dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

Dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (Neisseria meningitidis, meningokok) to Gram-ujemna bakteria będąca główną przyczyną bakteryjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz posocznicy meningokokowej. Występuje w kilku serotypach (A, B, C, W135, Y), z których B i C są najczęstsze w Europie.

Zakażenie meningokokowe rozprzestrzenia się drogą kropelkową oraz przez bliski kontakt z osobą zakażoną. Około 10% populacji może być bezobjawowymi nosicielami tych bakterii w nosogardzieli. Choroba inwazyjna rozwija się, gdy bakterie przedostają się do krwiobiegu, powodując posocznicę lub przekraczają barierę krew-mózg, wywołując zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Klinicznie infekcja manifestuje się wysoką gorączką, silnym bólem głowy, sztywnością karku, wymiotami, nadwrażliwością na światło oraz charakterystyczną plamistą wysypką, która nie blednie pod naciskiem. Choroba ma gwałtowny przebieg – od wystąpienia pierwszych objawów do rozwoju pełnoobjawowej sepsy może upłynąć zaledwie kilka godzin.

Diagnostyka obejmuje badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, posiewy krwi, PCR oraz szybkie testy wykrywające antygeny meningokokowe. Leczenie wymaga natychmiastowego podania antybiotyków (penicyliny, cefalosporyny III generacji) oraz hospitalizacji. Śmiertelność wynosi 10-15%, a u około 20% pacjentów występują trwałe powikłania neurologiczne.

Profilaktyka zakażeń meningokokowych opiera się na szczepieniach przeciwko serotypom A, B, C, W135 i Y. Szczepienia te są szczególnie zalecane dla osób z grup ryzyka, w tym dzieci, młodzieży, osób z niedoborami odporności oraz podróżujących do rejonów endemicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl