Wskazania do stosowania
Bez czarny

Wskazania do stosowania substancji czynnej bez czarny

Bez czarny (Sambucus nigra L., fructus) jest składnikiem preparatów złożonych stosowanych jako produkty lecznicze roślinne przeznaczone do krótkotrwałego stosowania w zaparciach występujących sporadycznie. Substancja ta wchodzi w skład mieszanek ziołowych zawierających również inne składniki o działaniu przeczyszczającym oraz wspomagające funkcje przewodu pokarmowego.^{1 2}

Preparaty zawierające bez czarny

W dostępnych preparatach leczniczych, bez czarny występuje jako jeden ze składników mieszanek ziołowych, w połączeniu z innymi substancjami roślinnymi o działaniu przeczyszczającym i spazmolitycznym. Na rynku farmaceutycznym można znaleźć następujące preparaty zawierające owoc bzu czarnego:³

• Normosan – zioła do zaparzania, w których owoc bzu czarnego stanowi 10,1-23,7 g w 100 g mieszanki
• Normosan fix – zioła do zaparzania w saszetkach, gdzie owoc bzu czarnego stanowi 0,142-0,332 g w każdej saszetce o masie 1,4 g

^{4 5}

Skład preparatów z bezem czarnym

W preparatach leczniczych bez czarny występuje w kompozycji z następującymi substancjami czynnymi:

^{6 7}

Wskazania szczegółowe

Preparaty zawierające bez czarny jako składnik mieszanki ziołowej należy zalecać w następujących przypadkach:

• W sporadycznie występujących zaparciach – gdy pacjent wymaga doraźnej, krótkotrwałej pomocy w przywróceniu prawidłowej funkcji przewodu pokarmowego
• Jako leczenie drugiego rzutu, gdy metody niefarmakologiczne (odpowiednia dieta, aktywność fizyczna, zwiększone spożycie błonnika) okazały się nieskuteczne

^{8 9}

Populacja docelowa

Przy zalecaniu preparatów z bezem czarnym należy uwzględnić grupę wiekową pacjentów:

• Normosan fix jest przeznaczony do stosowania u dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat

¹⁰

Postać farmaceutyczna i sposób stosowania

Preparaty zawierające bez czarny dostępne są w dwóch postaciach farmaceutycznych, co wpływa na sposób ich stosowania i przygotowania:

• Normosan – dostępny jako zioła do zaparzania, z których przygotowuje się odwar
• Normosan fix – dostępny jako zioła do zaparzania w saszetkach, z których przygotowuje się napar

^{11 12}

Mechanizm działania w kontekście wskazań

Działanie preparatów zawierających bez czarny opiera się na synergistycznym działaniu wszystkich składników mieszanki. Głównym mechanizmem działania przeczyszczającego jest obecność związków antrapochodnych (głównie w korze kruszyny i listku senesu), które są przeliczane na glukofrangulinę A. W obu preparatach (Normosan i Normosan fix) zawartość tych związków wynosi 22,02-29,79 mg na 1,4 g produktu lub saszetkę.^{13 14}

Bez czarny w tych preparatach współdziała z pozostałymi składnikami (kora kruszyny, listek senesu, owoc kminku, liść mięty pieprzowej), wspierając proces przywracania prawidłowej funkcji przewodu pokarmowego podczas sporadycznie występujących zaparć.^{15 16}

Zalecenia dla pacjenta dotyczące stosowania preparatów z bezem czarnym

Podczas zalecania pacjentowi preparatów zawierających bez czarny należy zwrócić uwagę na następujące aspekty:

• Podkreślić krótkotrwały charakter stosowania – preparaty są przeznaczone do leczenia zaparć występujących sporadycznie, nie do długotrwałej terapii
• Poinformować o właściwym sposobie przygotowania preparatu – w zależności od postaci farmaceutycznej (odwar z ziół sypkich lub napar z saszetek)
• Zalecić stosowanie preparatu wieczorem, ze względu na czas działania związków antrapochodnych (zazwyczaj 8-12 godzin)
• W przypadku Normosan fix podkreślić, że preparat jest przeznaczony dla osób powyżej 12. roku życia

^{17 18}