeniu łagodnych biegunek oraz niewielkich stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej u dorosłych i osób starszych. W przypadku odwaru z kłącza pięciornika (1g/g, zioła do zaparzania) dawkowanie w biegunce wynosi ½ łyżeczki (ok. 2 g) na ¾ szklanki (ok. 150 ml) wody, gotowanej 15 minut, podawane do 3 razy dziennie, z maksymalną dawką dobową 6 g, nie dłużej niż 3 dni bez konsultacji lekarskiej. W stanach zapalnych jamy ustnej stosuje się odwar z ½ łyżeczki (ok. 2 g) na ½ szklanki (ok. 100 ml) wody do płukania kilka razy dziennie, nie dłużej niż 7 dni bez konsultacji. Preparat Hemorol (czopki doodbytnicze zawierające kłącze pięciornika w wyciągu złożonym) stosuje się u dorosłych po jednym czopku rano i wieczorem, maksymalnie 2 czopki dziennie, do ustąpienia dolegliwości, nie dłużej niż 7 dni.
choroba przewodu pokarmowego, czopek, dawkowanie substancji, guzki krwawnicze, Hemorol, kłącze pięciornika, łagodna biegunka, maksymalna dawka dobowa, odwar, podanie doodbytnicze, populacja geriatryczna, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, preparat jednoskładnikowy, preparat złożony, wyciąg złożony, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Ziele rdestu ptasiego – Dawkowanie i sposób podawania
Ziele rdestu ptasiego (Polygonum aviculare L., herba) jest składnikiem preparatów leczniczych stosowanych w różnych schorzeniach, z dawkowaniem zależnym od postaci farmaceutycznej i drogi podania. Preparat Fitolizyna, zawierający 15,0 części ziela w wyciągu złożonym, jest podawany doustnie w dawce 1 łyżeczki (około 5 g) rozpuszczonej w ½ szklanki ciepłej wody, 3-4 razy na dobę, z zaleceniem przyjmowania dużej ilości płynów oraz ograniczeniem stosowania do 2-4 tygodni bez konsultacji lekarskiej. Preparat Vagosan, zawierający 17,5 g ziela na 100 g mieszanki, stosowany jest miejscowo na skórę i błony śluzowe w postaci odwaru przygotowanego z 3-4 łyżek (15-20 g) ziół gotowanych przez 10 minut i odstawionych na 15 minut, z maksymalnym czasem stosowania 7 dni bez konsultacji.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kłącze Pięciornika –
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) jest stosowane w formie odwaru do objawowego leczenia łagodnych biegunek oraz niewielkich stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej u dorosłych i osób starszych. W przypadku biegunek zaleca się przygotowanie odwaru z 2 g surowca (½ łyżeczki) zalanego 150 ml wody, gotowanego pod przykryciem przez 15 minut, a następnie spożywanie ¾ szklanki odwaru do 3 razy dziennie, z maksymalną dawką dobową 6 g. W leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej stosuje się odwar z 2 g surowca na 100 ml wody, używany do płukania jamy ustnej i gardła kilka razy dziennie. W obu wskazaniach ważne jest przestrzeganie czasu stosowania: nie dłużej niż 3 dni w przypadku biegunek oraz 7 dni przy stanach zapalnych, po czym konieczna jest konsultacja lekarska lub farmaceutyczna.
efekt terapeutyczny, kłącze pięciornika, łagodna biegunka, maksymalna dawka dobowa, odwar, płukanie gardła, płukanie jamy ustnej, Potentilla erecta, produkt leczniczy, przeciwwskazanie wiekowe, schemat dawkowania, wskazanie terapeutyczne, wywiad medyczny, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie jamy ustnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ziele Rzepiku –
Ziele rzepiku pospolitego (Agrimoniae herba) stosowane jest zarówno doustnie, jak i zewnętrznie, z różnym stężeniem odwaru w zależności od drogi podania. Doustnie zaleca się podawanie odwaru przygotowanego z ½ do 1 łyżki ziela (1,5-3 g) na ½ szklanki gorącej wody, gotowanego pod przykryciem przez 5 minut, a następnie odstawionego na 10 minut i przecedzonego. Preparat powinien być przyjmowany dwa razy dziennie przed posiłkami, wyłącznie w formie świeżo przygotowanego i ciepłego odwaru. Preparat jest wskazany dla dorosłych oraz młodzieży powyżej 12. roku życia, a jego stosowanie u dzieci poniżej tego wieku jest przeciwwskazane.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Owoc Borówki czernicy –
Owoc borówki czernicy (Vaccinum myrtillus L., fructus) w formie ziół do zaparzania stosowany jest doustnie w postaci odwaru, który należy przygotować zgodnie z określonym protokołem. Zalecana jednorazowa dawka to 1 łyżka suszonego owocu (około 4 g), zalewana 1 szklanką zimnej wody, następnie gotowana pod przykryciem przez około 10 minut. Odwar powinien być spożywany 2-4 razy dziennie w ilości ½-1 szklanki na dawkę. Kluczowe jest stosowanie świeżo przygotowanego odwaru, co zapewnia zachowanie optymalnych właściwości terapeutycznych surowca.
- Leksykon substancji czynnych
Dąb omszony – Dawkowanie i sposób podawania
Kora dębu (Quercus robur L., Q. petraea, Q. pubescens) jest stosowana w leczeniu łagodnych biegunek, stanów zapalnych skóry oraz błon śluzowych jamy ustnej i gardła, a także w chorobie hemoroidalnej. Dawkowanie i sposób przygotowania odwaru różnią się w zależności od wskazania: w przypadku biegunek zaleca się 1 płaską łyżkę stołową (ok. 3 g) kory na 250 ml zimnej wody, gotowanej przez 5 minut, z czasem stosowania do 3 dni i podaniem doustnym 3 razy dziennie. Przy stanach zapalnych jamy ustnej i gardła stosuje się 2 płaskie łyżki stołowe (ok. 5 g) na 250 ml wody, stosowane do płukania kilka razy dziennie, maksymalnie przez 7 dni. W chorobie hemoroidalnej odwar przygotowuje się z 2 płaskich łyżek (ok. 5 g) na 1 litr wody, stosowany jako dodatek do kąpieli (1 kąpiel dziennie przez 20 minut), obmywania i okładów, również do 7 dni.
błona śluzowa gardła, choroba hemoroidalna, hemoroidy, kąpiel lecznicza, kora dębu, łagodna biegunka, obmywanie skóry, odwar, okład leczniczy, płukanie gardła, podanie doustne, podanie na skórę, podanie na śluzówkę, Quercus petraea, Quercus pubescens, Quercus robur, stan zapalny skóry, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej - Leksykon leków
Skład i postać leku – Kora dębu 1 g/g
Produkt leczniczy Kora dębu dostępny jest w postaci ziół do zaparzania, zawierających 100% substancji czynnej (1 g/g), co odpowiada 100 g kory dębu pochodzącej z gatunków Quercus robur L., Quercus petraea (Matt.) Liebl. oraz Quercus pubescens Willd. Brak substancji pomocniczych eliminuje ryzyko reakcji alergicznych i interakcji farmakologicznych związanych z dodatkami. Preparat umożliwia tradycyjne przygotowanie odwaru lub naparu, co jest istotne z punktu widzenia zastosowania fitoterapeutycznego.
bezpieczeństwo stosowania leku, interakcja lekowa, interakcja międzylekowa, kora dębu, niezgodność farmaceutyczna, odwar, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, Quercus petraea, Quercus pubescens, Quercus robur, reakcja alergiczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, właściwość lecznicza, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Liść szałwii – Dawkowanie i sposób podawania
Liść szałwii (Salviae officinalis L., folium) jest stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak napary doustne, płukanki do jamy ustnej i gardła oraz okłady na skórę. Dawkowanie zależy od wskazania i preparatu: dla dorosłych napar z 1 saszetki (1,5 g) zalewanej 200 ml wrzącej wody stosuje się 3 razy dziennie przy zaburzeniach trawiennych, natomiast przy nadmiernym poceniu 1 raz dziennie z 100 ml wody. Płukanki, np. z preparatu Septosan fix (0,5 g liścia szałwii na 100-120 ml wody), stosuje się 1-5 razy dziennie, nie połykać. Salviasept stosuje się w dawce 50 kropli rozcieńczonych w 100 ml wody, 3 razy dziennie. Okłady wykonuje się z naparu z 2 saszetek (3 g) na 100 ml wody, aplikując 2-4 razy dziennie. Preparat Vagosan, zawierający liść szałwii w mieszance ziołowej, stosuje się miejscowo do przemywań skóry i błon śluzowych, przygotowując odwar z 15-20 g ziół na 6 szklanek wody, gotowany przez 10 minut.
liść szałwii, liść szałwii lekarskiej, mieszanka ziołowa, nadmierne pocenie, napar, odwar, okład leczniczy, płukanka do gardła, podanie doustne, podanie na skórę, postać farmaceutyczna, pracownik służby zdrowia, przemywanie skóry, Salviasept, śluzówka jamy ustnej, substancja lecznicza, Vagosan, wskazanie terapeutyczne, wywiad medyczny, zaburzenia trawienne - Leksykon substancji czynnych
Kwiat rumianku – Dawkowanie i sposób podawania
Kwiat rumianku (Matricaria recutita L., flos) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych o zróżnicowanym dawkowaniu i sposobie podawania, zależnym od postaci farmaceutycznej oraz wskazań klinicznych. Preparaty doustne, takie jak Iberogast Balance (0,30 mL wyciągu płynnego w 1 mL produktu) stosuje się u dorosłych w dawce 20 kropli (1 mL) 3 razy na dobę, natomiast Digestonic podaje się w dawce 5 mL 3 razy dziennie. Tabletki Imupret zawierają 6,00 mg kwiatu rumianku na tabletkę i dawkowanie różni się w zależności od wieku i nasilenia objawów: dzieci 6-11 lat przy ostrych objawach 1 tabletka 5-6 razy dziennie, a młodzież i dorośli 2 tabletki 5-6 razy dziennie, z maksymalnym czasem terapii do 7 dni przy ostrych i 14 dni przy złagodzonych objawach. Czopki Hemorol zawierają 50 mg wyciągu gęstego i stosowane są doodbytniczo u dorosłych w dawce 1 czopek 2 razy na dobę, nie dłużej niż 7 dni. Zioła Vagosan (20,0 g kwiatu rumianku w 100 g mieszanki) stosuje się miejscowo do przemywań, przygotowując odwar z 15-20 g ziół na 6 szklanek wody, również do 7 dni.
błona śluzowa, czopek, dolegliwość bólowa, Iberogast, krople doustne, kwiat rumianku, odwar, postać farmaceutyczna, preparat doodbytniczy, preparat doustny, produkt leczniczy, tabletka drażowana, wyciąg gęsty, wyciąg płynny, wyciąg z kwiatu rumianku, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Liść pokrzywy – Dawkowanie i sposób podawania
Liść pokrzywy (Urtica dioica L., Urtica urens L.) jest składnikiem aktywnym kilku preparatów leczniczych, stosowanych głównie doustnie w postaci naparów (2 łyżki, ok. 3 g liści na 1 szklankę wody, 3-4 razy/dobę, dawka dobowa 8-12 g) oraz kropli złożonych Solidaginis (30-40 kropli 3 razy/dobę, rozcieńczonych w połowie szklanki wody). Preparaty te są wskazane dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia, natomiast u dzieci poniżej 12 lat ich stosowanie nie jest zalecane. W przypadku kropli złożonych Solidaginis i preparatu Vagosan (stosowanego miejscowo) nie zaleca się stosowania u osób poniżej 18 roku życia ze względu na zawartość etanolu lub brak danych bezpieczeństwa. Czas terapii zależy od wskazań: do 4 tygodni w bólach stawowych o małym nasileniu oraz 2-4 tygodnie w dolegliwościach dróg moczowych, z koniecznością konsultacji lekarskiej w przypadku braku poprawy lub nasilenia objawów (np. po 21 dniach dla kropli Solidaginis, po 7 dniach dla Vagosan).
błona śluzowa, bóle stawowe, dolegliwości dróg moczowych, krople doustne, Krople Solidaginis, liść pokrzywy, nalewka złożona, napar, odwar, płyny bezkofeinowe, podanie doustne, podanie przezskórne, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, substancja czynna, Urtica dioica, Urtica urens, wskazanie terapeutyczne, wywiad medyczny, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Kwiat nagietka – Dawkowanie i sposób podawania
Kwiat nagietka (Calendula officinalis L.) jest stosowany w leczeniu łagodnych stanów zapalnych skóry oraz śluzówki jamy ustnej i gardła, dostępny w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak zioła do zaparzania luzem lub w saszetkach, nalewki (Krople złożone Solidaginis) oraz mieszanki ziołowe (Vagosan). Standardowe dawkowanie naparu to 1-2 g surowca (1-2 płaskie łyżki lub saszetki) zalane 150 ml wrzącej wody, zaparzane 5-20 minut w zależności od formy. Okłady na skórę stosuje się 2-4 razy dziennie przez 30-60 minut, natomiast płukanki jamy ustnej i gardła 2-4 razy dziennie. U dzieci stosowanie jest ograniczone: okłady na skórę dozwolone powyżej 6 lat, płukanki powyżej 12 lat, natomiast Kropli złożonych Solidaginis i Vagosanu nie zaleca się poniżej 18 lat ze względu na brak danych bezpieczeństwa i zawartość etanolu.
błona śluzowa, calendula officinalis, Krople złożone Solidaginis, kwiat nagietka, łagodny stan zapalny skóry, nalewka złożona, odwar, okład na skórę, oparzenie słoneczne, płukanie jamy ustnej, płukanka, płyn bezkofeinowy, przemywanie, stan zapalny skóry, zaczerwienienie skóry, zapalenie śluzówki jamy ustnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kora kasztanowca –
Kora kasztanowca (Hippocastani cortex) jest stosowana wyłącznie zewnętrznie w formie odwaru do przygotowania okładów na zmienione chorobowo miejsca skóry. Zalecane dawkowanie dla dorosłych to 1 łyżka stołowa rozdrobnionej kory (około 4 g) zalana 1,5-2 szklankami letniej wody, którą należy ogrzać do wrzenia, a następnie gotować pod przykryciem przez 5-10 minut. Po przecedzeniu odwar stosuje się w formie ciepłych kompresów, maksymalnie do 3 razy dziennie. Preparat nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących dawkowania.
- Leksykon substancji czynnych
Senes – Wskazania do stosowania
Senes, pozyskiwany z roślin Cassia senna L. oraz Cassia angustifolia Vahl, jest substancją czynną o działaniu przeczyszczającym, stosowaną głównie w krótkotrwałym leczeniu sporadycznych zaparć. Preparaty zawierające senes, takie jak Figura 1, Normosan oraz Normosan fix, różnią się zawartością glikozydów hydroksyantracenowych (16,58-22,43 mg sennozydu B/saszetkę w Figura 1) oraz antrapochodnych (22,02-29,79 mg glukofranguliny A/1,4 g w Normosan i Normosan fix). Normosan fix jest wskazany dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia. Preparaty te występują w formie ziół do zaparzania, przy czym Normosan wymaga przygotowania odwaru, a Normosan fix – naparu, co może wpływać na biodostępność i szybkość działania substancji czynnych.
antrapochodna, biodostępność substancji czynnej, Cassia angustifolia, Cassia senna, działanie moczopędne, działanie rozkurczowe, działanie wiatropędne, glikozyd hydroksyantracenowy, glukofrangulinę A, kora kruszyny, lek przeczyszczający, liść mięty pieprzowej, napar, odwar, owoc bzu czarnego, owoc kminku, senes aleksandryjski, sennozyd B, zaparcie, związek antranoidowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ziele Pięciornika gęsiego –
Ziele pięciornika gęsiego (Potentillae anserinae herba) stosuje się doustnie w formie odwaru przygotowanego z 1 łyżki stołowej ziela (około 2,5 g) zalanego 1/2 szklanki wody, gotowanego pod przykryciem przez 3 minuty. Odwar powinien być świeży i podawany w ciepłej postaci. Dawkowanie dla dorosłych i dzieci powyżej 12 roku życia to 2 razy dziennie. Brak jest określonych danych dotyczących dawkowania u dzieci poniżej 12 lat. Czas gotowania jest kluczowy dla odpowiedniej ekstrakcji składników czynnych, a suchy surowiec należy przechowywać zgodnie z zaleceniami charakterystyki produktu leczniczego.